Nhiệt liệt chào mừng
các thầy cô giáo về dự tiết học !
Giáo viên: Đặng Thị Thanh Điệp
Trường THCS Nguyễn Viết Xuân
Tiết 133+134. Văn bản: NHỮNG NGÔI SAO XA XÔI( Trích )
Lê Minh Khuê
I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả
- Lê Minh Khuê sinh năm 1949, quê ở huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hoá.
- Là cây bút nữ chuyên viết truyện ngắn với ngòi bút miêu tả tâm lí tinh tế, sắc sảo, đặc biệt là tâm lí nhân vật phụ nữ
- Đề tài: Trong những năm chiến tranh, truyện của Lê Minh Khuê viết về cuộc sống chiến đầu của tuổi trẻ ở tuyến đường Trường Sơn. Sau năm 1975, tác phẩm của nhà văn bám sát những chuyển biến của đời sống xã hội và con người trên tinh thần đổi mới.
- Lê Minh Khuê sinh năm 1949, quê ở huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hoá.
- Là cây bút nữ chuyên viết truyện ngắn với ngòi bút miêu tả tâm lí tinh tế, sắc sảo, đặc biệt là tâm lí nhân vật phụ nữ
Tác phẩm chính: Cao điểm mùa hạ ( TN- 1978), Đoàn kết ( 1990), Bi kịch nhỏ (1993), Một mình qua đường ( TN -2006)
Giới thiệu vài nét sơ lược về tác giả ?
Văn bản: NHỮNG NGÔI SAO XA XÔI( Trích )
Lê Minh Khuê
I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả
2. Tác phẩm
Giới thiệu về tác phẩm ?
- Truyện ngắn “Những ngôi sao xa xôi” được sáng tác năm 1971, lúc cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước đang diễn ra vô cùng gay go, ác liệt.
Xác định thể loại và phương thức biểu đạt của văn bản ?
- Thể loại: Truyện ngắn
- PHBĐ : Tự sự + MT+ BC
Tóm tắt ngắn gọn nội dung của truyện ?
- Tóm tắt truyện:
Văn bản: NHỮNG NGÔI SAO XA XÔI( Trích )
Lê Minh Khuê
I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả
2. Tác phẩm
Muốn tóm tắt được truyện cần đảm bảo những yếu tố nào ?
Cần xác định được nhân vật và sự việc
Nhân vật trong truyện gồm những ai ? Họ làm nghề gì ? Ai là nhân vật chính ?
- Nhân vật:+ Phương Định
+ Nho
+ Chị Thao
 Ba nữ thanh niên xung phong trong tổ trinh sát mặt đường
- Truyện ngắn “Những ngôi sao xa xôi” được sáng tác năm 1971, lúc cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước đang diễn ra vô cùng gay go, ác liệt.
- Thể loại: Truyện ngắn
- PHBĐ : Tự sự + MT+ BC
- Tóm tắt truyện:
- Sự việc:
+ Ba nữ TNXP: Nho, Phương Định, chị Thao làm thành một tổ trinh sát mặt đường, tại một trọng điểm trên tuyến đường Trường Sơn.
+ Nhiệm vụ của họ là quan sát địch ném bom, đo khối lượng đất đá phải san lấp, đánh dấu các trái bom chưa nổ và phá.
+ Họ ở trong một cái hang, dưới chân cao điểm, tạc xa đơn vị.
+ Công việc của họ hết sức nguy hiểm vì phải thường xuyên chạy trên cao điểm giữa ban ngày và máy bay địch có thể ập đến bấy kỳ. Họ phải đối mặt với thần chết khi phá bom.
+ Cuộc sống của họ vẫn có những niềm vui hồn nhiên của tuổi trẻ, những giây phút thanh thản, mơ mộng
=> Tóm tắt: Truyện  kể về cuộc sống chiến đấu của ba cô thanh niên xung phong – tổ trinh sát mặt đường gồm Phương Định, Nho và chị Thao. Họ sống trong một cái hang, trên cao điểm tại một vùng trọng điểm ở tuyến đường Trường Sơn những năm chống Mỹ. Công việc của họ là quan sát máy bay địch ném bom, đo khối lượng đất đá để san lấp hố bom do địch gây ra, đánh dấu những quả bom chưa nổ và phá bom. Công việc nguy hiểm, luôn phải đối mặt với cái chết, nhưng cuộc sống của họ vẫn không mất đi niềm vui hồn nhiên của tuổi trẻ, những giây phút thảnh thơi, thơ mộng. Họ rất gắn bó, yêu thương nhau dù mỗi người một cá tính. Trong một lần phá bom, Nho bị thương, hai người đồng đội hết lòng lo lắng và chăm sóc cho Nho. Một cơn mưa đá vụt đến và vụt đi đã gợi trong lòng Phương Định bao hoài niệm, khát khao
Văn bản: NHỮNG NGÔI SAO XA XÔI( Trích )
Lê Minh Khuê
2. Tác phẩm
- Truyện ngắn “Những ngôi sao xa xôi” được sáng tác năm 1971, lúc cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước đang diễn ra vô cùng gay go, ác liệt.
- Thể loại: Truyện ngắn
- PHBĐ : Tự sự + MT+ BC
- Tóm tắt truyện:
I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả
Truyện được kể theo ngôi kể nào ? Sử dụng ngôi kể ấy có tác dụng gì trong việc thể hiện nội dung truyện ?
- Ngôi kể: Ngôi thứ nhất (Phương Định) -> Tác dụng: Tạo điều kiện thuận lợi để tác giả miêu tả, biểu hiện thế giới tâm hồn, những cảm xúc và suy nghĩ của nhân vật, tạo điểm nhìn phù hợp để miêu tả hiện thực cuộc chiến đấu ở trọng điểm trên tuyến đường Trường Sơn.
- Chủ đề của truyện: Ca ngợi cuộc sống, chiến đấu của thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn.
Văn bản: NHỮNG NGÔI SAO XA XÔI( Trích )
Lê Minh Khuê
I. TÌM HIỂU CHUNG
II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẲN
1. Nội dung:
1.1. Hoàn cảnh sống, chiến đấu của ba cô gái thanh niên xung phong
Mở đầu đoạn trích, tác giả giới thiệu hoàn cảnh sống và chiến đấu của ba cô gái như thế nào ?
- Nơi ở: Ở trong một cái hang dưới chân một cao điểm, giữa một vùng trọng điểm trên tuyến đường Trường Sơn.
- Công việc: Làm trinh sát mặt đường:
Qua đó em có nhận xét gì về công việc của họ ?
=> Công việc nguy hiểm, phải mạo hiểm với cái chết, luôn căng thẳng thần kinh, đòi hỏi sự dũng cảm và bình tĩnh hết mức.
-> Kể xen miêu tả
+ Chạy trên cao điểm giữa ban ngày, phơi mình ra giữa vùng trọng điểm đánh phá của máy bay địch
+ Sau mỗi trận bom, lao ra trọng điểm, đo và ước tính khối lượng đất đá bị bom địch đào xới, đếm những quả bom chưa nổ đặt thuốc nổ để phá.
1.1. Hoàn cảnh sống, chiến đấu của ba cô gái thanh niên xung phong
- Nơi ở: Ở trong một cái hang dưới chân một cao điểm, giữa một vùng trọng điểm trên tuyến đường Trường Sơn.
- Công việc: Làm trinh sát mặt đường:
+ Chạy trên cao điểm giữa ban ngày, phơi mình ra giữa vùng trọng điểm đánh phá của máy bay địch
+ Sau mỗi trận bom, lao ra trọng điểm, đo và ước tính khối lượng đất đá bị bom địch đào xới, đếm những quả bom chưa nổ đặt thuốc nổ để phá.
=> Công việc nguy hiểm, phải mạo hiểm với cái chết, luôn căng thẳng thần kinh, đòi hỏi sự dũng cảm và bình tĩnh hết mức.
Trước đặc điểm công việc nguy hiểm như thế nhưng tinh thần và thái độ làm việc của các cô gái ra sao ?
-> Kể xen miêu tả
- Về thái độ, tinh thần làm việc: Quen với công việc gian khổ, hiểm nguy: “Có ở đâu ... chạy về hang”
- Về thái độ, tinh thần làm việc: Quen với công việc gian khổ, hiểm nguy: “Có ở đâu ... chạy về hang”
-> Lời kể và tự nhận xét
=> Tinh thần trách nhiệm cao đối với nhiệm vụ, có lòng dũng cảm, không sợ hi sinh, tình đồng đội gắn bó -> Phẩm chất của những người lính thanh niên xung phong.
Lê Minh Khuê
Hình ảnh trên làm em nghĩ gì về môi trường, về chiến tranh và thái độ của em như thế nào về những vấn đề trên?
Văn bản: NHỮNG NGÔI SAO XA XÔI( Trích )
Lê Minh Khuê
I. TÌM HIỂU CHUNG
II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẲN
1. Nội dung:
1.2 Hiện thực chiến tranh khốc liệt ở một trọng điểm giao thông.
Hiện thực chiến tranh khốc liệt ra sao ? (Chỉ ra không khí ở trong hang và không khí ở ngòai hang ?)

Không gian chiến tranh >< Không gian bình yên
- Con đường: bị đánh lở loét…
- Máy bay: rè rè, gầm gào…
- Bom nổ: váng óc, mảnh bom xé không khí.
- Bom nổ chậm: lạnh lùng
=> Căng thẳng, ác liệt, hiểm nguy đe dọa sự sống con người và con đường.
- Nghỉ ngơi: mát lạnh, im ắng lạ, nằm dài trên nền ẩm, có thể nghĩ lung tung…
- Hát: khe khẽ, bịa lời mà hát.
- Tắm, ăn kẹo.Thêu thùa
- Đón cơn mưa đá: vui thích cuống cuồng.
=> Khung cảnh bình yên, êm dịu, con người mơ mộng và tươi trẻ.
Tiết 129. Văn bản: NHỮNG NGÔI SAO XA XÔI( Trích )
Lê Minh Khuê
I. TÌM HIỂU CHUNG
II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẲN
1. Nội dung:
1.2 Hiện thực chiến tranh khốc liệt ở một trọng điểm giao thông.
Ngoài những điểm chung mỗi cô gái còn có những nét cá tính riêng. Đó là những nét riêng nào ?
1.3 Vẻ đẹp của ba cô gái thanh niên xung phong
- Chị Thao : từng trải hơn, thiết thực hơn nhưng cũng không thiếu những khát khao và rung động của tuổi trẻ. Chị chiến đấu bình tĩnh, dũng cảm, sợ khi nhìn thấy máu và vắt; thích chép bài hát và tỉa lông mày, thêu thùa
* Về những nét tính cách chung:
+ Đều là những cô gái còn rất trẻ, có tinh thần trách nhiệm cao.
+ Có lòng dũng cảm, không sợ hi sinh và có tình đồng đội gắn bó
+ Dễ xúc cảm, nhiều mơ ước, hay mơ mộng, dễ vui và cũng dễ trầm tư, thích làm đẹp cho cuộc sống.
Ở họ còn có những nét tính cách gì chung đã khiến họ gắn bó thành một khối thống nhất ?
* Vẻ đẹp riêng:
? Em hãy giới thiệu kĩ hơn về nhân vật chính Phương Định ?
1.3 Vẻ đẹp của ba cô gái thanh niên xung phong
- Chị Thao : từng trải hơn, thiết thực hơn nhưng cũng không thiếu những khát khao và rung động của tuổi trẻ. Chị chiến đấu bình tĩnh, dũng cảm, sợ khi nhìn thấy máu và vắt; thích chép bài hát và tỉa lông mày, thêu thùa
- Nho : một cô gái trẻ, xinh xắn, hồn nhiên , chiến đấu dũng cảm và hành động nhanh gọn.
* Hình ảnh Phương Định:
- Là cô gái Hà Nội vào chiến trường. Có một thời học sinh hồn nhiên, vô tư bên người mẹ ở thành phố.
- Vào chiến trường đã ba năm, nhưng không mất đi sự hồn nhiên, trong sáng, những nét mơ ước về tương lai:
+ Mê hát.
+ Bịa lời bài hát -> cười.
+ Thích nhiều bài hát.
- Phương Định : cô học sinh thành phố, nhạy cảm và hồn nhiên, thích mơ mộng và hay sống với những kỉ niệm của tuổi thiếu nữ vô tư giữa gia đình và thành phố của mình.
- Là cô gái Hà Nội vào chiến trường. Có một thời học sinh hồn nhiên, vô tư bên người mẹ ở thành phố.
- Vào chiến trường đã ba năm, nhưng không mất đi sự hồn nhiên, trong sáng, những nét mơ ước về tương lai:
+ Mê hát.
+ Bịa lời bài hát -> cười.
+ Thích nhiều bài hát.
- Yêu mến những người đồng đội. Dành tình yêu và niềm cảm phục cho tất cả những người chiến sĩ mà hằng đêm cô gặp trên trọng điểm.
 Tác giả am hiểu và miêu tả sinh động tâm lí những cô gái thanh niên xung phong, tiêu biểu là Phương Định - cô gái nhạy cảm, quan tâm đến hình thức của mình.
? Em có nhận xét gì về cách miêu tả của tác giả ?
Trong lần phá bom : Tác giả miêu tả cụ thể, tinh tế đến từng cảm giác : căng thẳng, bình tĩnh, dũng cảm, tự trọng.
 Miêu tả chân thực, sinh động tâm lí nhân vật làm hiện lên một thế giới nội tâm phong phú nhưng trong sáng không phức tạp.
Tâm lí nhân vật Phương Định trong lần phá bom được tác giả miêu tả ra sao ?
=> Phương Định là hình ảnh con người mới, tiêu biểu cho lớp trẻ thời kì kháng chiến chống Mĩ. Một cô gái Hà Nội: duyên dáng, tâm hồn trẻ trung, lãng mạn,dũng cảm và gắn bó với tinh thần đồng đội.
Qua những chi tiết vừa phân tích em có nhận xét gì về nhân vật Phương Định ?
Tiết 129. Văn bản: NHỮNG NGÔI SAO XA XÔI( Trích )
Lê Minh Khuê
I. TÌM HIỂU CHUNG
II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẲN
1. Nội dung:
Nêu những nét chính về giá trị nghệ thuật ?
2. Nghệ thuật
- Sử dụng ngôi kể thứ nhất, lựa chọn nhân vật người kể chuyện đồng thời là nhân vật trong truyện
- Miêu tả tâm lí và ngôn ngữ nhân vật .
- Lời trần thuật, lời đối thoại tự nhiên.
Ý nghĩa của văn bản ?
3. Ý nghĩa văn bản
Truyện ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn của ba cô gái thanh niên xung phong trong hoàn cảnh chiến tranh ác liệt.
Dặn dò: Tóm tắt truyện; Viết đoạn văn phân tích nhân vật Phương Định
+ Học nội dung bài học, tập phân tích theo tuyến nhân vật.
+ Tiếp tục sưu tầm các bài thơ cùng chủ đề.
Chuẩn bị tiết học sau: ÔN TẬP TIẾNG VIỆT 9