Trường THCS Đốc Binh Kiều
Sinh Học 8
GV : Nguyễn Thị Cẩm Nhung
Vitamin và muối khoáng
Ti?t 39

“ Trước khi phát hiện ra vitamin, người ta đã thấy có những bệnh phát sinh do ăn uống thiếu rau quả tươi trong thời gian dài. Tới tận năm 1912 các nhà Bác học mới xác định được rằng con người và động vật không thể sống với khẩu phần ăn chỉ gồm protein, lipit, gluxit mà cần có những yếu tố phụ thêm mặc dù không đóng góp năng lượng và chỉ cần với một lượng rất nhỏ. Cũng năm này nhà bác học Frank đã chiết xuất từ cám gạo một chất hữu cơ chữa được bệnh phù. Công thức hoá học của nó có nhóm amin và vì nó rất cần cho sự sống nên đươc đặt tên là vitamin (vitamin = sự sống). Vitamin là thành phần không thể thiếu của nhiều loại enzim cần thiết cho quá trình chuyển hoá của cơ thể. Nếu thiếu vitamin sẽ gây nên tình trạng rối loạn sinh lí của cơ thể.”
Hãy đánh dấu X vào các câu đúng:
a. Vitamin có nhiều ở thịt, rau quả tươi.
b. Vitamin cung cấp cho cơ thể một nguồn năng lượng.
c. Vitamin là hợp chất hữu cơ có trong thức ăn với một liều lượng nhỏ, nhưng rất cần thiết cho sự sống.
d. Vitamin là một loại muối đặc biệt làm cho thức ăn ngon hơn.
e. Vitamin là thành phần cấu trúc của nhiều enzim tham gia các phản ứng chuyển hóa năng lượng của cơ thể.
f. Cơ thể người và động vật không thể tổng hợp được vitamin mà phải lấy từ thức ăn.
x
x
x
x
I- Vitamin
- Vitamin là hợp chất hoá học đơn giản, là thành phần cấu trúc của nhiều enzim trong cơ thể.
- Vitamin là gì?
Nhóm tan trong dầu mỡ:
A,D,E,K…
Nhóm tan trong nước:
C,B (B1,B2,B6 ,B12…)
- Vitamin được xếp thành mấy nhóm?
Vitamin và muối khoáng
Ti?t39

vitamin
Bảng 34.1 Tóm tắt vai trò chủ yếu của một số vitamin
Các vitamin nhóm B
Loại vitamin
Vai trò chủ yếu
Nguồn cung cấp
Vitamin A
Cần cho sự trao đổi canxi và phốtpho. Nếu thiếu trẻ em mắc bệnh còi xương,người lớn: loãng xương.
Bơ,trứng,dầu cá.Thực vật có màu vàng đỏ, xanh thẫm chứa nhiều carôten là chất tiền vitamin A.
Bơ, trứng, sữa,dầu cá.Là vitamin duy nhất được tổng hợp ở da dưới ánh nắng mặt trời.
Vitamin D
Vitamin E
Cần cho sự phát dục bình thường Chống lão hoá,bảo vệ tế bào .
Gan,hạt nảy mầm, dầu thực vật…
Vitamin C
Chống lão hoá, chống ung thư.Thiếu sẽ làm mạch máu giòn,gây chảy máu,mắc bệnh xcobut.
Rau xanh, cà chua,quả tươi.
B1
B2
B6
B12
Tham gia quá trình chuyển hoá.Thiếu sẽ mắc bệnh tê phù, viêm dây thần kinh
Có trong ngũ cốc, thịt lợn,trứng, gan.
Thiếu sẽ gây loét niêm mạc.
Có trong gan, thịt bò, trứng,hạt ngũ cốc
Thiếu gây viêm da, suy nhược.
Thiếu gây bệnh thiếu máu.
Nếu thiếu sẽ làm cho biểu bì kém bền vững,dễ nhiễm trùng,giác mạc của mắt khô,có thể dẫn tới mù loà.
Có trong lúa gạo,cà chua,ngô vàng,cá hồi,gan.
Có trong gan cá biển,sữa,trứng,pho mát, thịt

- vai trò của vitamin?
I- Vitamin
Vitamin và muối khoáng
Ti?t 39
Nguồn cung cấp vitamin A
Bệnh khô mắt do thiếu vitamin A
Nguồn cung cấp vitamin D
B?nh cũi xuong
Dầu cá
Bệnh loãng xương
Tắm nắng
Trứng
Sữa
Nguồn cung cấp vitamin E
Gan
Dầu ăn
B?nh do thi?u vitamin C
Nguồn cung cấp vitamin C
Nguồn cung cấp vitamin nhóm B
I- Vitamin

- vai trò của vitamin?
- Vai trò: Đảm bảo các hoạt động sinh lí bình thường của cơ thể
- Cần phối hợp cân đối các loại thức ăn để cung cấp đủ vitamin cho cơ thể
- Trong khẩu phần ăn uống hằng ngày chúng ta cần chú ý điều gì?
Vitamin và muối khoáng
Ti?t 37
II-Muối khoáng
I- Vitamin
Vitamin và muối khoáng
Ti?t 39
Nátriclorua : 2-10(g)
Kali : 1-2 (g)
Magiê : 0,3(g)
Phôtpho :1,5(g)
Đồng :0,001(g)
Mangan :0,0003(g)
iốt :0,00003(g)
Hàm lượng muối khoáng trong ngày
Vitamin và muối khoáng
Ti?t 39
Câu 1: Muối khoáng nào là thành phần không thể thiếu của hoocmôn tuyến giáp?
A. Natri B. Canxi C. Sắt D. Iôt
Câu 2: Muối khoáng nào là thành phần chính trong xương, răng?
A. Natri B. Canxi C. Sắt D. Kẽm
Câu 3: Muối khoáng nào là thành phần cấu tạo của hêmôglôbin trong hồng cầu?
A. Phôtpho B. Canxi C. Sắt D. Lưu huỳnh
Câu 4: Nguồn cung cấp Natri và Kali chủ yếu là:
A. Thịt, cá, gan, trứng, các loại đậu.
B. Trong sữa, trứng, rau xanh.
C. Muối ăn, tro thực vật.
D. Đồ ăn biển, dầu cá.
Câu 5: Muối khoáng nào giúp cơ thể hàn gắn vết thương?
A. Kẽm B. Canxi C. Sắt D. Iôt
Trả lời câu hỏi:
1. Vì sao trẻ em thiếu Vitamin D thì bị còi xương?

2. Vì sao nhà nước ta vận động nhân dân sử dụng muối Iôt?

3. Trong khẩu phần ăn hàng ngày cần cung cấp những loại thực phẩm nào và chế biến như thế nào để đảm bảo đủ Vitamin và muối khoáng cho cơ thể?
1. Vì sao trẻ em thiếu Vitamin D thì bị còi xương?
Vì cơ thể chỉ hấp thụ canxi và photpho khi có mặt vitamin D.
Vitamin D thúc đẩy quá trình chuyển hóa canxi và phôt pho để tạo xương
Vì Iôt là thành phần không thể thiếu của hoocmon tuyến giáp, nếu thiếu Iôt gây bệnh bướu cổ Sử dụng Iôt để phòng tránh bệnh bướu cổ.
3. Trong khẩu phần ăn hàng ngày cần cung cấp những loại thực phẩm nào và chế biến như thế nào để đảm bảo đủ Vitamin và muối khoáng cho cơ thể?

- Trong khẩu phần ăn hàng ngày cần cung cấp đủ lượng thịt ( trứng, sữa…) và rau, quả tươi.
- Nên dùng muối Iôt (vừa phải)
- Chế biến hợp lí để không bị mất vitamin
- Trẻ em cần tăng cường muối canxi (bổ sung sữa, nước xương hầm…)
2. Vì sao nhà nước ta vận động nhân dân sử dụng muối Iôt?
I- Vitamin

II-Muối khoáng
- Vai trò của muối khoáng?
- Muối khoáng là thành phần quan trọng của tế bào, tham gia vào thành phần cấu tạo của nhiều enzim đảm bảo qúa trình trao đổi chất và năng lượng.
Trong khẩu phần ăn hằng ngày cần được cung cấp những loại
thực phẩm nào và chế biến như thế nào để đảm bảo đủ vitamin
Và muối khoáng cho cơ thể?
-Khẩu phần ăn cần :
+ Cung cấp đủ lượng thịt và rau, quả tươi.
+ Nên dùng muối iốt (vừa phải).
+Trẻ em cần được tăng cường muối can xi
+Chế biến thức ăn hợp lí
Vitamin và muối khoáng
Ti?t 39
Bệnh còi xương do thiếu canxi
Bệnh loãng xương do thiếu canxi
Nguồn cung cấp canxi
Bệnh bướu cổ do thiếu iôt
Nguồn cung cấp iôt
Bài tập: Tìm những cụm từ thích hợp điền vào chỗ trống để hoàn thành các câu sau:
Vitamin và muối khoáng tuy không cung cấp ………………..
năng lượng
cho cơ thể, nhưng …………………..
không thể thiếu
trong khẩu phần ăn uống
Cần cung cấp cho cơ thể các loại……….
vitamin
và……………………..
muối khoáng
theo một tỉ lệ hợp lí bằng cách………………..
phối hợp
các loại thức
ăn trong bữa ăn hàng ngày.
Vitamin và muối khoáng
Ti?t 39
Tác dụng chữa bệnh của bí đỏ.
Trong số các loại quả, bí đỏ là nhà vô địch về hàm lượng sắt, giàu vitamin ( A, C, K, T, E, nhóm B …) muối khoáng cũng như các axít hữu cơ. Nhờ thành phần muối khoáng tuyệt vời trong cùi bí đỏ, có thể dùng loại quả này làm mỹ phẩm rất tốt. Bí đỏ có nhiều tính năng chữa bệnh: Bệnh về gan, bệnh tiểu đường, mất ngủ…
Nước ép bí đỏ cũng rất tốt đối với người bị những rối loạn khác nhau về trao đổi chất. Người ta dùng cùi bí đỏ tươi giã nát để đắp vào những vùng bị ezema, bỏng, nổi ban, mụn trứng cá và những nơi bị viêm khác trên da. Dầu bí đỏ có ảnh hưởng tốt tới gan, giúp cho những người bệnh tuyến tiền liệt, ngăn ngừa béo phì, cải thiện thành phần máu, loại bỏ cho-lesteron.
Dặn dò
- Học bài, trả lời được các câu hỏi SGK / 110.
- Đọc mục " Em có biết"
- Tìm hiểu thêm về các vitamin và muối khoáng khác.
- Nghiên cứu bài mới "Tiêu chuẩn ăn uống. Nguyên tắc lập khẩu phần ăn.", chuẩn bị:
+ Tìm hiểu bữa ăn hàng ngày của gia đình.
+ Giá trị dinh dưỡng của thức ăn.

Chúc các em học tập thật tốt nhé!