Tiết 122:
NÓI VỚI CON
- Y PHƯƠNG -
Người soạn: Trần Thị Phương Thảo
I/ Tìm hiểu chung
Tác giả
Tên khai sinh : Hứa Vĩnh Sước (1948)
Quê : Huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng
Phong cách sáng tác : Là hồn thơ chân chất, mạnh mẽ trong sáng tác, cách tư duy giàu hình ảnh con người miền núi.
Y Phương
(1948)
Sáng tác năm 1980, thời kì đất nước còn khó khăn
Nhan đề: Là lời tâm sự với con gái đầu lòng
2. Tác phẩm
II/ Đọc – hiểu văn bản
Đọc – chú thích
Thể loại:
- Bài thơ được viết theo thể thơ tự do. Các câu dài ngắn khác nhau không theo niêm luật nào quy định
3. Bố cục: 2 đoạn
- Mười một câu đầu : Nói với con về tình cảm cội nguồn
- Mười bảy câu sau : Nói với con về sức sống bền bỉ, mãnh liệt của quê hương
III/ Tìm hiểu chi tiết
Mười một câu đầu
* Tình cảm gia đình :
“ Chân phải bước tới cha
Chân trái bước tới mẹ
Một bước chạm tiếng nói
Hai bước tới tiếng cười”
- Nghệ thuật : Điệp từ, lặp cấu trúc
-> Gợi tả đứa trẻ chập chững tập bước đi, tập nói trong vòng tay âu yếm của cha mẹ, cả nhà vang tiếng cười vui vẻ.
=> Nhắc nhở con người về tình cảm ruột thịt, cội nguồn.
Hình ảnh cụ thể, chân thực
Cách nói của dân tộc Tày ở Cao Bằng chân thật.
III/ Tìm hiểu chi tiết
Mười một câu đầu
*Tình quê hương:
“ Người đồng mình yêu lắm
Đan lờ cài nan hoa
Vách nhà ken câu hát
Rừng cho hoa
Con đường cho những tấm lòng
Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới
Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời”
-> Thể hiện sự gắn bó quấn quýt trong cuộc sông lao động của đồng bào quê mình.

Thể hiện cuộc sống người lao động cần cù, êm đềm vui vẻ, đoàn kết cùng với thiên nhiên núi rừng.
III/ Tìm hiểu chi tiết
Mười một câu đầu
*Tình quê hương:
“ Người đồng mình yêu lắm
Đan lờ cài nan hoa
Vách nhà ken câu hát
Rừng cho hoa
Con đường cho những tấm lòng
Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới
Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời”

Thể hiện rừng núi quê hương thơ mộng và nghĩa tình, thiên nhiên che chở, nuôi dưỡng con người về tâm hồn và lối sống.
Con lớn lên còn nhờ vào sự chở che đùm bọc của núi rừng quê hương
Con lớn lên nhờ vào cha mẹ, quê hương, con phải biết đến cội nguồn.
III/ Tìm hiểu chi tiết
Mười bảy câu thơ sau
Chín câu thơ :
«Người đồng mình thương lắm con ơi
Cao đo nỗi buồn
Xa nuôi chí lớn...»


Câu thơ được lặp lại nhưng sắc thái tình cảm đã khác
 Người miền núi từng vất vả, gian nan và khổ cực
Cách nói đặc trưng của người miền núi
 Họ không bao giờ chùn bước trước gian khổ
Người đồng mình tuy vất vả nhưng không ngừng hun đúc chí khí
III/ Tìm hiểu chi tiết
Mười bảy câu thơ sau
Chín câu thơ :
«... Dẫu làm sao thì cha vẫn muốn
Sống trên đá không chê đá gập ghềnh
Sống trong thung không chê thung nghèo đói
Sống như sông như suối
Lên thác xuống ghềnh
Không lo cực nhọc...»






Họ biết chấp nhận và vượt qua gian nan, thử thách
Nghệ thuật : Điệp từ, so sánh, ẩn dụ, thành ngữ
Người đồng mình tuy có cuộc sống vất vả, khó khăn, thiếu thốn nhưng biết chấp nhận khó khăn, thực tế của cuộc sống với sức sống mạnh mẽ, dẻo dai và gắn bó, thủy chung với quê hương dẫu còn nhọc nhằn, nghèo đói
 Đây là những đức tính cao đẹp của người đồng mình
 

III/ Tìm hiểu chi tiết
Mười bảy câu thơ sau
Tám câu thơ còn lại:
“ Người đồng mình thô sơ da thịt
Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con
Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương
Còn quê hương thì làm phong tục
  Con ơi tuy thô sơ da thịt
Lên đường
Không bao giờ nhỏ bé được
Nghe con.”




Người đồng mình thô sơ, mộc mạc về vẻ bề ngoài nhưng giàu chí khí, niềm tin, không nhỏ bé về tầm hồn, về ý chí và mong ước xây dựng quê hương.
 
Giọng điệu: tha thiết, trìu mến
Người cha mong muốn con:Phải sống nghĩa tình gắn bó, thủy chung với quê hương và biết chấp nhận,vượt qua gian nan thử thách bằng ý chí, bằng niềm tin của mình. Cần sống mạnh mẽ, tự tin mà vững bước trên đường đời
Tình cảm cha con thắm thiết, sâu nặng. Cha đã bồi dưỡng, rèn luyện cho con tinh thần, nghị lực trước cuộc sống.
IV/Tổng kết
Nội dung
Bài thơ thể hiện tình cảm gia đình ấm cúng, ca ngợi truyền thống cần cù, sức sống mạnh mẽ của quê hương và dân tộc mình. Bài thơ giúp ta hiểu thêm về sức sống và vẻ đẹp tâm hồn của một dân tộc miền núi, gợi nhắc tình cảm gắn bó với truyền thống, với quê hương và ý chí vươn lên trong cuộc sống.
2. Nghệ thuật
- Giọng điệu tha thiết, dùng nhiều câu cảm
- Hình ảnh cụ thể
- Bố cục mạch lạc
Cảm ơn các em đã chú ý theo dõi và lắng nghe!