Bài hát trên ca ngợi
về điều gì?
R. Ta-go (1861-1941) , sinh ở Can-cút-ta Ấn Độ trong một gia đình quý tộc
- Ông để lại gia tài văn hóa nghệ thuật đồ sộ: 52 tập thơ, 42 vở kịch, 12 bộ tiểu thuyết, hàng trăm truyện ngắn,…trên 1500 bức họa và số lượng ca khúc lớn
Là nhà văn đầu tiên của Châu Á được nhận giải thưởng Nô-ben về văn học năm 1913 với tập “Thơ dâng”.
*Phong cách thơ:
- Thơ Ta-go thể hiện tinh thần dân tộc và dân chủ sâu sắc, tinh thần nhân văn cao cả và chất trữ tình thắm thiết triết lý nồng đượm.
- Thơ ông sử dụng rất thành công những hình ảnh thiên nhiên mang ý nghĩa tượng trưng, những hình thức liên tưởng, so sánh và thủ pháp trùng điệp.
Ông không chỉ nổi tiếng với tập thơ «Dâng» mà còn nổi tiếng với
tập thơ Trăng non”
Ra đời trong những năm tháng đầy bi kịch của cuộc đời Ta-go
1902: vợ mất
1904:con gái thứ 2 qua đời
1905: người cha ra đi
1907: con trai trưởng dời bỏ ông
Ông tâm sự: cõi đời hôn lên tôi với nỗi đau thương và đòi hỏi tôi đáp
lại bằng lời ca tiếng hát
*Nội dung: ca ngợi những tình cảm trong sáng, cao đẹp, đặc biệt là
tình mẫu tử
Bài thơ viết bằng tiếng Ben- gan được in trong tập Si -su (Trẻ thơ) xuất bản năm 1909
Được chính Ta-go dịch sang tiếng Anh, in trong tập “Trăng non” (1915)
MÂY VÀ SÓNG
- Bài thơ văn xuôi : không theo luật thơ nào, không có vần
- Bài thơ dịch, dòng thơ nối tiếp, câu thơ dài cần ngắt nhịp cho đúng, giọng nhẹ nhàng, tha thiết, rủ rỉ như kể chuyện.
Bố cục: 2 phần
Phần 1: từ đầu đến «trời xanh thẳm» -> Em bé kể với mẹ nghe về những người ở «trên mây» và trò chơi thứ nhất của em
Phần 2: còn lại-> Em bé kể với mẹ nghe về những người ở «trong sóng» và trò chơi thứ nhất của em
Đan xen những cuộc đối thoại
Kể chuyện để bộc lộ cảm xúc, tình cảm
Mở ra không gian chia sẻ của tình mẫu tử
Người mẹ không trực tiếp xuất hiện, nhưng là đối tượng của đối thoại và đối tượng để em bé bộc lộ cảm xúc
- Tạo liên kết ngầm với phần thơ sau
Mẹ ơi
Trình tự tường thuật của mỗi phần đều có:
+ Lời mời gọi của mây hoặc sóng
+ Lời từ chối và lí do từ chối của bé.
+ Trò chơi do em bé
sáng tạo ra.
- Nhưng không trùng lặp ý:

+ Tính chất hấp dẫn của cảnh vật và trò chơi ở 2 phần là khác nhau
+ Cung bậc tình cảm ở 2 phần cũng khác nhau
Giữa hai phần có những điểm giống và khác nhau:
Thủ pháp trùng điệp, kết cấu tăng tiến góp phần thể hiện
chủ đề của tác phẩm, tạo nhịp điệu cho bài thơ
*Sóng:
1. Thế giới trên mây và trong sóng vẫy gọi :
…chơi từ khi thức dậy…chiều tà.
*Mây:
…chơi với bình minh vàng,…vầng trăng bạc.
…ca hát từ sáng sớm đến hoàng hôn.
…ngao du nơi này …nơi nao.
Lời mời gọi của mây và sóng với em bé như thế nào?
- Thế giới diệu kì: người trên mây và trong sóng có thể đến với bé và cất lời mời gọi tha thiết.
- Thế giới đẹp đẽ lung linh sắc màu kì ảo
Cảm nhận của em về những cảnh tượng mà mây và sóng đã vẽ ra?
*Sóng:

Đây là thế giới của niềm vui là sự tự do
- Nghệ thuật: biện pháp nhân hóa, điệp ngữ, điệp cấu trúc, hình ảnh thơ đẹp lung linh
1. Lời mời gọi của mây và sóng:
… chơi từ khi ….. chiều tà
*Mây:
…chơi với bình minh vàng, vầng trăng bạc
… ca hát từ sáng sớm đến hoàng hôn
… ngao du nơi này… nơi nao
Em có nhận xét gì về trò chơi của mây và sóng?
- Cách đến với mây:“Hãy đến nơi tận cùng trái đất, đưa tay lên trời, cậu sẽ được nhấc bổng lên tận tầng mây”
Cách đến với sóng: “Hãy đến rìa biển cả, nhắm nghiền mắt lại, cậu sẽ được làn sóng nâng đi”.
Cách đến với thế giới của mây và sóng kì diệu như những phép màu trong truyện cổ tích
“...làm thế nào...lên đó được ?”
“Nhưng làm thế nào mình ra ngoài đó được?
=> Em bé tò mò, thích thú bị cuốn hút bởi những lời mời gọi và như muốn đến ngay với thế giới của mây và sóng
Thế giới của những người trên mây và sóng hấp dẫn trẻ thơ vì:
Phù hợp với tâm lí ham vui, ham chơi
Tác động đến trí tưởng tượng phong phú
-Đánh thức trí tò mò, ham hiểu biết và muốn đi xa để khám phá cuộc sống
Ta – go yêu mến và am hiểu tâm lí trẻ em
Ý nghĩa:
Thiên nhiên luôn có một sức vẫy gọi mãnh liệt với con người, đặc biệt là với tâm hồn trẻ thơ hồn nhiên, giàu trí tưởng tượng và giàu ước mơ, khát vọng
Sâu xa hơn, sự hấp dẫn, lí thú của các trò chơi trên mây và trong sóng còn tượng trưng cho những cám giỗ trong cuộc sống
2. Sức níu giữ của tình mẫu tử
Em bé từ chối lời mời gọi của mây và sóng
LỜI TỪ CHỐI MÂY
“Mẹ mình đang đợi ở nhà”- con bảo - “Làm sao có thể rời mẹ mà đến được?

LỜI TỪ CHỐI SÓNG
- Con bảo:“Buổi chiều mẹ luôn muốn mình ở nhà, làm sao có thể rời mẹ mà đi được?”
Em nghĩ đến mẹ
Em hiểu lòng mẹ
Em bé rất yêu mẹ, không muốn dời xa mẹ
Lời từ chối hồn nhiên, đáng yêu nhưng cũng rất dứt khoát
Những người trên mây và trong sóng vui vẻ không níu kéo nữa
Ý nghĩa nhân văn sâu sắc: sức níu giữ của tình mẫu tử
b. Em sáng tạo trò chơi cùng mẹ

Con là sóng, mẹ là bến bờ kì lạ.
Con lăn, lăn, lăn mãi rồi sẽ cười vang vỡ tan vào lòng mẹ
Và không ai trên thế gian này biết mẹ con ta ở chốn nào
Con là mây, mẹ là trăng
Hai bàn tay con ôm lấy mẹ
Và mái nhà ta là bầu trời xanh thẳm
Từ chối lời mời của mây và sóng. Em bé đã nghĩ ra trò chơi nào?
-> hình ảnh so sánh mang ý nghĩa biểu tượng
Mây – con: ngây thơ, trong sáng
Trăng – mẹ: dịu dàng, ấm áp
=> ngợi ca tình mẫu tử gắn bó, quấn quýt
Tác giả đã sử dụng những biện pháp nghệ thuật nào khi miêu tả trò chơi của em bé?
- Điệp ngữ: lăn; hình ảnh so sánh mang ý nghĩa biểu tượng:
Sóng – con: hồn nhiên, tinh nghịch
Bến bờ kì lạ - mẹ: sự bao la, khoan dung
=> ngợi ca từ mẫu tử thiêng liêng bất diệt
Trò chơi của bé là sự sáng tạo kì diệu của tuổi thơ hồn nhiên bên mẹ, là sự hòa hợp tuyệt vời giữa tình yêu thiên nhiên và tình mẫu tử
Hình ảnh người mẹ:
Một người mẹ hiền dịu, bao dung, tâm lí thấp thoáng trpng bài thơ
“Trong vũ trụ có lắm kì quan nhưng kì quan đẹp nhất là trái tim người mẹ”
(Bersot)
Thơ mộng – diệu kì


Quyến rũ, cám dỗ
Tình mẫu tử thiêng liêng bất diệt

Níu giữ mãnh liệt
THIÊN NHIÊN
CON NGƯỜI
ĐỐI SÁNH
Ý NGHĨA TRIẾT LÍ CỦA BÀI THƠ:
Tình mẫu tử thiêng liêng, cao đẹp đã giúp con người vượt qua những cám dỗ trong cuộc sống
Hạnh phúc thật giản dị, gần gũi do chính ta tạo ra.
Tình yêu thương và gia đình là khởi nguồn của mọi khởi nguồn của mọi cảm xúc, ước mơ, sáng tạo.
Tiết 136 Văn bản MÂY VÀ SÓNG
- R. Ta-go -
I. Tìm hiểu chung
II. Tìm hiểu văn bản
III. Tổng kết
Nêu nghệ thuật đặc sắc của bài thơ?
1. Nghệ thuật
Bố cục bài thơ 2 phần giống nhau những không trùng lặp về ý và lời.
Hình ảnh thiên nhiên giàu ý nghĩa tượng trưng.
Nêu ý nghĩa của bài thơ?
2. Ý nghĩa
Bài thơ ca ngợi ý nghĩa thiêng liêng của tình mẫu tử.
* Ghi nhớ: (SGK/89)
Ngoài ngợi ca tình mẫu tử, bài thơ này còn gợi cho em thêm những suy ngẫm gì?
SƠ ĐỒ TƯ DUY
Hướng dẫn học ở nhà
1. Nắm được nội dung, nghệ thuật của văn bản
2. Chuẩn bị bài “ Ôn tập về thơ ”
- Hệ thống hoá kiến thức cơ bản về tác phẩm thơ hiện đại trong chương trình ngữ văn 9
- Nắm được nội dung, nghệ thuật của các bài thơ
- Đặc điểm và thành tựu thơ VN sau 1945.
Xin chân thành cảm ơn Quý Thầy Cô và các em học sinh!
Kính chúc Ban giám khảo cùng toàn thể
Hội thi sức khỏe, hạnh phúc!
Chúc hội thi thành công tốt đẹp!