Bài 29: Quá trình hình
thành loài
Hình thành loài cùng khu vực địa lí
Cách li tập tính
Cách li sinh thái
Lai xa kèm đa bội hóa
Hình thành loài khác khu vực địa lí
Quá trình hình thành loài
2
Hình thành loài khác
khu vực địa lý
3
Cách li địa lý là gì?
Hình thành loài khác
khu vực địa lý
4
Cách li địa lí là những trở ngại về mặt địa lí như sông, núi, biển…ngăn cản các cá thể của các quần thể cùng loài gặp gỡ và giao phối với nhau.
Hình thành loài khác
khu vực địa lý
5
6
VÍ DỤ 2: Sự hình thành các loài chim sẻ ngô.
Giữa các nòi châu Âu và Ấn Độ: chưa cách li sinh sản
→ chưa hình thành loài mới.
Giữa các nòi Trung Quốc và Ấn Độ: chưa cách li sinh sản
→ chưa hình thành loài mới.
Giữa các nòi Trung Quốc và châu Âu: đã có cách li sinh sản
→ hình thành 2 loài mới.
Các loài chim sẻ trên quần đảo Galapagos
7
8
Một nhóm cá thể của quần thể A di cư từ đất liền đảo (1) tạo nên quần thể mới. Trong điều kiện sinh thái mới, CLTN tích lũy các đột biến và biến dị tổ hợp theo hướng mới. Do CLĐL mà quần thể đã biến đổi không giao phối với loài A sự khác biệt giữa chúng ngày càng sâu sắc và khi đạt đến mức CLSS thì hình thành nên loài B.
Tiếp theo, một nhóm cá thể của quần thể B di cư từ đảo (1) hòn đảo (2) và (3) quần thể mới ở đảo (2) và (3). Trong điều kiện sinh thái mới, CLTN tích lũy các đột biến và biến dị tổ hợp theo hướng mới. Do CLĐL mà quần thể đã biến đổi không giao phối với loài B sự khác biệt giữa chúng ngày càng sâu sắc và khi đạt đến mức CLSS thì hình thành nên loài C ở đảo (2) và loài D ở đảo (3)
1. Cơ chế
9
Quần thể ban đầu, do trở ngại địa lí được chia thành nhiều quần thể nhỏ cách li với nhau.
Các quần thể nhỏ sống tách biệt trong các điều kiện môi trường khác nhau.
Dần dần được CLTN và các nhân tố tiến hoá làm khác biệt về tần số alen và thành phần kiểu gen.
Sự khác biệt về tần số alen được luỹ và đến một lúc nào đó có thể xuất hiện các trở ngại dẫn đến cách li sinh sản.
Cách li địa lý có phải là cách li sinh sản hay không?
10
Không phải, mà chỉ làm cho các cá thể bị cách li ít có cơ hội giao phối với nhau.
Có phải cứ có cách li địa lí sẽ dẫn tới hình thành loài mới không?
11
Có thể không hình thành loài mới vì sự cách ly sinh sản xuất hiện mang tính ngẫu nhiên. Do đó có thể có những quần thể cách li địa lí rất lâu nhưng vẫn không hình thành loài mới.
2.Vai trò
12
Cánh li địa lý góp phần duy trì sự khác biệt về tần số alen và thành phần kiểu gen giữa các quần thể được tạo ra bởi các nhân tố tiến hoá.
Vì sao nói quần đảo là nơi lí tưởng cho quá trình hình thành loài mới?
Do giữa các đảo có CLĐL làm cho SV giữa các đảo ít trao đổi vốn gen.
13
3. Đặc điểm
Thường xảy ra với những loài có khả năng phát tán mạnh
Thường có giai đoạn trung gian chuyển tiếp
Thường gắn liền với quá trình hình thành quần thể thích nghi. (Nhưng hình thành quần thể thích nghi không nhất thiết dẫn đến hình thành loài mới)
14
Thí nghiệm đối với ruồi giấm:
- Chia quần thể ruồi giấm ra nhiều quần thể nhỏ và nuôi trong môi trường nhân tạo khác nhau trong những lọ qua nhiều thế hệ (một số được nuôi bằng môi trường tinh bột, một số khác bằng môi trường có đường mantôzơ)
2.Thí nghiệm chứng minh quá trình hình thành loài bằng cách li địa lí (Đốtđơ)
15
16
NHẬN XÉT
Môi trường sống khác nhau dẫn đến cách li tập tính giao phối
Cách li sinh sản
Hình thành loài
17
GIẢI THÍCH
18
1
3
5
6
4
2
CLTN làm phân hóa tần số alen giữa hai quần thể ruồi
Tiêu hóa thức ăn khác nhau dẫn đến tích lũy thành phần hóa học khác nhau ở vỏ kitin
Giao phối có
chọn lọc
Làm cho chúng thích nghi với việc tiêu hóa thức ăn khác nhau
Làm xuất hiện mùi khác nhau
Hình thành cách li sinh sản
CỦNG CỐ
19
Nhân tố tạo điều kiện cho sự cách li sinh sản và cách li di truyền
Nhân tố chọn lọc những kiểu gen thích nghi theo những hướng khác nhau
Nhân tố tác động trực tiếp gây ra những biến đổi tương ứng trên cơ thể sinh vật
Nhân tố tạo ra những kiểu hình thích nghi với những điều kiện địa lí khác nhau
A
B
C
D
Câu 1: Vai trò của điều kiện địa lí trong quá trình hình thành loài mới là?
20
Câu trả lời của bạn chưa chính xác, hãy suy nghĩ thật kĩ nhé!
21
Chúc mừng bạn đã trả lời chính xác và phần quà của bạn là
1 cây kẹo mút
CỦNG CỐ
22
22
Sự thay đổi điều kiện địa lí
Sự cách li địa lí
Đột biến
Chọn lọc tự nhiên
A
B
C
D
Câu 2: Trong phương thức hình thành loài bằng con đường địa lí, nhân tố nào sau đây là nguyên nhân trực tiếp gây ra những biến đổi trên cơ thể sinh vật?