Bài 24. Nói với con

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Ninh Thị Loan (trang riêng)
Ngày gửi: 11h:03' 14-03-2022
Dung lượng: 132.2 MB
Số lượt tải: 995
Nguồn:
Người gửi: Ninh Thị Loan (trang riêng)
Ngày gửi: 11h:03' 14-03-2022
Dung lượng: 132.2 MB
Số lượt tải: 995
Tiết 129,130,131 – Văn bản NÓI VỚI CON (Y Phương)
KIẾN THỨC CƠ BẢN
TÁC GIẢ: Y PHƯƠNG
TÁC PHẨM: BÀI THƠ NÓI VỚI CON
- Hoàn cảnh sáng tác
- Thể thơ
- Nội dung bài thơ
- Nghệ thuật
LUYỆN TẬP
Biên soạn và thực hiện: Ninh Thị Loan, THCS Cẩm Phúc
Sống trên đá không chê đá gập ghềnh
Sống trong thung không chê thung nghèo đói.
Đó là nét đẹp của người dân tộc thiểu số. Nét đẹp co từ ngàn đời và đã đang được gìn giữ, phát huy và bảo tồn.
Tiết 129,130,131 – Văn bản NÓI VỚI CON (Y Phương)
KIỂM TRA BÀI CŨ
Đọc thuộc lòng bài thơ “Sang thu” của Hữu Thỉnh và nêu cảm nhận của em về khổ thơ cuối bài.
Trong khổ thơ, tác giả muốn nói thu vừa sang nên nhưng dư vị của hạ vẫn còn đó, chỉ có điều nó không còn nồng đượm quá:
+ Nắng hạ vẫn còn sót lại, vương trên trời thủ thứ ánh sáng mê hoặc.
+ Những cơn mưa không còn nhiều và nặng hạt nữa, mưa thu mang đến sự nhẹ nhàng, êm ái
+ Bầu trời từ hạ chuyển mình sang thu - phút giao mùa đẹp đẽ.
- Những hàng cây đã trưởng thành, khôn lớn, trải qua những mưa nắng, giông bão của thời tiết cũng mạnh mẽ và vững vàng.
- Khi con người ta đã trưởng thành hơn, chín chắn hơn họ sẽ không còn bất ngờ hay sợ hãi với những khó khăn, chông gai của cuộc đời.
Hai câu thơ trên, qua hình ảnh có ý nghĩa biểu tượng, tác giả còn muốn gửi gắm đến người đọc ca ngợi tinh thần bất khuất, kiên cường, mạnh mẽ chống giặc của dân tộc ta quyết tậm bảo vệ bờ cõi nước nhà.
HÌNH ẢNH ĐẸP VỀ VÙNG NÚI CAO TÂY BẮC
Thác Bản Giốc
Tiết 129,130,131 – Văn bản NÓI VỚI CON (Y Phương)
Tiết 129,130,131 – Văn bản NÓI VỚI CON (Y Phương)
I. Giới thiệu chung
1. Tác giả:
- Y Phương (sinh năm 1948) tên thật là Hứa Vĩnh Sước
- Quê quán: Trùng Khánh- Cao Bằng , ông là người dân tộc Tày
- Sự nghiệp sáng tác:
+ Ông nhập ngũ năm 1968, phục vụ trong quân đội đến năm 1981 chuyển về công tác tại sở văn hóa và thông tin tỉnh Cao Bằng
+ Năm 1993 là chủ tịch hội văn nghệ Cao Bằng
+ Năm 2007 ông được nhận giải thưởng nhà nước về Văn học nghệ thuật. Đây quả là một giải thưởng cao quý rất xứng đáng với những gì ông đã cống hiến cho nền văn học nước nhà
+ Các tác phẩm tiêu biểu: “Người hoa núi”, “Lời chúc”, “Đàn then”…
- Phong cách sáng tác:
+ Thơ ông thể hiện tâm hồn mạnh mẽ, chân thực và trong sáng, cách tư duy giàu hình ảnh của người dân tộc miền núi, mang đậm bản sắc vùng cao.
Nhà thơ Y Phương, tác giả của bài thơ nổi tiếng Nói với con trong SGK Ngữ văn 9 đã qua đời ngày 9/2/2022 vừa qua, thọ 74 tuổi. Là tác giả của 9 tập thơ, trường ca, chưa kể các thể loại khác, nhưng bao trùm lên tất cả sáng tác cũng như phẩm cách con người ông là một niềm tự hào mãnh liệt về văn hóa của “Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương”.
nhà thơ Y Phương) ở chiến trường B2
Tiết 129,130,131 – Văn bản NÓI VỚI CON (Y Phương)
Với quan niệm, “Văn chương là một việc làm trả ơn những người sinh thành và nuôi dưỡng mình”, kể từ năm 1973, anh lặng lẽ sáng tác, lặng lẽ thử nghiệm và không ngừng lao động sáng tạo để có thể công bố khối lượng tác phẩm đáng tự hào. Tên tuổi anh gắn với Mùa hoa bội thu những giải thưởng: Giải A cuộc thi thơ Tạp chí Văn nghệ Quân đội 1984; Giải thưởng loại A của Hội Nhà văn Việt Nam (1987) với tập thơ Tiếng hát tháng Giêng; Giải A của Hội đồng Văn học dân tộc - Hội Nhà văn Việt Nam với tập thơ Lời chúc; Giải B của Ủy ban toàn quốc Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam, Giải B của Bộ Quốc phòng với trường ca Chín tháng (2001); “cú đúp” giải thưởng năm 2016 cho 2 cuốn sách: Thơ song ngữ Vũ khúc Tày (Giải thưởng văn học Hội Nhà văn Việt Nam), Fừn Nèn - Củi Tết (giải B của Hội Văn học nghệ thuật Dân tộc thiểu số Việt Nam). Và năm 2007, “Người trai làng Tày” đã vinh dự nhận Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật (đợt 2, năm 2007).
Tiết 129,130,131 – Văn bản NÓI VỚI CON (Y Phương)
Tiết 129,130,131 – Văn bản NÓI VỚI CON (Y Phương)
I. Giới thiệu chung
1. Tác giả: (1948 -2022)
2. Tác phẩm
* Hoàn cảnh sáng tác
- Bài thơ được sáng tác năm 1980, khi đất nước mới hòa bình thống nhất nhưng gặp rất nhiều khó khăn thiếu thốn. Từ hiện thực ấy nhà thơ sáng tác bài thơ như lời tâm sự, động viên chính mình đồng thời nhắc nhở con cái sau này.
* Thể thơ: Tự do
* Phương thức biểu đạt: Biểu cảm
* Nội dung: Bài thơ thể hiện tình cảm gia đình ấm cúng, ca ngợi truyền thống, niềm tự hào về quê hương, dân tộc mình. Bài thơ giúp ta hiểu thêm về sức sống và vẻ đẹp tâm hồn của một dân tộc miền núi, gợi nhắc đến tình cảm đẹp đẽ với quê hương và ý chí vươn lên trong cuộc sống
II. Đọc, hiểu văn bản
1. Đọc bài thơ
- Giải nghĩa từ ngữ
- Nhan đề bài thơ
Chân phải bước tới cha
Chân trái bước tới mẹ
Một bước chạm tiếng nói
Hai bước tới tiếng cười
Người đồng mình yêu lắm con ơi
Đan lờ cài nan hoa
Vách nhà ken câu hát
Rừng cho hoa
Con đường cho những tấm lòng
Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới
Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời.
Người đồng mình thương lắm con ơi
Cao đo nỗi buồn
Xa nuôi chí lớn
Dẫu làm sao thì cha vẫn muốn
Sống trên đá không chê đá gập ghềnh
Sống trong thung không chê thung nghèo đói
Sống như sông như suối
Lên thác xuống
Không lo cực nhọc
Người đồng mình thô sơ da thịt
Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con
Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương
Còn quê hương thì làm phong tục
Con ơi tuy thô sơ da thịt
Lên đường
Không bao giờ nhỏ bé được
Nghe con.
NÓI VỚI CON (Y PHƯƠNG)
Tiết 129,130,131 – Văn bản NÓI VỚI CON (Y Phương)
Tiết 129,130,131 – Văn bản NÓI VỚI CON (Y Phương)
I. Giới thiệu chung
1. Tác giả: (1948 -2022)
2. Tác phẩm
II. Đọc, hiểu văn bản
1. Đọc bài thơ
- Giải nghĩa từ ngữ
- Ý nghĩa nhan đề bài thơ
Bằng ba chữ ngắn gọn nhan đề đã vẽ ra trước mắt ta một bức tranh về người cha cùng đứa con thân yêu của mình đang ngồi trò chuyện với nhau. Người cha tỉ mỉ nói cho con nghe về truyền thống của quê hương, về những điều con phải nhớ.
Nói với con không chỉ đơn giản là lời của người cha dặn con về cội nguồn, về nơi chôn rau cắt rốn mà còn là lời dặn tới thế hệ tương lai phải luôn ghi nhớ tới cội nguồn của mình, ghi nhớ đến gia đình, quê hương tình nghĩa để sống sao cho phù hợp, cư xử sao cho đúng đắn.
Giải nghĩa từ
+ Lờ: một loại dụng cụ dùng để đặt bắt cá, được đan bằng những nan tre vuốt tròn.
+ Thung (thung lũng): dải đất trũng và kéo dài nằm giữa hai sườn đồi núi.
+ “Người đồng mình” là cách gọi thân thương, chân thành và giản dị của tác giả về người cùng quê, cùng bản với mình.
Tiết 129,130,131 – Văn bản NÓI VỚI CON (Y Phương)
Tiết 129,130,131 – Văn bản NÓI VỚI CON (Y Phương)
I. Giới thiệu chung
1. Tác giả: (1948 -2022)
2. Tác phẩm
II. Đọc, hiểu văn bản
1. Đọc bài thơ
- Giải nghĩa từ ngữ
- Ý nghĩa nhan đề bài thơ
2. Bố cục
3. Phân tích
a. Người cha nói với con về tình cảm cội nguồn.
Bố cục: 2 phần
- Phần 1. Từ đầu đến “Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời”: Người cha nói với con về tình cảm cội nguồn.
- Phần 2. Còn lại: Người cha nói với con về truyền thống cao đẹp của quê hương, mong muốn con tiếp nối truyền thống đó.
=> Mạch cảm xúc: Bài thơ đi từ tình cảm gia đình mở rộng ra tình yêu quê hương, đất nước. Từ đó bộc lộ mong muốn của người cha muốn gửi gắm đến đứa con của mình về tương lai của đất nước.
Trong phần 1, nhà thơ đã nói với con: Con được lớn lên trong tình yêu thương của cha mẹ, trong sự đùm bọc của quê hương.
Hãy phân tích các câu thơ nói lên điều đó?
Chân phải bước tới cha
Chân trái bước tới mẹ
Một bước chạm tiếng nói
Hai bước tới tiếng cười
Người đồng mình yêu lắm con ơi
Đan lờ cài nan hoa
Vách nhà ken câu hát
Rừng cho hoa
Con đường cho những tấm lòng
Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới
Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời.
Cội nguồn sinh dưỡng của con
- Cội nguồn gia đình
+ Con lớn lên trong những tháng ngày chờ trông, mong đợi của cha mẹ
+ “Chân phải- chân trái”, “một bước- hai bước”: phép đối tạo âm điệu vui tươi, tạo không khí đầm ấm, hạnh phúc, mỗi nhịp bước của con đều có cha mẹ dang rộng vòng tay che chở
⇒ Đó là tình cảm thiêng liêng mà con luôn phải khắc cốt ghi tâm
- Cội nguồn quê hương
+Cuộc sống lao động của quê hương: đan lờ (dụng cụ đánh bắt cá), đan lờ cài nan hoa( công việc đã tạo nên vẻ đẹp của con người lao động), vách nhà ken câu hát( cuộc sống hòa với niềm vui”: Cuộc sống lao động của người đồng mình được gợi lên qua nhiều hình ảnh đẹp đẽ
+ Sử dụng các động từ: đan, ken ,cài : vừa diễn tả những động tác cụ thể , khéo léo vừa nói lên cuộc sống gắn bó với niềm vui
+ Cuộc sống tâm hồn:
- “Rừng cho hoa”: nhân hóa rừng không chỉ cho gỗ, cho lâm sản mà còn cho hoa
- “Con đường cho những tấm lòng”: đâu chỉ đãn lối mà còn cho những tấm lòng cao cả tấm lòng cao cả, thủy chung
Tiết 129,130,131 – Văn bản NÓI VỚI CON (Y Phương)
I. Giới thiệu chung
1. Tác giả: (1948 -2022)
2. Tác phẩm
II. Đọc, hiểu văn bản
2. Bố cục
3. Phân tích
a. Người cha nói với con về tình cảm cội nguồn.
Bẳng những câu thơ giàu hình ảnh, người cha nói với con: Con đã lớn lên trong tình yêu thương, mong chờ nâng đón của bậc sinh thành. Và concòn trưởng thành trong cuộc sống lao động, trong thiên nhiên tươi đẹp và thấm đượm nghĩa tình của quê hương ruột thịt: Gia đình, quê hương là nguồn cội.
Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới
Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời.
-Niềm trân trọng thiêng liêng hướng tới gia đình
Cha muốn truyền cho con những tình cảm cuội nguồn nhắn nhủ con hãy biết trân trọng tình cảm gia đình.
Rừng
Cho
hoa
Con đường cho những tấm lòng
- Hình ảnh “hoa” để nói về cảnh quan của rừng. Hoa vừa gợi vẻ đẹp thơ mộng của thiên nhiên núi rừng, vừa là biểu tượng cho vẻ đẹp của con người quê hương.
- Phép nhân hóa (rừng cho, con đường cho), điệp từ (cho) và ẩn dụ (những tấm lòng).
-> Con được lớn lên với thiên nhiên thơ mộng và nghĩa tình của núi rừng.
Con đường cho những tấm lòng
Tấm lòng bao dung,ân nghĩa ân tình của quê hương.
Quê hương nuôi dưỡng con về tâm hồn và lẽ sống.
Nói với con về tình cảm cội nguồn
Tình cảm cha mẹ dành cho con : nâng đón, chở che, chăm chút…
Tình cảm quê hương : con trưởng thành trong cuộc sống lao động,trong thiên nhiên thơ mộng, nghĩa tình của quê hương.
Tình cảm cội nguồn vừa thiêng liêng cao quí,vừa đáng tự hào, nuôi lớn tâm hồn của mỗi con người.
“Người đồng mình thương lắm con ơi
Cao đo nỗi buồn
Xa nuôi chí lớn
Dẫu làm sao thì cha vẫn muốn
Sống trên đá không chê đá gập ghềnh
Sống trong thung không chê thung nghèo đói
Sống như sông như suối
Lên thác xuống ghềnh
Không lo cực nhọc
Người đồng mình thô sơ da thịt
Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con
Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương
Còn quê hương thì làm phong tục
Con ơi tuy thô sơ da thịt
Lên đường
Không bao giờ nhỏ bé được
Nghe con”.
PHẦN 2 BÀI THƠ NÓI VỚI CON:
*Truyền thống cao đẹp của quê hương- Người đồng mình
- “Người đồng mình”- những người sống chung trên một miền quê, cùng một dân tộc, “thương lắm”- sự gắn bó yêu thương, đùm bọc
- Những đức tính cao đẹp của người đồng mình
+ Người đồng mình có chí khí mạnh mẽ: Cao đo nối buồn/ xa nuôi chí lớn… Nỗi buồn được cụ thể hóa bằng chiều cao, chí được đo bằng độ xa. Qua đó, có thể cảm nhận nỗi buồn, nối vất vả chồng chất trong cuộc sống của họ. Cuộc sống vẫn nhiều buồn lo cực nhọc nhưng tâm càng sáng chí càng bền, tầm nhìn càng xa càng rộng
+ Người đồng mình thủy chung tình nghĩa
-“Sống trên đá,…/ Sống trong thung,…: Lặp lại để khẳng định tâm thế bản lĩnh kiên cường, bất chấp khó khăn gian khổ. Mặc dù cuộc sống quê hương khó khăn vất vả nhưng họ “không chê”, học vẫn thủy chung với quê hương, gắn bó với uqee hương để tạo dựng cuộc sống
- Lối sống phóng khoáng đầy nghị lực: So sánh “như sống như suối” : sức sống mãnh liệt, đầy ắp nghĩa tình. Dù “lên thác xuỗng ghềnh” nhưng người đồng mình vẫn không lo cực nhọc, vẫn đầy sự yêu mến tự hào về quê hương
Tiết 129,130,131 – Văn bản NÓI VỚI CON (Y Phương)
I. Giới thiệu chung
1. Tác giả: (1948 -2022)
2. Tác phẩm
II. Đọc, hiểu văn bản
2. Bố cục
3. Phân tích
a. Người cha nói với con về tình cảm cội nguồn.
b.Cha muốn nói với con về truyền thống cao đẹp của quê hương và mong muón con hãy giữ gìn phát huy truyền thống đó
Trong phần 2, nhà thơ đã nói với con về những dức tính cao đẹp nào của người đồng mình?
Từ đó nhắc nhở con trên những đường đời cần sống như thế nào?
*Truyền thống cao đẹp của quê hương- Người đồng mình
- “Người đồng mình”- những người sống chung trên một miền quê, cùng một dân tộc, “thương lắm”- sự gắn bó yêu thương, đùm bọc
- Những đức tính cao đẹp của người đồng mình
ơng
+ Người đồng mình giàu lòng tự trọng
- “Người đồng mình thô sơ da thịt”- họ có thể thô ráp, nói không hay, làm không khéo, làn da mái tóc dãi dầu mưa nắng nhưng phẩm chất bên trong không hề nhỏ bé, tầm thường
+ Người đồng mình khát vọng xây dựng quê hương giàu đẹp
- Người đồng mình tự lực tự cường, tự xây dựng quê hương bằng bàn tay khối óc
- Họ xây dựng quê hương, đưa quê hương có thể sánh ngang với các cường quốc năm châu
⇒ Nói với con về những đức tính cao đẹp của người đồng mình, người cha gợi cho con niềm tự hào và khát vọng xây dựng quê hương, kế tục truyền thống đáng tự hào của dân tộc.
Tiết 129,130,131 – Văn bản NÓI VỚI CON (Y Phương)
I. Giới thiệu chung
1. Tác giả: (1948 -2022)
2. Tác phẩm
II. Đọc, hiểu văn bản
2. Bố cục
3. Phân tích
a. Người cha nói với con về tình cảm cội nguồn.
b.Cha muốn nói với con về truyền thống cao đẹp của quê hương và mong muón con hãy giữ gìn phát huy truyền thống đó
Trong phần 2, nhà thơ đã nói với con về những dức tính cao đẹp nào của người đồng mình?
Từ đó nhắc nhở con trên những đường đời cần sống như thế nào?
-Tâm hồn
phóng khoáng,
-Ý chí
mạnh mẽ
-Sức sống bền bỉ,
mãnh liệt;
- Lối sống ân tình,
thủy chung, gắn bó
với quê hương
Những phẩm chất cao quí của người đồng mình
Mộc mạc,
chất phác
nhưng không hề
nhỏ bé về tâm hồn
Tinh thần tự
lực, tự cường
*Truyền thống cao đẹp của quê hương- Người đồng mình
⇒ Nói với con về những đức tính cao đẹp của người đồng mình, người cha gợi cho con niềm tự hào và khát vọng xây dựng quê hương, kế tục truyền thống đáng tự hào của dân tộc.
* Điều cha mong muốn ở con
- Cha nhắc con “lên đường” là khi con trưởng thành, dù ở bất cứ đâu, đi bất cứ nới nào cũng không bao giờ được sống một cách tầm thường phải luôn giữ lấy cốt cách giản dị, ý chí của dân tộc để vững bước
⇒ Qua đó cha thể hiện tình yêu con
⇒ Đó còn là lời của cha anh đi trước nhắc nhở thế hệ trẻ hôm nay phải vững tin vào cuộc đời để xây dựng quê hương giàu đẹp
=> Đó chính là lòng tự tôn dân tộc, lòng yêu quê hương đất nước
Tiết 129,130,131 – Văn bản NÓI VỚI CON (Y Phương)
I. Giới thiệu chung
1. Tác giả: (1948 -2022)
2. Tác phẩm
II. Đọc, hiểu văn bản
2. Bố cục
3. Phân tích
a. Người cha nói với con về tình cảm cội nguồn.
b.Cha muốn nói với con về truyền thống cao đẹp của quê hương và mong muón con hãy giữ gìn phát huy truyền thống đó
Trong phần 2, nhà thơ đã nói với con về những dức tính cao đẹp nào của người đồng mình?
Từ đó nhắc nhở con trên những đường đời cần sống như thế nào?
NÓI
VỚI
CON
Mong
muốn
con:
NÓI
VỚI
CON
Mong
muốn
con:
Sống nghĩa tình, chung
thuỷ với quê hương.
Tự hào, kế tục và phát huy
truyền thống quê hương.
Tự tin vững bước trên
đường đời.
Tình yêu
thương
của
cha mẹ
Tình yêu
quê hương
đất nước
Phẩm chất
tốt đẹp của
“Người
đồng mình”
BÀI HÁT BA KỂ CON NGHE – CA SĨ THUỲ CHI
Tiết 129,130,131 – Văn bản NÓI VỚI CON (Y Phương)
I. Giới thiệu chung
1. Tác giả: (1948 -2022)
2. Tác phẩm
II. Đọc, hiểu văn bản
2. Bố cục
3. Phân tích
a. Người cha nói với con về tình cảm cội nguồn.
b.Cha muốn nói với con về truyền thống cao đẹp của quê hương và mong muón con hãy giữ gìn phát huy truyền thống đó
4. Tổng kết
Qua phần đọc hiểu hãy nêu khái quát nội dung, nghệ thuật bài thơ?
a.Nghệ thuật
- Thể thơ tự do không bị gò bó bởi câu chữ.
- Giọng điệu thơ thiết tha, trìu mến, ấm áp.
Cách diễn đạt của thơ ca miền núi (vừa cụ thể, mộc mạc vừa có tính khái quát)
b. Nội dung
- Mượn lời nói với con, Y Phương đã thể hiện tình cảm gia đình ấm cúng, ca ngợi truyền thống cần cù, sức sống mạnh mẽ của quê hương, dân tộc.
Bài thơ giúp ta hiểu thêm về sức sống, về vẻ đẹp tâm hồn của một dân tộc miền núi, gợi nhắc tình cảm gắn bó với truyền thống, với quê hương và ý chí vươn lên trong cuộc sống.
Cảm nhận bài thơ Nói với con từ nhiều góc nhìn
- Lời tác giả Y Phương “Những năm cuối bảy mươi, đầu tám mươi của thế kỉ XX, đời sống tinh thần và vật chất cúa nhân dân cả nước nói chung, nhân dân các dân tộc thiểu số ở miền núi nói riêng vô cũng khó khan thiếu thốn. Bởi vì đất nước ta vừa rời khỏi cuộc kháng chiến chống đế quốc Mĩ lâu dài và cực kì gian khổ. Hiện thực xã hội ấy đã tác động sâu sắc đến đời sống con người. Đại bộ phận nhân dân ta vẫn kiên trì khắc phục và tìm mọi cách để vượt qua duy trì cuộc sống. Họ vẫn tồn tại và không ngừng sinh trưởng là không phải nhờ vào phép màu của lực lượng thiên nhiên nào mà chỉ dựa vào sức mạnh tinh thần của truyền thống văn hóa từ ngàn đời ông cha để lại. Cuối năm 1975, tôi cũng mới từ mặt trận trở về, sau tám năm đánh giặc xa nhà quay trở về lấy vợ sinh con trong bối cảnh túng thiếu bần hàn chung của toàn xã hội. Nhìn con cầm bát cơm ăn không thịt cá mà long xót đau khôn tả. Bởi chúng tôi cũng như nhiều gia đình cán bộ khác chỉ sống bằng đồng lương quá ít ỏi. Hàng hóa khan hiếm, giá cả leo thang từng ngày đến chóng mặt. Bên cạnh cái tốt của những người làm ăn lương thiện, không ít con người bị tha hóa, biến chất. Họ buôn bán gian lận, lợi dụng kẽ hở của nhà nước móc nối làm ăn phi pháp. Ở miền Nam, một bộ phận nhỏ công chức dưới ngụy quyền Sài Gòn không chịu được đã tìm mọi cách để vượt biên trốn ra nước ngoài. Từ hiện thực khó khan ngày ấy, tôi làm bài thơ này để tâm sự với chính mình, động viên mình, đồng thời là để nhắc nhở con cái sau này”.
- Ý kiến của Nguyễn Trọng Hoàn “Thể thơ tự do, với số câu chữ không theo khuôn định phù hợp với mạch cảm xúc tự nhiên, linh hoạt của bài thơ. Nhịp điệu lúc bay bổng, nhẹ nhàng, lúc rành rọt, lúc mạnh mẽ, săc nhọn,… tạo ra sự cộng hưởng hài hòa với những cung bậc tình cảm khác nhau trong lời người cha truyền thấm sang con. Ngôn ngữ thơ giản dị, trong sáng, hình ảnh mộc mạc, cô đọng mà vẫn phong phú, sinh động, quyến rũ. Y Phương thấu hiểu và bởi vậy lột tả được cái hồn cốt trong bản sắc truyền thống của người dân tộc miền núi. Cha nói với con hay chính là lời trao gửi thế hệ vậy!”.
Tiết 129,130,131 – Văn bản NÓI VỚI CON (Y Phương)
I. Giới thiệu chung
1. Tác giả: (1948 -2022)
2. Tác phẩm
II. Đọc, hiểu văn bản
2. Bố cục
3. Phân tích
a. Người cha nói với con về tình cảm cội nguồn.
b.Cha muốn nói với con về truyền thống cao đẹp của quê hương và mong muón con hãy giữ gìn phát huy truyền thống đó
4. Tổng kết
III. Luyện tập
a.Nghệ thuật
- Thể thơ tự do không bị gò bó bởi câu chữ.
- Giọng điệu thơ thiết tha, trìu mến, ấm áp.
Cách diễn đạt của thơ ca miền núi (vừa cụ thể, mộc mạc vừa có tính khái quát)
b. Nội dung
- Mượn lời nói với con, Y Phương đã thể hiện tình cảm gia đình ấm cúng, ca ngợi truyền thống cần cù, sức sống mạnh mẽ của quê hương, dân tộc.
Bài thơ giúp ta hiểu thêm về sức sống, về vẻ đẹp tâm hồn của một dân tộc miền núi, gợi nhắc tình cảm gắn bó với truyền thống, với quê hương và ý chí vươn lên trong cuộc sống.
TRÒ CHƠI Ô CHỮ
Câu 1: Y Phương là người dân tộc này.
Câu 2: Đây là cách gọi những ngưuời cùng bản mưuờng của tác giả Y Phưuơng?
Câu 3: Theo Y Phuương thì quê huương đã làm gì cho con ngưuời?
Câu 4: Tính từ chỉ sức sống của ngu?i đồng mình?
Câu 5: Đây là một cách hiểu nghĩa cụm từ "Lờn du?ngư"
t
ụ
h
p
h
n
ì
t
Ô chữ gồm 9 chữ cái: Đây là một tình cảm thiêng liêng của con nguời.
ử
BÀI HÁT: CHÍN BẬC TÌNH YÊU
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Học thuộc bài thơ.
- Nắm chắc nội dung kiến thức.
- Sưu tầm những bài thơ nói về tình cha con.
- Chuẩn bị bài: “Mây và sóng”
KIẾN THỨC CƠ BẢN
TÁC GIẢ: Y PHƯƠNG
TÁC PHẨM: BÀI THƠ NÓI VỚI CON
- Hoàn cảnh sáng tác
- Thể thơ
- Nội dung bài thơ
- Nghệ thuật
LUYỆN TẬP
Biên soạn và thực hiện: Ninh Thị Loan, THCS Cẩm Phúc
Sống trên đá không chê đá gập ghềnh
Sống trong thung không chê thung nghèo đói.
Đó là nét đẹp của người dân tộc thiểu số. Nét đẹp co từ ngàn đời và đã đang được gìn giữ, phát huy và bảo tồn.
Tiết 129,130,131 – Văn bản NÓI VỚI CON (Y Phương)
KIỂM TRA BÀI CŨ
Đọc thuộc lòng bài thơ “Sang thu” của Hữu Thỉnh và nêu cảm nhận của em về khổ thơ cuối bài.
Trong khổ thơ, tác giả muốn nói thu vừa sang nên nhưng dư vị của hạ vẫn còn đó, chỉ có điều nó không còn nồng đượm quá:
+ Nắng hạ vẫn còn sót lại, vương trên trời thủ thứ ánh sáng mê hoặc.
+ Những cơn mưa không còn nhiều và nặng hạt nữa, mưa thu mang đến sự nhẹ nhàng, êm ái
+ Bầu trời từ hạ chuyển mình sang thu - phút giao mùa đẹp đẽ.
- Những hàng cây đã trưởng thành, khôn lớn, trải qua những mưa nắng, giông bão của thời tiết cũng mạnh mẽ và vững vàng.
- Khi con người ta đã trưởng thành hơn, chín chắn hơn họ sẽ không còn bất ngờ hay sợ hãi với những khó khăn, chông gai của cuộc đời.
Hai câu thơ trên, qua hình ảnh có ý nghĩa biểu tượng, tác giả còn muốn gửi gắm đến người đọc ca ngợi tinh thần bất khuất, kiên cường, mạnh mẽ chống giặc của dân tộc ta quyết tậm bảo vệ bờ cõi nước nhà.
HÌNH ẢNH ĐẸP VỀ VÙNG NÚI CAO TÂY BẮC
Thác Bản Giốc
Tiết 129,130,131 – Văn bản NÓI VỚI CON (Y Phương)
Tiết 129,130,131 – Văn bản NÓI VỚI CON (Y Phương)
I. Giới thiệu chung
1. Tác giả:
- Y Phương (sinh năm 1948) tên thật là Hứa Vĩnh Sước
- Quê quán: Trùng Khánh- Cao Bằng , ông là người dân tộc Tày
- Sự nghiệp sáng tác:
+ Ông nhập ngũ năm 1968, phục vụ trong quân đội đến năm 1981 chuyển về công tác tại sở văn hóa và thông tin tỉnh Cao Bằng
+ Năm 1993 là chủ tịch hội văn nghệ Cao Bằng
+ Năm 2007 ông được nhận giải thưởng nhà nước về Văn học nghệ thuật. Đây quả là một giải thưởng cao quý rất xứng đáng với những gì ông đã cống hiến cho nền văn học nước nhà
+ Các tác phẩm tiêu biểu: “Người hoa núi”, “Lời chúc”, “Đàn then”…
- Phong cách sáng tác:
+ Thơ ông thể hiện tâm hồn mạnh mẽ, chân thực và trong sáng, cách tư duy giàu hình ảnh của người dân tộc miền núi, mang đậm bản sắc vùng cao.
Nhà thơ Y Phương, tác giả của bài thơ nổi tiếng Nói với con trong SGK Ngữ văn 9 đã qua đời ngày 9/2/2022 vừa qua, thọ 74 tuổi. Là tác giả của 9 tập thơ, trường ca, chưa kể các thể loại khác, nhưng bao trùm lên tất cả sáng tác cũng như phẩm cách con người ông là một niềm tự hào mãnh liệt về văn hóa của “Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương”.
nhà thơ Y Phương) ở chiến trường B2
Tiết 129,130,131 – Văn bản NÓI VỚI CON (Y Phương)
Với quan niệm, “Văn chương là một việc làm trả ơn những người sinh thành và nuôi dưỡng mình”, kể từ năm 1973, anh lặng lẽ sáng tác, lặng lẽ thử nghiệm và không ngừng lao động sáng tạo để có thể công bố khối lượng tác phẩm đáng tự hào. Tên tuổi anh gắn với Mùa hoa bội thu những giải thưởng: Giải A cuộc thi thơ Tạp chí Văn nghệ Quân đội 1984; Giải thưởng loại A của Hội Nhà văn Việt Nam (1987) với tập thơ Tiếng hát tháng Giêng; Giải A của Hội đồng Văn học dân tộc - Hội Nhà văn Việt Nam với tập thơ Lời chúc; Giải B của Ủy ban toàn quốc Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam, Giải B của Bộ Quốc phòng với trường ca Chín tháng (2001); “cú đúp” giải thưởng năm 2016 cho 2 cuốn sách: Thơ song ngữ Vũ khúc Tày (Giải thưởng văn học Hội Nhà văn Việt Nam), Fừn Nèn - Củi Tết (giải B của Hội Văn học nghệ thuật Dân tộc thiểu số Việt Nam). Và năm 2007, “Người trai làng Tày” đã vinh dự nhận Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật (đợt 2, năm 2007).
Tiết 129,130,131 – Văn bản NÓI VỚI CON (Y Phương)
Tiết 129,130,131 – Văn bản NÓI VỚI CON (Y Phương)
I. Giới thiệu chung
1. Tác giả: (1948 -2022)
2. Tác phẩm
* Hoàn cảnh sáng tác
- Bài thơ được sáng tác năm 1980, khi đất nước mới hòa bình thống nhất nhưng gặp rất nhiều khó khăn thiếu thốn. Từ hiện thực ấy nhà thơ sáng tác bài thơ như lời tâm sự, động viên chính mình đồng thời nhắc nhở con cái sau này.
* Thể thơ: Tự do
* Phương thức biểu đạt: Biểu cảm
* Nội dung: Bài thơ thể hiện tình cảm gia đình ấm cúng, ca ngợi truyền thống, niềm tự hào về quê hương, dân tộc mình. Bài thơ giúp ta hiểu thêm về sức sống và vẻ đẹp tâm hồn của một dân tộc miền núi, gợi nhắc đến tình cảm đẹp đẽ với quê hương và ý chí vươn lên trong cuộc sống
II. Đọc, hiểu văn bản
1. Đọc bài thơ
- Giải nghĩa từ ngữ
- Nhan đề bài thơ
Chân phải bước tới cha
Chân trái bước tới mẹ
Một bước chạm tiếng nói
Hai bước tới tiếng cười
Người đồng mình yêu lắm con ơi
Đan lờ cài nan hoa
Vách nhà ken câu hát
Rừng cho hoa
Con đường cho những tấm lòng
Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới
Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời.
Người đồng mình thương lắm con ơi
Cao đo nỗi buồn
Xa nuôi chí lớn
Dẫu làm sao thì cha vẫn muốn
Sống trên đá không chê đá gập ghềnh
Sống trong thung không chê thung nghèo đói
Sống như sông như suối
Lên thác xuống
Không lo cực nhọc
Người đồng mình thô sơ da thịt
Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con
Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương
Còn quê hương thì làm phong tục
Con ơi tuy thô sơ da thịt
Lên đường
Không bao giờ nhỏ bé được
Nghe con.
NÓI VỚI CON (Y PHƯƠNG)
Tiết 129,130,131 – Văn bản NÓI VỚI CON (Y Phương)
Tiết 129,130,131 – Văn bản NÓI VỚI CON (Y Phương)
I. Giới thiệu chung
1. Tác giả: (1948 -2022)
2. Tác phẩm
II. Đọc, hiểu văn bản
1. Đọc bài thơ
- Giải nghĩa từ ngữ
- Ý nghĩa nhan đề bài thơ
Bằng ba chữ ngắn gọn nhan đề đã vẽ ra trước mắt ta một bức tranh về người cha cùng đứa con thân yêu của mình đang ngồi trò chuyện với nhau. Người cha tỉ mỉ nói cho con nghe về truyền thống của quê hương, về những điều con phải nhớ.
Nói với con không chỉ đơn giản là lời của người cha dặn con về cội nguồn, về nơi chôn rau cắt rốn mà còn là lời dặn tới thế hệ tương lai phải luôn ghi nhớ tới cội nguồn của mình, ghi nhớ đến gia đình, quê hương tình nghĩa để sống sao cho phù hợp, cư xử sao cho đúng đắn.
Giải nghĩa từ
+ Lờ: một loại dụng cụ dùng để đặt bắt cá, được đan bằng những nan tre vuốt tròn.
+ Thung (thung lũng): dải đất trũng và kéo dài nằm giữa hai sườn đồi núi.
+ “Người đồng mình” là cách gọi thân thương, chân thành và giản dị của tác giả về người cùng quê, cùng bản với mình.
Tiết 129,130,131 – Văn bản NÓI VỚI CON (Y Phương)
Tiết 129,130,131 – Văn bản NÓI VỚI CON (Y Phương)
I. Giới thiệu chung
1. Tác giả: (1948 -2022)
2. Tác phẩm
II. Đọc, hiểu văn bản
1. Đọc bài thơ
- Giải nghĩa từ ngữ
- Ý nghĩa nhan đề bài thơ
2. Bố cục
3. Phân tích
a. Người cha nói với con về tình cảm cội nguồn.
Bố cục: 2 phần
- Phần 1. Từ đầu đến “Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời”: Người cha nói với con về tình cảm cội nguồn.
- Phần 2. Còn lại: Người cha nói với con về truyền thống cao đẹp của quê hương, mong muốn con tiếp nối truyền thống đó.
=> Mạch cảm xúc: Bài thơ đi từ tình cảm gia đình mở rộng ra tình yêu quê hương, đất nước. Từ đó bộc lộ mong muốn của người cha muốn gửi gắm đến đứa con của mình về tương lai của đất nước.
Trong phần 1, nhà thơ đã nói với con: Con được lớn lên trong tình yêu thương của cha mẹ, trong sự đùm bọc của quê hương.
Hãy phân tích các câu thơ nói lên điều đó?
Chân phải bước tới cha
Chân trái bước tới mẹ
Một bước chạm tiếng nói
Hai bước tới tiếng cười
Người đồng mình yêu lắm con ơi
Đan lờ cài nan hoa
Vách nhà ken câu hát
Rừng cho hoa
Con đường cho những tấm lòng
Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới
Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời.
Cội nguồn sinh dưỡng của con
- Cội nguồn gia đình
+ Con lớn lên trong những tháng ngày chờ trông, mong đợi của cha mẹ
+ “Chân phải- chân trái”, “một bước- hai bước”: phép đối tạo âm điệu vui tươi, tạo không khí đầm ấm, hạnh phúc, mỗi nhịp bước của con đều có cha mẹ dang rộng vòng tay che chở
⇒ Đó là tình cảm thiêng liêng mà con luôn phải khắc cốt ghi tâm
- Cội nguồn quê hương
+Cuộc sống lao động của quê hương: đan lờ (dụng cụ đánh bắt cá), đan lờ cài nan hoa( công việc đã tạo nên vẻ đẹp của con người lao động), vách nhà ken câu hát( cuộc sống hòa với niềm vui”: Cuộc sống lao động của người đồng mình được gợi lên qua nhiều hình ảnh đẹp đẽ
+ Sử dụng các động từ: đan, ken ,cài : vừa diễn tả những động tác cụ thể , khéo léo vừa nói lên cuộc sống gắn bó với niềm vui
+ Cuộc sống tâm hồn:
- “Rừng cho hoa”: nhân hóa rừng không chỉ cho gỗ, cho lâm sản mà còn cho hoa
- “Con đường cho những tấm lòng”: đâu chỉ đãn lối mà còn cho những tấm lòng cao cả tấm lòng cao cả, thủy chung
Tiết 129,130,131 – Văn bản NÓI VỚI CON (Y Phương)
I. Giới thiệu chung
1. Tác giả: (1948 -2022)
2. Tác phẩm
II. Đọc, hiểu văn bản
2. Bố cục
3. Phân tích
a. Người cha nói với con về tình cảm cội nguồn.
Bẳng những câu thơ giàu hình ảnh, người cha nói với con: Con đã lớn lên trong tình yêu thương, mong chờ nâng đón của bậc sinh thành. Và concòn trưởng thành trong cuộc sống lao động, trong thiên nhiên tươi đẹp và thấm đượm nghĩa tình của quê hương ruột thịt: Gia đình, quê hương là nguồn cội.
Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới
Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời.
-Niềm trân trọng thiêng liêng hướng tới gia đình
Cha muốn truyền cho con những tình cảm cuội nguồn nhắn nhủ con hãy biết trân trọng tình cảm gia đình.
Rừng
Cho
hoa
Con đường cho những tấm lòng
- Hình ảnh “hoa” để nói về cảnh quan của rừng. Hoa vừa gợi vẻ đẹp thơ mộng của thiên nhiên núi rừng, vừa là biểu tượng cho vẻ đẹp của con người quê hương.
- Phép nhân hóa (rừng cho, con đường cho), điệp từ (cho) và ẩn dụ (những tấm lòng).
-> Con được lớn lên với thiên nhiên thơ mộng và nghĩa tình của núi rừng.
Con đường cho những tấm lòng
Tấm lòng bao dung,ân nghĩa ân tình của quê hương.
Quê hương nuôi dưỡng con về tâm hồn và lẽ sống.
Nói với con về tình cảm cội nguồn
Tình cảm cha mẹ dành cho con : nâng đón, chở che, chăm chút…
Tình cảm quê hương : con trưởng thành trong cuộc sống lao động,trong thiên nhiên thơ mộng, nghĩa tình của quê hương.
Tình cảm cội nguồn vừa thiêng liêng cao quí,vừa đáng tự hào, nuôi lớn tâm hồn của mỗi con người.
“Người đồng mình thương lắm con ơi
Cao đo nỗi buồn
Xa nuôi chí lớn
Dẫu làm sao thì cha vẫn muốn
Sống trên đá không chê đá gập ghềnh
Sống trong thung không chê thung nghèo đói
Sống như sông như suối
Lên thác xuống ghềnh
Không lo cực nhọc
Người đồng mình thô sơ da thịt
Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con
Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương
Còn quê hương thì làm phong tục
Con ơi tuy thô sơ da thịt
Lên đường
Không bao giờ nhỏ bé được
Nghe con”.
PHẦN 2 BÀI THƠ NÓI VỚI CON:
*Truyền thống cao đẹp của quê hương- Người đồng mình
- “Người đồng mình”- những người sống chung trên một miền quê, cùng một dân tộc, “thương lắm”- sự gắn bó yêu thương, đùm bọc
- Những đức tính cao đẹp của người đồng mình
+ Người đồng mình có chí khí mạnh mẽ: Cao đo nối buồn/ xa nuôi chí lớn… Nỗi buồn được cụ thể hóa bằng chiều cao, chí được đo bằng độ xa. Qua đó, có thể cảm nhận nỗi buồn, nối vất vả chồng chất trong cuộc sống của họ. Cuộc sống vẫn nhiều buồn lo cực nhọc nhưng tâm càng sáng chí càng bền, tầm nhìn càng xa càng rộng
+ Người đồng mình thủy chung tình nghĩa
-“Sống trên đá,…/ Sống trong thung,…: Lặp lại để khẳng định tâm thế bản lĩnh kiên cường, bất chấp khó khăn gian khổ. Mặc dù cuộc sống quê hương khó khăn vất vả nhưng họ “không chê”, học vẫn thủy chung với quê hương, gắn bó với uqee hương để tạo dựng cuộc sống
- Lối sống phóng khoáng đầy nghị lực: So sánh “như sống như suối” : sức sống mãnh liệt, đầy ắp nghĩa tình. Dù “lên thác xuỗng ghềnh” nhưng người đồng mình vẫn không lo cực nhọc, vẫn đầy sự yêu mến tự hào về quê hương
Tiết 129,130,131 – Văn bản NÓI VỚI CON (Y Phương)
I. Giới thiệu chung
1. Tác giả: (1948 -2022)
2. Tác phẩm
II. Đọc, hiểu văn bản
2. Bố cục
3. Phân tích
a. Người cha nói với con về tình cảm cội nguồn.
b.Cha muốn nói với con về truyền thống cao đẹp của quê hương và mong muón con hãy giữ gìn phát huy truyền thống đó
Trong phần 2, nhà thơ đã nói với con về những dức tính cao đẹp nào của người đồng mình?
Từ đó nhắc nhở con trên những đường đời cần sống như thế nào?
*Truyền thống cao đẹp của quê hương- Người đồng mình
- “Người đồng mình”- những người sống chung trên một miền quê, cùng một dân tộc, “thương lắm”- sự gắn bó yêu thương, đùm bọc
- Những đức tính cao đẹp của người đồng mình
ơng
+ Người đồng mình giàu lòng tự trọng
- “Người đồng mình thô sơ da thịt”- họ có thể thô ráp, nói không hay, làm không khéo, làn da mái tóc dãi dầu mưa nắng nhưng phẩm chất bên trong không hề nhỏ bé, tầm thường
+ Người đồng mình khát vọng xây dựng quê hương giàu đẹp
- Người đồng mình tự lực tự cường, tự xây dựng quê hương bằng bàn tay khối óc
- Họ xây dựng quê hương, đưa quê hương có thể sánh ngang với các cường quốc năm châu
⇒ Nói với con về những đức tính cao đẹp của người đồng mình, người cha gợi cho con niềm tự hào và khát vọng xây dựng quê hương, kế tục truyền thống đáng tự hào của dân tộc.
Tiết 129,130,131 – Văn bản NÓI VỚI CON (Y Phương)
I. Giới thiệu chung
1. Tác giả: (1948 -2022)
2. Tác phẩm
II. Đọc, hiểu văn bản
2. Bố cục
3. Phân tích
a. Người cha nói với con về tình cảm cội nguồn.
b.Cha muốn nói với con về truyền thống cao đẹp của quê hương và mong muón con hãy giữ gìn phát huy truyền thống đó
Trong phần 2, nhà thơ đã nói với con về những dức tính cao đẹp nào của người đồng mình?
Từ đó nhắc nhở con trên những đường đời cần sống như thế nào?
-Tâm hồn
phóng khoáng,
-Ý chí
mạnh mẽ
-Sức sống bền bỉ,
mãnh liệt;
- Lối sống ân tình,
thủy chung, gắn bó
với quê hương
Những phẩm chất cao quí của người đồng mình
Mộc mạc,
chất phác
nhưng không hề
nhỏ bé về tâm hồn
Tinh thần tự
lực, tự cường
*Truyền thống cao đẹp của quê hương- Người đồng mình
⇒ Nói với con về những đức tính cao đẹp của người đồng mình, người cha gợi cho con niềm tự hào và khát vọng xây dựng quê hương, kế tục truyền thống đáng tự hào của dân tộc.
* Điều cha mong muốn ở con
- Cha nhắc con “lên đường” là khi con trưởng thành, dù ở bất cứ đâu, đi bất cứ nới nào cũng không bao giờ được sống một cách tầm thường phải luôn giữ lấy cốt cách giản dị, ý chí của dân tộc để vững bước
⇒ Qua đó cha thể hiện tình yêu con
⇒ Đó còn là lời của cha anh đi trước nhắc nhở thế hệ trẻ hôm nay phải vững tin vào cuộc đời để xây dựng quê hương giàu đẹp
=> Đó chính là lòng tự tôn dân tộc, lòng yêu quê hương đất nước
Tiết 129,130,131 – Văn bản NÓI VỚI CON (Y Phương)
I. Giới thiệu chung
1. Tác giả: (1948 -2022)
2. Tác phẩm
II. Đọc, hiểu văn bản
2. Bố cục
3. Phân tích
a. Người cha nói với con về tình cảm cội nguồn.
b.Cha muốn nói với con về truyền thống cao đẹp của quê hương và mong muón con hãy giữ gìn phát huy truyền thống đó
Trong phần 2, nhà thơ đã nói với con về những dức tính cao đẹp nào của người đồng mình?
Từ đó nhắc nhở con trên những đường đời cần sống như thế nào?
NÓI
VỚI
CON
Mong
muốn
con:
NÓI
VỚI
CON
Mong
muốn
con:
Sống nghĩa tình, chung
thuỷ với quê hương.
Tự hào, kế tục và phát huy
truyền thống quê hương.
Tự tin vững bước trên
đường đời.
Tình yêu
thương
của
cha mẹ
Tình yêu
quê hương
đất nước
Phẩm chất
tốt đẹp của
“Người
đồng mình”
BÀI HÁT BA KỂ CON NGHE – CA SĨ THUỲ CHI
Tiết 129,130,131 – Văn bản NÓI VỚI CON (Y Phương)
I. Giới thiệu chung
1. Tác giả: (1948 -2022)
2. Tác phẩm
II. Đọc, hiểu văn bản
2. Bố cục
3. Phân tích
a. Người cha nói với con về tình cảm cội nguồn.
b.Cha muốn nói với con về truyền thống cao đẹp của quê hương và mong muón con hãy giữ gìn phát huy truyền thống đó
4. Tổng kết
Qua phần đọc hiểu hãy nêu khái quát nội dung, nghệ thuật bài thơ?
a.Nghệ thuật
- Thể thơ tự do không bị gò bó bởi câu chữ.
- Giọng điệu thơ thiết tha, trìu mến, ấm áp.
Cách diễn đạt của thơ ca miền núi (vừa cụ thể, mộc mạc vừa có tính khái quát)
b. Nội dung
- Mượn lời nói với con, Y Phương đã thể hiện tình cảm gia đình ấm cúng, ca ngợi truyền thống cần cù, sức sống mạnh mẽ của quê hương, dân tộc.
Bài thơ giúp ta hiểu thêm về sức sống, về vẻ đẹp tâm hồn của một dân tộc miền núi, gợi nhắc tình cảm gắn bó với truyền thống, với quê hương và ý chí vươn lên trong cuộc sống.
Cảm nhận bài thơ Nói với con từ nhiều góc nhìn
- Lời tác giả Y Phương “Những năm cuối bảy mươi, đầu tám mươi của thế kỉ XX, đời sống tinh thần và vật chất cúa nhân dân cả nước nói chung, nhân dân các dân tộc thiểu số ở miền núi nói riêng vô cũng khó khan thiếu thốn. Bởi vì đất nước ta vừa rời khỏi cuộc kháng chiến chống đế quốc Mĩ lâu dài và cực kì gian khổ. Hiện thực xã hội ấy đã tác động sâu sắc đến đời sống con người. Đại bộ phận nhân dân ta vẫn kiên trì khắc phục và tìm mọi cách để vượt qua duy trì cuộc sống. Họ vẫn tồn tại và không ngừng sinh trưởng là không phải nhờ vào phép màu của lực lượng thiên nhiên nào mà chỉ dựa vào sức mạnh tinh thần của truyền thống văn hóa từ ngàn đời ông cha để lại. Cuối năm 1975, tôi cũng mới từ mặt trận trở về, sau tám năm đánh giặc xa nhà quay trở về lấy vợ sinh con trong bối cảnh túng thiếu bần hàn chung của toàn xã hội. Nhìn con cầm bát cơm ăn không thịt cá mà long xót đau khôn tả. Bởi chúng tôi cũng như nhiều gia đình cán bộ khác chỉ sống bằng đồng lương quá ít ỏi. Hàng hóa khan hiếm, giá cả leo thang từng ngày đến chóng mặt. Bên cạnh cái tốt của những người làm ăn lương thiện, không ít con người bị tha hóa, biến chất. Họ buôn bán gian lận, lợi dụng kẽ hở của nhà nước móc nối làm ăn phi pháp. Ở miền Nam, một bộ phận nhỏ công chức dưới ngụy quyền Sài Gòn không chịu được đã tìm mọi cách để vượt biên trốn ra nước ngoài. Từ hiện thực khó khan ngày ấy, tôi làm bài thơ này để tâm sự với chính mình, động viên mình, đồng thời là để nhắc nhở con cái sau này”.
- Ý kiến của Nguyễn Trọng Hoàn “Thể thơ tự do, với số câu chữ không theo khuôn định phù hợp với mạch cảm xúc tự nhiên, linh hoạt của bài thơ. Nhịp điệu lúc bay bổng, nhẹ nhàng, lúc rành rọt, lúc mạnh mẽ, săc nhọn,… tạo ra sự cộng hưởng hài hòa với những cung bậc tình cảm khác nhau trong lời người cha truyền thấm sang con. Ngôn ngữ thơ giản dị, trong sáng, hình ảnh mộc mạc, cô đọng mà vẫn phong phú, sinh động, quyến rũ. Y Phương thấu hiểu và bởi vậy lột tả được cái hồn cốt trong bản sắc truyền thống của người dân tộc miền núi. Cha nói với con hay chính là lời trao gửi thế hệ vậy!”.
Tiết 129,130,131 – Văn bản NÓI VỚI CON (Y Phương)
I. Giới thiệu chung
1. Tác giả: (1948 -2022)
2. Tác phẩm
II. Đọc, hiểu văn bản
2. Bố cục
3. Phân tích
a. Người cha nói với con về tình cảm cội nguồn.
b.Cha muốn nói với con về truyền thống cao đẹp của quê hương và mong muón con hãy giữ gìn phát huy truyền thống đó
4. Tổng kết
III. Luyện tập
a.Nghệ thuật
- Thể thơ tự do không bị gò bó bởi câu chữ.
- Giọng điệu thơ thiết tha, trìu mến, ấm áp.
Cách diễn đạt của thơ ca miền núi (vừa cụ thể, mộc mạc vừa có tính khái quát)
b. Nội dung
- Mượn lời nói với con, Y Phương đã thể hiện tình cảm gia đình ấm cúng, ca ngợi truyền thống cần cù, sức sống mạnh mẽ của quê hương, dân tộc.
Bài thơ giúp ta hiểu thêm về sức sống, về vẻ đẹp tâm hồn của một dân tộc miền núi, gợi nhắc tình cảm gắn bó với truyền thống, với quê hương và ý chí vươn lên trong cuộc sống.
TRÒ CHƠI Ô CHỮ
Câu 1: Y Phương là người dân tộc này.
Câu 2: Đây là cách gọi những ngưuời cùng bản mưuờng của tác giả Y Phưuơng?
Câu 3: Theo Y Phuương thì quê huương đã làm gì cho con ngưuời?
Câu 4: Tính từ chỉ sức sống của ngu?i đồng mình?
Câu 5: Đây là một cách hiểu nghĩa cụm từ "Lờn du?ngư"
t
ụ
h
p
h
n
ì
t
Ô chữ gồm 9 chữ cái: Đây là một tình cảm thiêng liêng của con nguời.
ử
BÀI HÁT: CHÍN BẬC TÌNH YÊU
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Học thuộc bài thơ.
- Nắm chắc nội dung kiến thức.
- Sưu tầm những bài thơ nói về tình cha con.
- Chuẩn bị bài: “Mây và sóng”
 







Các ý kiến mới nhất