CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP:
ĐẠI VIỆT DƯỚI THỜI NHÀ TRẦN (TT)
NỘI DUNG CHỦ ĐỀ
CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP :
ĐẠI VIỆT DƯỚI THỜI NHÀ TRẦN
II. CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG XÂM LƯỢC MÔNG - NGUYÊN
2. Cuộc kháng chiến lần thứ hai chống quân xâm lược Nguyên (1285)
3. Cuộc kháng chiến lần thứ ba chống quân xâm lược Nguyên (1287 – 1288)
1. Cuộc kháng chiến lần thứ nhất chống quân xâm lược Mông Cổ (1258)
1. CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ NHẤT CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG CỔ (1258)
1. CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ NHẤT CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG CỔ (1258):
Thành Cát Tư Hãn (Thiết Mộc Chân)
– người sáng lập đế chế Mông Cổ
“- Quân Mông Cổ lớn lên trên yên ngựa, tự luyện tập chiến đấu, từ mùa xuân đến mùa đông, ngày ngày săn bắn, đó là cách sống của họ.
-Trăm quân kị quay vòng, có thể bọc được vạn người. Nghìn quân kị tản ra có thể dài tới trăm dặm , kẻ địch chia ra thì họ chia ra, kẻ địch hợp lại thì họ hợp lại nên kị đội là thế mạnh của họ.
Đội quân lúc ẩn lúc hiện, đến thì như trời rơi xuống, đi thì nhanh như chớp giật. Họ mà thắng thì đuổi theo địch chém giết không để trốn thoát, họ mà thua thì chạy rất nhanh, đuổi theo không kịp”.
(Theo lời Sử học nhà Tống)
1. CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ NHẤT CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG CỔ (1258)
1. CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ NHẤT CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG CỔ (1258)
Không có một dòng suối, một con sông nào không tràn đầy nước mắt chúng ta, không còn một ngọn núi, một cánh đồng nào không bị quân Mông Cổ giày xéo…
Nhà thơ Ác- mê- ni (1210- 1290)
LƯỢC ĐỒ CÁC NƯỚC CHÂU Á
Mông Cổ
Trung Quốc
Liên Bang Nga
Việt Nam
Phần 1: Nhà Trần và sự củng cố chế độ phong kiến tập quyền
1. CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ NHẤT CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG CỔ (1258)
Vua Trần bắt giam sứ giả Mông Cổ
Phần 1: Nhà Trần và sự củng cố chế độ phong kiến tập quyền
1. CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ NHẤT CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG CỔ (1258)
Bình Lệ Nguyên
Bạch Hạc
Qui Hóa
Phù Lỗ
Đông Bộ Đầu
Thiên Mạc
THĂNG LONG
29-1-1258
Tháng 1/1258
Sông Thao
Lược đồ Cuộc kháng chiến lần thứ nhất chống quân xâm lược Mông Cổ (1258)
xâm lược Đại Việt để đánh lên phía nam Trung Quốc, thực hiện kế hoạch gọng kìm tiêu diệt Nam Tống.
sắm sửa vũ khí, quân đội ngày đêm luyện tập.
Trận Đông Bộ Đầu
29/1/1258, quân Mông Cổ rút về nước. Kháng chiến thắng lợi.
1. CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ NHẤT CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG CỔ (1258)
2. CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ HAI CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC NGUYÊN (1285)
Vua Nguyên Hốt Tất Liệt
2. CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ HAI CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC NGUYÊN (1285)
CHAM - PA
CHÚ GIẢI

Quân Nguyên
tiến đánh
Quân Cham-pa
phản công
Quân Nguyên rút
vế cố thủ phía
bắc Cham-pa
2. CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ HAI CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC NGUYÊN (1285)
2. CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ HAI CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC NGUYÊN (1285)
Sau khi thống nhất toàn bộ Trung Quốc, vua Nguyên âm mưu xâm lược Cham –pa và Đại Việt, làm cầu nối xâm lược các nước phía nam.
Hội nghị Diên Hồng
Hội nghị Bình Than
2. CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ HAI CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC NGUYÊN (1285)
Sau khi thống nhất toàn bộ Trung Quốc, vua Nguyên âm mưu xâm lược Cham –pa và Đại Việt, làm cầu nối xâm lược các nước phía nam.
- Hội nghị Bình Than bàn kế phá giặc.
- Trần Quốc Tuấn chỉ huy kháng chiến.
- 1285, Hội nghị Diên Hồng.
- Tập trận, duyệt binh ở Đông Bộ Đầu.
Qu�n Tr?n ch?n d�nh
Qu�n Tr?n r�t lui b?o tồn l?c lu?ng
Qu�n Tr?n ti?n cơng
Qu�n Nguy�n ti?n d�nh
Qu�n Nguy�n th�o ch?y
CH� GI?I
THANG LONG
cham-pa
--
V?n Ki?p
THỜI TRẦN
Chuong Duong
T�y K?t
THI�N TRU?NG
H�m T?
Thu V?t
NGH? AN
THANH HĨA
LANG CH�U
Thoát Hoan chui vào ống đồng, bắt linh khiêng chạy về nước
2. CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ HAI CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC NGUYÊN (1285)
Sau khi thống nhất toàn bộ Trung Quốc, vua Nguyên âm mưu xâm lược Cham –pa và Đại Việt, làm cầu nối xâm lược các nước phía nam.
- Hội nghị Bình Than bàn kế phá giặc.
- Trần Quốc Tuấn chỉ huy kháng chiến.
- 1285, Hội nghị Diên Hồng.
- Tập trận, duyệt binh ở Đông Bộ Đầu.
Tây Kết, Hàm Tử, Chương Dương, giải phóng Thăng Long.
Kháng chiến thắng lợi.
3. CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ BA CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC NGUYÊN (1288)



Thoát Hoan
Ô Mã Nhi- Phàn Tiếp
3. CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ BA CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC NGUYÊN (1288)



Trương Văn Hổ
3. CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ BA CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC NGUYÊN (1288)
Trên đoạn sông Bạch Đằng này đã từng diễn ra những chiến thắng lớn nào trong lịch Sử?
3. CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ BA CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC NGUYÊN (1288)
Vua Nguyên quyết tâm xâm lược Đại Việt lần thứ ba để rửa nhục.
Khẩn trương chuẩn bị kháng chiến, cử Trần Quốc Tuấn làm Tổng chỉ huy.
Trận Vân Đồn, Bạch Đằng
thắng lợi vẻ vang.
Miếu thờ và tượng đài Trần Hưng Đạo tại thành phố Hồ Chí Minh
4. Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử:
a. Nguyên nhân thắng lợi:
Trận Tây Kết, Hưng Đạo Vương
chém đầu Toa Đô.

Trận Vạn Kiếp, Thoát Hoan phải
chui vào ống đồng cho quân kéo chạy về nước
Trận Bạch Đằng
HOẠT ĐỘNG NHÓM (4 phút)
Câu 1: Nêu một số dẫn chứng để thấy các tầng lớp nhân dân thời Trần đều tham gia kháng chiến chống quân xâm lược Mông-Nguyên?
(Nhóm 1)
Câu 2: Nêu những việc làm của nhà Trần chuẩn bị cho ba lần kháng chiến chống quân xâm lược Mông-Nguyên? Nhận xét về sự chuẩn bị đó?
(Nhóm 2)
Câu 3: Người có đóng góp lớn nhất trong ba lần kháng chiến chống quân xâm lược Mông-Nguyên là ai? Vì sao?
(Nhóm 3)
Câu 4: Cách đánh giặc của nhà Trần trong ba lần kháng chiến chống quân xâm lược Mông-Nguyên có điểm gì giống và khác nhau?
(Nhóm 4)
1. Nguyên nhân thắng lợi
Vua Trần hạ lệnh sắm sửa vũ khí, ngày đêm luyện tập võ nghệ…
Câu 1: Các tầng lớp nhân dân tham gia:
Nhân dân Thăng Long nhanh chóng thực hiện “vườn không nhà trống”
Các đội dân binh
Quân lính thích vào cánh tay hai chữ “Sát Thát”
Trần Quốc Toản tập hợp gia nô…
Câu 2: Sự chuẩn bị của nhà Trần:
Sắm sửa vũ khí, thành lập các đội dân binh, luyện tập, canh giữ nơi hiểm yếu…
-Cử Trần Quốc Tuấn làm Tổng chỉ huy cuộc kháng chiến (lần 2,3)
Duyệt binh, huy động toàn dân tham gia kháng chiến
Vương hầu, quan lại (Hội nghị Bình Than)
Các bậc phụ lão (Hội nghị Diên Hồng)
-Chăm lo sức dân, tìm hiểu cuộc sống của dân, tạo sự đoàn kết triều đình với dân…
*Nhận xét: chuẩn bị chu đáo mọi mặt.
Câu 3: Người có đóng góp lớn nhất: Trần Quốc Tuấn, vì:
Nhà lí luận quân sự tài ba.
-Tác giả bài Hịch tướng sĩ.
Tổng chỉ huy cuộc kháng chiến.
- Giải quyết bất hòa,…
Nghĩ ra cách đánh sáng tạo, độc đáo.
Câu 4: Cách đánh giặc của nhà Trần trong ba lần kháng chiến:
*Giống nhau:
Tránh thế giặc mạnh lúc đầu.
Chủ động vừa đánh chặn giặc vừa rút lui để bảo toàn lực lượng.
- Chờ thời cơ để phản công tiêu diệt giặc.
- Thực hiện “vườn không nhà trống”.
*Khác nhau:
- Lần 1,2: Chờ giặc lâm vào thế nguy cấp ta mới đánh.
Lần 3:
+ Tập trung tiêu diệt đoàn thuyền lương, làm cho giặc không có lương thảo nuôi quân…
+ Chủ động bố trí trận địa bãi cọc ngầm trên sông Bạch Đằng.
a. Nguyên nhân thắng lợi
-Tất cả các tầng lớp nhân dân, thành phần dân tộc tham gia đánh giặc, trong đó quý tộc, vương hầu là hạt nhân.
- Chuẩn bị chu đáo mọi mặt cho mỗi cuộc kháng chiến…
- Tinh thần hi sinh, quyết chiến quyết thắng của toàn dân, nòng cốt là quân đội.
- Chiến lược, chiến thuật đúng đắn, sáng tạo…
“Chương Dương cướp giáo giặc,
Hàm Tử bắt quân thù.
Thái bình nên gắng sức,
Non nước ấy ngàn thu”.
Tụng giá hoàn kinh sư-
TRẦN QUANG KHẢI
h?i ngh? Bình Than
Hội nghị Diên Hồng
Nên hòa hay nên đánh?
ĐÁNH
Sát Thát
Quân lính lấy mực thích 2 chữ “Sát Thát” (giết giặc Mông Cổ)
lên cánh tay


“...Ta thường tới bữa quên ăn, nửa đêm vỗ gối, ruột đau như cắt, nước mắt đầm đìa; chỉ giận chưa thể xả thịt, lột da, ăn gan, uống máu quân thù, dẫu cho trăm thân ta phơi ngoài nội cỏ, nghìn thây ta bọc trong da ngựa, cũng nguyện xin làm...”
“...Nay ta bảo thật các ngươi: nên lấy việc đặt mồi lửa dưới đống củi nỏ làm nguy; nên lấy điều kiềng canh nóng mà thổi rau nguội mà sợ, phải huấn luyện quân sĩ, tập dượt cung tên.......có thể bêu đầu Hốt Tất Liệt dưới cửa khuyết, làm rữa thịt Vân Nam Vương ở Cảo Nhai. Như thế chẳng những thái ấp của ta mãi mãi vững bền mà bổng lộc các ngươi cũng suốt đời tận hưởng....”
(Trích trong “Hịch tướng sĩ”- Trần Quốc Tuấn)
Hịch tướng sĩ



Một số danh tướng nổi tiếng thời Trần
Trần Quốc Tuấn
Trần Quang Khải
Trần Khánh Dư
Yết Kiêu
a. Nguyên nhân thắng lợi
4- Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử:
b. Ý nghĩa lịch sử
Các cuộc chiến tranh xâm lược của Mông Cổ
từ năm 1211-1241
Kị binh Mông Cổ
Quân Mông Cổ dàn trận
Tượng đài Trần Quốc Tuấn (Trần Hưng Đạo) tại Trường Sa (Khánh Hòa)
Tượng đài Trần Quốc Tuấn (Trần Hưng Đạo) tại Nam Định
a. Nguyên nhân thắng lợi
4- Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử:
b. Ý nghĩa lịch sử
- Đập tan tham vọng và ý chí xâm lược của đế chế Nguyên.
- Nâng cao lòng tự hào, tự cường dân tộc.
- Xây đắp truyền thống quân sự Việt Nam.
- Góp phần ngăn chặn quân Nguyên xâm lược các nước khác.
- Để lại nhiều bài học quý giá trong cuộc đấu tranh chống ngoại xâm.
Miếu thờ Hưng Đạo Vương tại thành phố Hồ Chí Minh
Đại tướng Võ Nguyên Giáp (1911-2013). Sinh ra tại xã Lộc Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình. Từ tháng 5/1945, đồng chí là Tư lệnh các lực lượng vũ trang cách mạng mới, thống nhất thành Việt Nam giải phóng quân. Tháng 10/1946, là Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Tổng Chỉ huy Quân đội Nhân dân và Dân quân tự vệ Việt Nam. Tháng 1/1948, được phong quân hàm Đại tướng, Tổng Tư lệnh Quân đội Nhân dân Việt Nam. Tên tuổi của ông gắn liền với 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mĩ.
1 TRONG 10 VỊ TƯỚNG GIỎI NHẤT THẾ GIỚI
Đại tướng Võ Nguyên Giáp (1911-2013)
Nguyên nhân thắng lợi
Ý nghĩa lịch sử
Tất cả nhân dân, dân tộc đều đánh giặc, quý tộc, vương hầu là hạt nhân.
Chuẩn bị chu đáo mọi mặt.
Tinh thần hi sinh, quyết chiến quyết thắng của toàn dân, quân đội là nòng cốt.
Chiến lược, chiến thuật đúng đắn, sáng tạo.
Đập tan tham vọng và ý chí xâm lược của đế chế Nguyên.
Nâng cao lòng tự hào, tự cường dân tộc…
Xây đắp truyền thống quân sự Việt Nam.
Ngăn chặn quân Nguyên xâm lược các nước khác.