HÀNH ĐỘNG NÓI
TIẾNG VIỆT:
I/ HÀNH ĐỘNG NÓI LÀ GÌ?
1/ Xét VD - SGK
…
- Con trăn ấy là của vua nuôi đã lâu. Nay em giết nó, tất không khỏi bị tội chết. Thôi, bây giờ nhân trời chưa sáng em hãy trốn ngay đi. Có chuyện gì để anh ở nhà lo liệu.
.....
(Thạch Sanh)
? Lí thông nói với Thạch Sanh nhằm mục đích gì? Câu nào thể hiện rõ mục đích đó?
? Lí thông đạt đươc mục đích của mình không? Chi tiết nào nói lên điều đó?
Hãy đọc lại câu nói của Lí Thông nói với
Thạch Sanh trong đoan trích.
- Mục đích : Lí Thông đuổi Thạch sanh đi nhằm cướp công của Thạch Sanh.
“Thôi bây giờ nhân lúc trời chưa sáng em hãy trốn ngay đi.”
Lí Thông đạt được mục đích.
“Chàng vội từ giã mẹ con Lí Thông, trở về túp lều cũ dưới gốc đa, kiếm củi nuôi thân.”
? Lí thông đạt đươc mục đích của mình bằng cách nào?
Bằng phương tiện lời nói
=> Lời nói của Lí Thông là một hành động. Vì nó có tính mục đích.
Nếu hiểu hành động là việc làm cụ thể của con người nhằm một mục đích nhất định thì việc làm của Lí Thông có phải là một hành động không? Vì sao?
Đẩy Thạch Sanh đi để mình hưởng lợi
Lời nói
Có
Mục đích
Hành động nói
Mục đích
_ (1) Con trăn ấy là của vua nuôi đã lâu. (2) Nay em giết nó, tất không khỏi bị tội chết. (3) Thôi, bây giờ nhân trời chưa sáng em hãy trốn ngay đi. (4) Có chuyện gì để anh ở nhà lo liệu.
Hành động nói là hành động được thực hiện bằng lời nói nhằm mục đích nhất định .
2. Ghi nhớI - SGK/62
? Em hãy xác định mục đích trong các câu văn chứa hành động nói của Lí Thông trong phần ví dụ 1 SGK trang 62
II/ MỘT SỐ KIỂU HÀNH ĐỘNG NÓI THƯỜNG GẶP.
“ – Con trăn ấy là của vua nuôi đã lâu.
Trình bày – kể
Nay em giết nó, tất không khỏi bị tội chết.
Điều khiển- đe dọa
Thôi, bây giờ nhân trời chưa sáng em hãy trốn đi.
Điều khiển – cầu khiến
Có chuyện gì anh ở nhà lo liệu.”
Hứa hẹn
1/ VD- SGK:
- VD1- SGK – T62
? Em hãy chỉ ra hành động nói trong đoạn trích, cho biết mục đích của mỗi hành động.
II/ MỘT SỐ KIỂU HÀNH ĐỘNG NÓI THƯỜNG GẶP.
“ - Vậy thì bữa sau con ăn ở đâu?
Hỏi
- Con sẽ ăn ở nhà cụ Nghị thôn Đoài.
Trình bày – báo tin
- U nhất định bán con đấy ư? U không cho con ở nhà nữa ư?
Hỏi
Khốn nạn thân con thế này ! Trời ơi !
Bộc lộ cảm xúc
1/ VD- SGK:
- VD2- SGK – T63
? Vậy qua tìm hiểu hai ví dụ sgk, em hãy liệt kê các hành động nói.
2/ Ghi nhớ 2- sgk/ T 63
III/ Bài tập:
- BT 1- SGK/ T 63:
- Mục đích viết bài Hịch của Trần Quốc Tuấn:
Trần Quốc Tuấn viết “Hịch tướng sĩ” nhằm mục đích khích lệ tướng sĩ học tập “Binh thư yếu lược” do ông biên soạn đồng thời khích lệ lòng tự tôn dân tộc của họ.
- Câu văn thể hiện mục đích của HĐN:
“Nếu các ngươi biết chuyên tập sách này , theo lời dạy bảo của ta,…trái lười dạy bảo của ta, tức là kẻ nghịch thù.”
- BT 2- SGK/ T 63 + 64:
Hành động nói:
Mục đích của HĐN:
Mục a/
Hỏi
- Bác trai đã khá rồi chứ?
- Cảm ơn cụ, …
Cảm ơn
- Nhưng xem ý …mỏi mệt lắm.
Trình bày
- Này , … thì trốn.
- Chứ nằm đấy…nuôi mấy cho hoàn hồn.
- Vâng, …nghĩ như cụ.
- Nhưng,… húp cái đã. Nhịn xuông…
- Thế thì…rồi đấy!
Điều khiển
Cảm xúc
Tiếp nhận
Trình bày
Cầu khiến
Tạm biệt các em