KIỂM TRA BÀI CŨ
Nêu các đặc điểm cấu tạo và chức năng của đại não người, chứng tỏ sự tiến hóa của người so với các động vật khác trong lớp Thú?
Đáp án:
- Khối lượng não so với cơ thể ở người lớn hơn các động vật thuộc lớp Thú.
- Vỏ não có nhiều khe và rãnh làm tăng bề mặt chứa các nơron (khối lượng chất xám lớn)
- Ở người, ngoài các trung khu vận động và cảm giác như các động vật thuộc lớp Thú, còn có các trung khu cảm giác và vận động ngôn ngữ (nói, viết, hiểu tiếng nói, hiểu chữ viết)
BÀI 48:
HỆ THẦN KINH
SINH DƯỠNG
clip
A. Cung phản xạ vận động
B. Cung phản xạ sinh dưỡng do bộ phận thần kinh giao cảm phụ trách làm giảm nhu động ruột


Sừng sau
A. Cung phản xạ vận động
B. Cung phản xạ sinh dưỡng
Sừng sau
Rễ trước
Nơ ron hướng tâm
Nơ ron li tâm
Rễ sau
Rễ sau
Da
Cơ
Sừng sau
B. Cung phản xạ sinh dưỡng
A. Cung phản xạ vận động
Sừng trước
Rễ trước
Nơ ron hướng tâm
Nơ ron li tâm
Nơ ron trung gian
Cơ quan phản ứng
Cơ quan thụ cảm
Da tay (cơ quan thụ cảm dưới da)  Nơ ron hướng tâm Sừng sau tủy sống Nơ ron li tâm Co cơ ở tay.
Rễ trước
Rễ sau
Rễ sau
Sừng bên
Sừng sau
Da
Ruột
Cơ
B. Cung phản xạ sinh dưỡng điều hòa hoạt động của ruột
Hạch thần kinh sinh dưỡng
Cơ quan thụ cảm
Nơ ron trung gian
Nơ ron hướng tâm
Nơ ron
trước hạch
Cơ quan phản ứng
Nơ ron sau hạch
Cơ quan cảm ứng (ruột) nơron hướng tâm sừng bên tủy sống hạch thần kinh sinh dưỡng  giảm nhu động ruột
Cấu tạo
Chức năng
Cung phản xạ vận động
Cung phản xạ sinh dưỡng
Trung ương
Hạch TK
Đường hướng tâm
Đường li tâm
PHIẾU HỌC TẬP: Điền các cụm từ thích hợp vào chỗ trống:
Điều khiển nội quan; Điều khiển hoạt động cơ vân; Trụ não, sừng bên tủy sống;
Từ cơ quan thụ cảm đến sừng sau; Chuyển giao ở hạch thần kinh; Không có; Có;
Đại não, tủy sống
1
2
3
4
5
Đến thẳng cơ quan phản ứng
Từ cơ quan thụ cảm đến sừng bên
6
7
Cấu tạo
Chức năng
Cung phản xạ vận động
Cung phản xạ sinh dưỡng
Trung ương
Hạch TK
Đường hướng tâm
Đường li tâm
Đại não, tủy sống
Trụ não, sừng bên tủy sống
PHIẾU HỌC TẬP
Rễ trước
Rễ sau
Rễ sau
Sừng bên
Sừng sau
Da
Ruột
Cơ
Hạch thần kinh sinh dưỡng
B. Cung phản xạ sinh dưỡng điều hòa hoạt động của ruột
Trung khu của các phản xạ vận động và sinh dưỡng nằm ở chất xám của tủy sống.
Cung phản xạ sinh dưỡng có thêm hạch TK sinh dưỡng tham gia điều khiển.
Cung phản xạ vận động không có hạch Tk tham gia điều khiển.
Sơ đồ đơn giản của cung phản xạ sinh dưỡng:
Dây TK hướng tâm trung ương thần kinh dây TK trước hạch hạch thần kinh dây sau hạch.
I. Cung phản xạ sinh dưỡng

- Dựa vào cấu tạo:
Hệ thần kinh sinh dưỡng gồm
Phần trung ương nằm trong não và tủy sống.
Phần ngoại biên
Dây thần kinh
Hạch thần kinh

Hệ thần kinh sinh d­ưỡng gồm những phần nào?
II. Cấu tạo của hệ thần kinh sinh dưỡng

- Dựa vào chức năng:
Hệ thần kinh sinh dưỡng gồm
Phân hệ giao cảm.
Phân hệ đối giao cảm

Hệ thần kinh sinh d­ưỡng gồm những phân hệ nào?
II. Cấu tạo của hệ thần kinh sinh dưỡng
Hình 48-3 . Hệ thần kinh sinh dưỡng
A: Phân hệ giao cảm
B: Phân hệ đối giao cảm
1
5
4
3
2
6
Chuỗi hạch giao cảm
Sợi trước hạch
Sợi sau hạch
Sợi sau hạch
Sợi trước hạch
Trung ương đối giao cảm
Tuỷ sống - Trung ương giao cảm
Trụ não - Trung ương đối giao cảm
7
8
A
B
Phân hệ giao cảm sẽ điều khiển làm nhịp tim tăng nhanh.
Phân hệ đối giao cảm làm các mạch máu dưới da mặt dãn.


Phân hệ đối giao cảm điều khiển làm nhịp tim giảm.
Phân hệ giao cảm làm mạch máu dưới da co lại.
Phân hệ giao cảm sẽ điều khiển làm nhịp tim tăng nhanh.
Phân hệ đối giao cảm làm các mạch máu dưới da mặt dãn.


Phân hệ đối giao cảm điều khiển làm nhịp tim giảm.
Phân hệ giao cảm làm mạch máu dưới da co lại.
Phân hệ giao cảm
Phân hệ đối giao cảm
Dãn
Đồng tử
Co
Tăng
Giảm
Phế nang
Tim
Dãn
Co
Em có nhận xét gì về chức năng của phân hệ giao cảm và đối giao cảm?
Điều đó có ý nghĩa gì?
- Phân hệ thần kinh giao cảm và đối giao cảm có chức năng đối ngược nhau trong điều hòa hoạt động các nội quan.
- Ý nghĩa: Nhờ tác động đối lập của hai phân hệ mà hệ thần kinh sinh dưỡng điều hòa được hoạt động của các cơ quan nội tạng trong cơ thể
III. Chức năng của hệ thần kinh sinh dưỡng
TỔNG KẾT
Một số Bệnh Lý Thần Kinh Thường Gặp
Thoát Vị Đĩa Đệm Thắt Lưng Gây Đau Buốt Thần Kinh Tọa
Đột quỵ (tai biến mạch máu não)
Đau nửa đầu migraine
Làm thế nào để giữ hệ thần kinh luôn khỏe mạnh?
Ngủ đủ giấc
Tập thể dục hàng ngày
Chế độ làm việc và nghỉ ngơi hợp lý
Hạn chế sử dụng rượu bia
Chế độ ăn uống khoa học
Sống lạc quan
IV. Hướng dẫn về nhà
- Học bài và trả lời câu hỏi trong SGK.
- Đọc mục Em có biết.
- Chuẩn bị trước bài 49.