Mục tiêu:
1. Kiến thức kĩ năng:
- Xác định được đề tài trao đổi, nội dung, hình thức trao đổi ý kiến với người thân theo đề bài trong SGK.
- Bước đầu biết đóng vai trao đổi tự nhiên, cố gắng đạt mục đích đề ra.

- Nắm được hai cách mở bài trực tiếp và gián tiếp trong bài văn kể chuyện (ND Ghi nhớ).
- Nhận biết được mở bài theo cách đã học (BT1, BT2, mục III)
2. Nội dung giáo dục tích hợp: KNS bài 1. Đ Đ HCM. Bài 2.
3. Hình thành và phát triển năng lực cho học sinh:
- Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề sáng tạo.
B. Đồ dùng dạy học:
- Máy tính, sách giáo khoa, tranh minh họa.
Luyện tập trao đổi ý kiến với người thân.
Mở bài trong bài văn kể chuyện
TRƯỜNG TIỂU HỌC VIỆT THẮNG 1
Tập làm văn
TẬP LÀM VĂN
LUYỆN TẬP TRAO ĐỔI Ý KIẾN VỚI
NGƯỜI THÂN
Trang 109
Tập làm văn
Đề bài:
Em và người thân trong gia đình cùng đọc một truyện nói về một người có nghị lực, có ý chí vươn lên. Em trao đổi với người thân về tính cách đáng khâm phục của nhân vật đó.
Hãy cùng bạn đóng vai người thân để thực hiện cuộc trao đổi trên.
Luyện tập trao đổi ý kiến với người thân.
Gợi ý:
1. Tìm đề tài trao đổi ở đâu ?
- Các truyện trong sách giáo khoa.
- Các truyện khác trong sách báo.
2. Xác định nội dung trao đổi:
- Hoàn cảnh sống của nhân vật :
+ Nhân vật gặp những khó khăn gì ?
+ Những khó khăn ấy có gì khác thường ?
- Nghị lực của nhân vật :
+ Nhân vật đã vượt qua khó khăn như thế nào ?
+ Sự vượt khó của nhân vật có gì đáng khen ngợi ?
- Sự thành đạt của nhân vật :
+ Nhân vật đạt được ý nguyện của mình như thế nào ?
+ Nghị lực, ý chí của nhân vật đóng vai trò gì trong sự thành đạt ấy?



Tập làm văn
Luyện tập trao đổi ý kiến với người thân.
Gợi ý:
3. Xác định hình thức trao đổi:
- Người nói chuyện với em là ai (bố, mẹ hay anh, chị) ?
- Em xưng hô như thế nào ?
- Em chủ động nói chuyện với người thân về câu chuyện mới đọc hay được người thân gợi chuyện ?
Những mẫu chuyện nào nói về người có nghị lực,...?
VD: Vua tàu thủy Bạch Thái Bưởi, Ông Trạng thả diều,....
Tập làm văn
Luyện tập trao đổi ý kiến với người thân.
Giáo dục KNS
- Chị: Chị đã đọc truyện ông Trạng thả diều .Em xem chưa?
- Em: Em xem rồi chị ạ!
- Chị: Em có nhận xét gì về tác phẩm ấy?
- Em: Quyển truyện đã để lại cho em nhiều ấn tượng sâu sắc.
- Chị: Em có ấn tượng gì về nhân vật Nguyễn Hiền?
- Em: Thông minh, hiếu học, chăm chỉ, có nghị lực....
- Chị: Chị cũng thấy thế.
Ví dụ: Về một cuộc trao đổi ý kiến của em và chị gái của em:
Tập làm văn
Luyện tập trao đổi ý kiến với người thân.
Ví dụ: Về một cuộc trao đổi ý kiến của em và ba của em
- Ba: Nam, con có biết câu chuyện về nhân vật có ý chí, nghị lực nào không?
- Con: Con có ạ. Con đã được đọc câu chuyện về thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký ạ.
- Ba: À. Câu chuyện đó bố cũng đã đọc rồi. Thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký thật đáng khâm phục! 
- Con: Con cũng rất ngưỡng mộ tinh thần vượt khó của thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký bố à. Mặc dù thầy không được lành lặn như những người khác nhưng lại có nghị lực phi thường. Thầy là tấm gương để chúng con noi theo bố nhỉ!
- Ba: Đúng rồi. Nhờ có sự cố gắng không ngừng mà thầy đã trở thành một người vô cùng tài giỏi. Bố mong con sẽ luôn nỗ lực trong mọi hoàn cảnh giống như thầy ấy.
Tập làm văn
I. NHẬN XÉT:
1. Đọc truyện Rùa và Thỏ
Mở bài trong bài văn kể chuyện
Trời mùa thu mát mẻ. Trên bờ sông, một con rùa đang cố sức tập chạy.
Một con thỏ thấy thế liền mỉa mai:
- Đã gọi là chậm như rùa mà cũng đòi tập chạy.
Rùa đáp:
- Anh đừng giễu tôi! Anh với tôi thử chạy thi coi ai hơn!
Thỏ ngạc nhiên:
- Rùa mà dám chạy thi với thỏ sao? Ta chấp chú em một nửa đường đó!
Rùa không nói gì. Biết mình chậm chạp, nó dốc sức chạy thật nhanh.
Thỏ nhìn theo, mỉm cười. Nó nghĩ: “Chả việc gì mà vội, rùa gần tới đích, mình phóng cũng thừa sức thắng cuộc.” Vì vậy, nó cứ nhởn nhơ nhìn trời, mây, cây cỏ.
Lúc sực nhớ đến cuộc thi, ngẩng đầu lên, nó thấy rùa đã gần tới đích, bèn vắt chân lên cổ mà chạy. Nhưng muộn mất rồi. Rùa đã tới đích trước nó.
Theo La Phông - ten
Rùa và Thỏ
2. Tìm đoạn mở bài trong truyện trên.
Đoạn mở bài trong câu chuyện Rùa và Thỏ là: Trời mùa thu mát mẻ. Trên bờ sông, một con rùa đang cố sức tập chạy.
3. Cách mở bài sau đây có gì khác với cách mở bài nói trên?
Trong muôn loài, rùa vốn nổi tiếng là chậm chạp, còn thỏ thì chạy nhanh như bay. Thế mà có một con rùa dám chạy thi với thỏ và thắng cả thỏ. Vì sao có chuyện ngược đời như vậy? Sau đây, em xin kể đầu đuôi câu chuyện ấy.
Tập làm văn
Mở bài trong bài văn kể chuyện

Trong muôn loài, rùa vốn nổi tiếng là chậm chạp, còn thỏ thì chạy nhanh như bay. Thế mà một con rùa dám chạy thi với thỏ và thắng cả thỏ. Vì sao có chuyện ngược đời như vậy? Sau đây, em xin kể đầu đuôi câu chuyện ấy.
Mở bài trực tiếp
Kể ngay
vào sự việc mở đầu
câu chuyện
Mở bài gián tiếp
Nói chuyện khác
để dẫn vào câu chuyện
định kể
Trời mùa thu mát mẻ. Trên bờ sông, một con rùa đang cố sức tập chạy.
Hai cách mở bài trên có gì khác nhau?
Ghi nhớ:
Có hai cách mở bài:
1. Mở bài trực tiếp:
2. Mở bài gián tiếp:
kể ngay vào sự việc mở đầu
câu chuyện.
nói chuyện khác để dẫn vào câu chuyện định kể.
III/ LUYỆN TẬP

Bài 1: Đọc các mở bài sau và cho biết đó là những cách mở bài nào?
Tập làm văn
Mở bài trong bài văn kể chuyện
Mở bài a:
Có một con rùa sống bên sông. Biết mình chậm chạp nên hôm nào cũng vậy, vừa sáng sớm tinh mơ, nó đã ra bờ sông tập chạy.
MbTrực tiếp
Tập làm văn
Mở bài trong bài văn kể chuyện
Mở bài b:
Xưa nay, người cậy tài cậy giỏi mà chủ quan, biếng nhác thì chẳng làm nên việc gì. Ngược lại, sức có kém nhưng quyết tâm, nhẫn nại ắt thành công. Câu chuyện Rùa và thỏ chứng minh điều đó.
Mở bài gián tiếp
Tập làm văn
Mở bài trong bài văn kể chuyện
Mở bài c:
Đầu năm học vừa qua, lớp em có mấy bạn vì chủ quan, lười biếng nên kết quả học tập sút kém hẳn so với hồi lớp ba. Cô giáo bèn kể chuyện Rùa và thỏ để khuyên các bạn phải cố gắng, chăm chỉ. Câu chuyện này như sau:
Mở bài gián tiếp
Tập làm văn
Mở bài trong bài văn kể chuyện
Mở bài d:
Trong các loài thú, mấy ai chạy nhanh bằng bọn thỏ chúng tôi? Thấy bóng chúng tôi trên đường đua thì hươu, nai còn phải kiêng dè, chưa nói gì tới bác trâu hay chị lợn. Thế mà có lần thỏ tôi phải ngậm đắng nuốt cay chịu thua anh chàng rùa nổi tiếng lù đù, chậm chạp. Câu chuyện ấy dạy cho tôi một bài học nhớ đời. Đầu đuôi thế này:
Tập làm văn
Mở bài trong bài văn kể chuyện
Mở bài gián tiếp
2. Câu chuyện “Hai bàn tay” mở bài theo cách nào?
Tập làm văn
Mở bài trong bài văn kể chuyện
Giáo dục đạo đức Hồ Chí Minh
Hồi ấy, ở Sài Gòn, Bác Hồ có một người bạn tên là Lê.
Một hôm, Bác Hồ hỏi bác Lê:
- Anh có yêu nước không?
Bác Lê trả lời:
- Có chứ.
- Anh có thể giữ bí mật không?
- Có.
- Tôi muốn đi ra nước ngoài xem Pháp và các nước khác họ làm như thế nào, sau đó, trở về giúp đồng bào chúng ta. Nhưng đi một mình cũng mạo hiểm. Anh có muốn đi với tôi không?
Bác Lê sửng sốt:
- Nhưng chúng ta lấy đâu ra tiền mà đi?
- Đây, tiền đây!
Vừa nói, Bác Hồ vừa giơ hai bàn tay ra và tiếp:
- Chúng ta sẽ làm bất cứ việc gì để sống và để đi. Anh đi với tôi chứ?
Theo TRẦN DÂN TIÊN

Hai bàn tay
Mở bài trực tiếp
2. Kể lại phần mở đầu câu chuyện trên theo cách mở bài gián tiếp.
Tập làm văn
Mở bài trong bài văn kể chuyện
Bác Hồ là lãnh tụ của nhân dân Việt Nam và là danh nhân của thế giới. Sự nghiệp của Bác thật là vĩ đại. Nhưng sự nghiệp vĩ đại ấy lại bắt đầu từ một suy nghĩ rất giản dị, một quyết định rất táo bạo từ thời thanh niên của Bác. Câu chuyện như sau:
2. Kể lại phần mở đầu câu chuyện trên theo cách mở bài gián tiếp.
Tập làm văn
Mở bài trong bài văn kể chuyện
Từ hai bàn tay, một người yêu nước và dung cảm có thể làm nên tất cả. Điều đó tôi rất thấm thía mỗi khi nhớ lại cuộc nói chuyện giữa tôi và Bác Hồ ngày chúng tôi ở Sài Gòn năm ấy. Câu chuyện thế này.
23
Dặn dò
Hoàn thành các bài tập vào vở
Chuẩn bị bài:
Kết bài trong bài văn kể chuyện.
Kể chuyện: (KT viết) (T124)
Xin chào và hẹn gặp lại các em !