CHÀO MỪNG CÁC EM
THAM GIA LỚP HỌC TRỰC TUYẾN
TRỰC TIẾP
MÔN NGỮ VĂN 7
Các phép biến đổi câu
Thêm, bớt thành phần câu.
Chuyển đổi kiểu câu
Các phép biến đổi câu
Thêm, bớt thành phần câu.
Chuyển đổi kiểu câu
Mở rộng câu
Rút gọn câu
Thêm trạng ngữ cho câu
Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động
Dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu
DÙNG CỤM CHỦ - VỊ ĐỂ MỞ RỘNG CÂU
Tiết 99- 100: Tiếng Việt
1. Cụm danh từ
- Khái niệm: Cụm danh từ (CDT) là loại tổ hợp từ do danh từ cùng với một số từ ngữ phụ thuộc nó tạo thành.
Cấu tạo:
Gia tài /chỉ có một lưỡi búa cùn
1. Cụm động từ
- Khái niệm: Cụm động từ (CĐT) là loại tổ hợp từ do động từ với một số từ ngữ phụ thuộc nó tạo thành.
Cấu tạo:
 Các bạn học sinh /còn đang vui chơi ở sân trường.
- Khái niệm: Cụm tính từ (CTT) là loại tổ hợp từ do tính từ với một số từ ngữ phụ thuộc nó tạo thành.
Cấu tạo: Cô ấy / xinh đẹp như nàng tiên
1. Cụm tính từ
I. Thế nào là dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu?
1, Ví dụ sgk/68
a. Văn chương gây cho ta những tình cảm ta không có,
luyện những tình cảm ta sẵn có.
Em hãy xác định các thành phần nòng cốt ở câu trên?
CN
VN
Cụm DT
Cụm DT
Xác định các cụm danh từ trong câu văn trên?
(Hoài Thanh)
Cấu tạo của các cụm danh từ
những
tình cảm
ta không có
ta sẵn có
tình cảm
những
V
C
V
C
Văn chương gây cho ta những tình cảm ta không có,



luyện những tình cảm ta sẵn có […] (Hoài Thanh)

Chủ ngữ
Vị ngữ
C
Cụm danh từ
Cụm danh từ
V
Vị ngữ
C
V
Cụm C-V được dùng làm phụ sau trong cụm danh từ.
→ Mở rộng câu ở thành phần vị ngữ
b. Khi bắt đầu kháng chiến, nhân dân ta tinh thần rất hăng hái.
Trạng ngữ
Chủ ngữ
Vị ngữ
C
V
 Cụm C – V làm vị ngữ.


2. Ghi nhớ sgk/68: Khi nói hoặc viết, có thể dụng những cụm từ có hình thức giống câu đơn bình thường, gọi là cụm chủ - vị
( cụm C – V ), làm thành phần của câu hoặc của cụm từ để mở rộng câu.
* Nhận xét
VD a: Cụm C-V đã được sử dụng làm thành phần của cụm từ để mở rộng câu.
VD b: Cụm C-V đã được sử dụng làm thành phần câu để mở rộng câu.
Cách 1:
Văn chương
gây cho ta
tình cảm, luyện
cho ta tình
cảm.
Cách 2:
Văn chương gây cho ta những tình cảm ta không có, luyện những tình cảm ta sẵn có.
So sánh 2 cách viết sau. Theo em, cách viết nào hay hơn?
nội dung cụ thể hơn, nhịp điệu câu văn uyển chuyển hơn.
Nội dung không hay, không thể hiện cảm xúc.
Vậy theo em dùng cụm chủ vị để mở rộng câu có tác dụng gì?
Dùng cụm C – V để mở rộng câu làm phong phú, chi tiết cách diễn đạt, tạo sự hấp dẫn trong lời nói, câu văn.

Trong dịp Tết vừa qua, thủ tướng kêu gọi mọi người hạn chế tụ tập.
? So sánh hình thức cấu tạo của các câu sau:
-> Câu có hai cụm C- V không bao chứa nhau -> câu ghép
Đây là thời điểm quan trọng, mọi người hạn chế ra đường.
-> Câu có cụm C – V làm phụ ngữ cho cụm từ để mở rộng câu
C
V
a.
b.
CN2
VN2
VN1
CN1
CN
VN
BÀI TẬP

II. Các trường hợp dùng cụm chủ vị để mở rộng câu.
1. Bài tập.
a, Chị Ba đến khiến tôi thấy vui và vững tâm.
b, Khi bắt đầu kháng chiến, nhân dân ta tinh thần rất hăng hái.
c, Chúng ta có thể nói rằng trời sinh lá sen để bao bọc cốm, cũng như trời sinh cốm nằm ấp ủ trong lá sen.
d, Nói cho đúng thì phẩm giá của Tiếng Việt mới thật sự được xác định và đảm bảo từ ngày Cách mạng tháng Tám thành công.
Tìm các cụm C-V làm thành phần câu hoặc thành phần của cụm từ trong câu trên? Cho biết cụm C-V đó làm thành phần gì?
Chủ ngữ
Vị ngữ
C
V
C
V
Động từ

Cụm C – V (1): làm chủ ngữ
a. Chị Ba đến khiến tôi rất vui và vững tâm.
Cụm C – V (2): làm phụ ngữ trong cụm động từ
?
a.
b. Khi bắt đầu kháng chiến, nhân dân ta tinh thần rất hăng hái.
Trạng ngữ
Chủ ngữ
Vị ngữ
C
V
 b. Cụm C – V làm vị ngữ.
?

c. Chúng ta có thể nói rằng trời sinh lá sen để bao bọc cốm,



cũng như trời sinh cốm nằm ủ trong lá sen.
Chủ ngữ
Vị ngữ
Vị ngữ
(Cụm động từ)
(Cụm động từ)

có thể nói rằng trời sinh lá sen để bao bọc cốm,





cũng như trời sinh cốm nằm ủ trong lá sen.
Động từ trung tâm
Phụ ngữ sau
Phụ ngữ sau
C
V
C
V
 c. Cụm C – V làm phụ ngữ trong cụm động từ.
?
d. (Nói cho đúng thì) phẩm giá của Tiếng Việt chỉ mới thực sự được

xác định và đảm bảo từ ngày Cách mạng tháng Tám thành công.
Chủ ngữ
Vị ngữ
Trạng ngữ
Vị ngữ
(cụm danh từ)
C
V
 d. Cụm C - V làm phụ sau trong cụm danh từ.
Chủ
ngữ
Vị ngữ
Bạn ấy vẫn trẻ như một thanh niên/ đang 24 tuổi.
(Cụm tính từ)
PPT
PTT
PPS
C
V
* VD thêm :
d. Cụm C-V làm phụ sau trong cụm tính từ.
?
?
Dùng cụm chủ - vị để mở rộng thành phần:
Chủ ngữ
Vị ngữ
Phụ ngữ trong cụm danh từ
Phụ ngữ trong cụm động từ
Phụ ngữ trong cụm tính từ
Sơ đồ tư duy
I. Thế nào là dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu?

Bài tập 1.
II. Các trường hợp dùng cụm chủ vị để mở rộng câu.
1, Ví dụ
2, Ghi nhớ 2
Các thành phần của câu như chủ ngữ, vị ngữ và các phụ ngữ trong cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ đều có thể được cấu tạo bằng cụm C-V
III. Luyện tập.
Trò chơi này gồm có 2 vòng:
Vòng 1: Vượt qua thử thách (40 điểm)
Vòng 2: Về đích (60 điểm)
CHINH PHỤC TRI THỨC

a. Đợi đến lúc vừa nhất, mà chỉ riêng những người chuyên môn mới



định được, người ta gặt mang về.
Cụm C-V làm phụ ngữ trong cụm danh từ
C
V
CN
VN
Danh từ
Trạng ngữ
Vòng 1: Vượt qua thử thách
( 40 điểm)
Hãy tìm cụm C-V làm thành phần câu hoặc cụm từ trong các câu dưới đây. Cho biết trong mỗi câu, cụm C-V làm thành phần gì?
Vòng 1: Vượt qua thử thách
( 40 điểm)
CN
VN
V
VN
CN
V
C
C
V
C
Cụm C- V làm vị ngữ
Cụm C- V làm chủ ngữ, phụ ngữ trong CĐT
b.Trung đội trưởng Bính khuôn mặt đầy đặn
d. Bỗng một bàn tay đập vào vai khiến hắn giật mình
? Em hãy mở rộng các chủ ngữ trong những câu sau thành một cụm C- V.
a. Bài hát “Ghen Cô - vi mọi người vô cùng yêu thích
-> Bài hát “Ghen Cô - vi” rất hay khiến mọi người vô cùng yêu thích
b. Con mèo làm đổ lọ hoa
-> Con mèo nhảy làm đổ lọ hoa
C
V
C
C
V
V
Vòng 2: Về đích
(60 điểm)
Bài tập 2.
HƯỚNG DẪN HỌC BÀI
Học thuộc ghi nhớ.
Hoàn thành các bài tập
Chuẩn bị bài: Tìm hiểu chung về phép lập luận giải thích, cách làm bài văn giải thích
Chúc các em chăm ngoan, học giỏi