1
KiỂM TRA BÀI CŨ
Câu 1: Điền từ còn thiếu: “Sự hình thành và ức chế phản xạ có điều kiện ở người là hai quá trình .......... quan hệ mật thiết với nhau.”
A. Thuận nghịch. B. Song song. C. Đối lập. D. Khác nhau.
Câu 2: Tiếng nói và chữ viết là cơ sở của
A. ngôn ngữ. B. tư duy.
C. trí nhớ. D. phản xạ không điều kiện.
Câu 3: Ở người, học tập, rèn luyện, xây dựng các thói quen, các tập quán tốt, nếp sống văn hóa chính là
A. kết quả của quá trình hình thành và ức chế các phản xạ có điều kiện.
B. kết quả của quá trình hình thành và ức chế các phản xạ không điều kiện.
C. kết quả của quá trình hình thành phản xạ có điều kiện.
D. kết quả của quá trình ức chế các phản xạ không điều kiện.
2
KiỂM TRA BÀI CŨ
Câu 1: Chọn từ thích hợp để điền vào chỗ chấm trong câu sau :
Tiếng nói và chữ viết là....... để con người giao tiếp, trao đổi kinh nghiệm với nhau.
A. phương tiện      B. cơ sở C. nền tảng      D. mục đích
Câu 2: Tiếng nói và chữ viết được gộp chung thành
A. giáo dục.       B. văn hóa. C. ngôn ngữ.       D. xã hội.
Câu 3: Điều nào dưới đây là không đúng?
A. Phản xạ có điều kiện có thể hình thành ở trẻ em từ rất sớm.
B. Trẻ càng lớn, số lượng phản xạ có điều kiện xuất hiện càng nhiều.
C. Phản xạ không điều kiện khi nào lớn lên mới được hình thành.
D. Bên cạnh việc thành lập các phản xạ mới cũng xảy ra quá trình ức chế phản xạ.
VỆ SINH HỆ THẦN KINH
NỘI DUNG:
I. Ý nghĩa của giấc ngủ với sức khỏe
II. Lao động và nghỉ ngơi hợp lý
III. Tránh lạm dụng các chất kích thích và ức chế đối với hệ thần kinh
I. Ý Nghĩa của giấc ngủ đối với sức khỏe.


Hãy mô tả cảm giác khi thức quá khuya hoặc thiếu ngủ?


Bài 54: VỆ SINH HỆ THẦN KINH
Mệt mỏi
Căng thẳng
Mất tập trung
Ngủ là quá trình ức chế tự của hệ thần kinh
I. Ý Nghĩa của giấc ngủ đối với sức khỏe.
3. Bản chất của ngủ là gì? Khi ngủ sự hoạt động của các cơ quan như thế nào?
Bản chất của giấc ngủ là quá trình ức chế lan truyền khắp vỏ não.
Khi ngủ các cơ quan giảm hoạt động
Bảo vệ, phục hồi khả năng làm việc của hệ thần kinh và các cơ quan.
Bài 54: VỆ SINH HỆ THẦN KINH
2. Giấc ngủ có ý nghĩa như thế nào đối với sức khỏe?
1. Tại sao nói giấc ngủ là nhu cầu sinh lí của cơ thể?
Ngủ là nhu cầu sinh lí của cơ thể, là kết quả của quá trình ức chế tự nhiên có tác dụng bảo vệ, phục hồi khả năng làm việc của hệ thần kinh.
I. Ý Nghĩa của giấc ngủ đối với sức khỏe.
Bài 54: VỆ SINH HỆ THẦN KINH
Em có biết ?
* Thời gian ngủ chiếm 1/3 đời sống con người. Nếu mất ngủ hoặc thức nhiều ngày liên tiếp thì sinh mệt mỏi, thần kinh suy nhược  bệnh.
Chó nhịn ăn 20 ngày, giảm 50% trọng lượng → có thể nuôi béo trở lại.
Chó mất ngủ 10 – 12 ngày, giảm 5-13% trọng lượng → chết
Bài 54: VỆ SINH HỆ THẦN KINH
I. Ý Nghĩa của giấc ngủ đối với sức khỏe.
2. Muốn có giấc ngủ tốt cần những điều kiện gì?
1. Tìm những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến giấc ngủ?
Thảo luận nhóm nhỏ ( 3 phút)
Bài 54: VỆ SINH HỆ THẦN KINH
I. Ý Nghĩa của giấc ngủ đối với sức khỏe.
Tìm những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến giấc ngủ?
- Ăn quá no, đèn quá sáng, ồn ào…
Bài 54: VỆ SINH HỆ THẦN KINH
I. Ý Nghĩa của giấc ngủ đối với sức khỏe.
- Sử dụng các chất kích thích như chè đặc, cà phê, thuốc lá…
Bài 54: VỆ SINH HỆ THẦN KINH
I. Ý Nghĩa của giấc ngủ đối với sức khỏe.
- Tinh thần không thoải mái, chỗ ngủ không thuận tiện…
Bài 54: VỆ SINH HỆ THẦN KINH
I. Ý Nghĩa của giấc ngủ đối với sức khỏe.
Điều kiện để có giấc ngủ tốt:
- Tạo phản xạ chuẩn bị cho giấc ngủ: đánh răng trước khi đi ngủ, ngủ đúng giờ.
- Chỗ ngủ thuận tiện
- Không dùng các chất kích thích như: trà, cà phê …
- Tránh các kích thích ảnh hưởng tới giấc ngủ
Bài 54: VỆ SINH HỆ THẦN KINH
Muốn có giấc ngủ tốt cần những điều kiện gì?
14
I. Ý Nghĩa của giấc ngủ đối với sức khỏe.
- Lứa tuổi khác nhau thì nhu cầu về giấc ngủ cũng khác nhau.
Bài 54: VỆ SINH HỆ THẦN KINH
15
I. Ý nghĩa của giấc ngủ đối với sức khỏe.
Bài 54: VỆ SINH HỆ THẦN KINH
Khi ngủ vỏ não dường như bị ức chế thì một số trung khu khác lại tăng cường hoạt động, khi các kích thích từ môi trường ngoài tác động lên vùng đó sẽ đưa lại các hình ảnh đó chính là giấc mơ. –
Mộng du xuất hiện khi trung khu vận động được tăng cường.
17
II. Lao động và nghỉ ngơi hợp lí:
1. Tại sao không nên làm việc quá sức, thức quá khuya?
- Để tránh căng thẳng và mệt mỏi cho hệ thần kinh.
2. Lao động và nghỉ ngơi như thế nào là hợp lí?
- Lao động, học tập xen kẽ với nghỉ ngơi, tránh đơn điệu, nhàm chán.
 Sức khỏe phụ thuộc vào trạng thái của hệ thần kinh.
Bài 54: VỆ SINH HỆ THẦN KINH
I. Ý nghĩa của giấc ngủ đối với sức khỏe.
3. Muốn bảo vệ hệ thần kinh ta phải làm gì?
- Đảm bảo giấc ngủ hằng ngày đầy đủ.
- Sống thanh thản, tránh lo âu phiền muộn.
- Xây dựng chế độ làm việc và nghỉ ngơi hợp lí.
II. Lao động và nghỉ ngơi hợp lí:
Bài 54: VỆ SINH HỆ THẦN KINH
I. Ý nghĩa của giấc ngủ đối với sức khỏe.
- Sức khỏe phụ thuộc vào trạng thái của hệ thần kinh.
- Để bảo vệ sức khỏe và hệ thần kinh cần:
+ Đảm bảo giấc ngủ hàng ngày đầy đủ
+ Làm việc và nghỉ ngơi hợp lí.
+ Sống thanh thản, tránh lo âu phiền muộn.
II. Lao động và nghỉ ngơi hợp lí.
Bài 54: VỆ SINH HỆ THẦN KINH
I. Ý nghĩa của giấc ngủ đối với sức khỏe.
III. Tránh lạm dụng các chất kích thích và ức chế đối với hệ thần kinh.
Hãy kể tên những chất kích thích, chất gây nghiện và chất ức chế hệ thần kinh mà em biết ?
Ảnh của một số chất kích thích.
Cây cà phê
Rượu
Cây chè
Ảnh của một số chất gây nghiện.
Bảng 54: Các chất có hại đối với hệ thần kinh
- Hoạt động của não bộ bị rối loạn, trí nhớ kém.
- Kích thích, gây khó ngủ
- Làm cho cơ thể suy yếu, dễ mắc bệnh ung thư
- Suy yếu nòi giống, cạn kiệt kinh tế, lây nhiễm HIV, mất nhân cách…
- Gây ức chế thần kinh có khả năng dẫn đến sự phụ thuộc của bệnh nhân vào thuốc .
- Dùng nhiều có thể tử vong.
Một số chất kích thích
Rượu
Bia
- Lạm dụng rượu: Tăng nguy cơ mắc các bệnh về gan, tim mạch, gây ra các hậu quả nghiêm trọng về người, tài sản và trật tự ANXH.
Tác hại
Tai nạn giao thông
Bạo lực gia đình
Xơ gan
Thiếu tỉnh táo
Nước chè đặc
- Trà đặc còn làm giảm khả năng hấp thụ chất sắt trong thức ăn, lâu ngày dẫn đến bệnh thiếu máu. Axit tannic làm co thắt niêm mạc dạ dày, ảnh hưởng đến chức năng tiêu hóa…
Thuốc lá
- Tác hại: gây hôi miệng, tăng tỉ lệ nam giới vô sinh, trẻ em phát triển không bình thường, dẫn đến 25 bệnh ung thư liên quan…
Chúng ta có nên lạm dụng các chất kích thích không? Vì sao ?

 Cần tránh lạm dụng các chất kích thích như : rượu, bia, trà …….để tránh gây hại cho hệ thần kinh.
Quả cây anh túc
Ma túy đá
Ma túy tổng hợp
Heroin
Thuốc lắc
Ma túy
Sử dụng ma túy
Hít
Hút
Tiêm chích
Hậu quả
Cơ thể suy yếu
Lở loét
Già nua
Bệnh tật
Mất trật tự ANXH
Bênh tật
Hình ảnh tại trung tâm cai nghiện ma túy
Ngày nay tình trạng sử dụng ma tuý ngày một nhiều ở tuổi thanh niên, đặc biệt là ma tuý đang “len lỏi” vào trường học…
II. Lao động và nghỉ ngơi hợp lí.
Bài 54: VỆ SINH HỆ THẦN KINH
I. Ý nghĩa của giấc ngủ đối với sức khỏe.
III. Tránh lạm dụng các chất kích thích và ức chế đối với hệ thần kinh.
Để hệ thần kinh hoạt động tốt cần tránh các chất có hại như:
+ Chất kích thích như rượu, chè, ca phê..
+ Chất gây nghiện như thuốc lá, thuốc phiện...
+ Chất làm suy yếu thần kinh như thuốc an thần.
Là học sinh em sẽ làm gì trước tệ nạn ma túy và hiểm họa HIV?
Các em phải có thái độ cương quyết đối với ma túy
không thử dù chỉ một lần, phải thận trọng trước mọi cám dỗ của những thành phần xấu trong xã hội,
tuyên truyền vận động mọi người tránh xa ma túy
35
Luyện tập củng cố
Câu 1: Vì sao nói ngủ là nhu cầu sinh lí của cơ thể?
A. Vì khi ngủ, khả năng làm việc của hệ thần kinh được phục hồi lại hoàn toàn.
B. Vì đó là kết quả của quá trình ức chế tự nhiên sau một thời gian làm việc của hệ thần kinh.
C. Vì thời gian đi vào giấc ngủ đã được cài đặt sẵn trong cấu trúc hệ gen của loài người.
D. Tất cả các phương án trên
Câu 2: Tại sao không nên làm việc quá sức và thức quá khuya?
A. Vì sẽ ảnh hưởng đến khả năng phục hồi hoạt động của hệ thần kinh và hoạt động của các hệ cơ quan khác.
B. Vì sẽ ảnh hưởng đến người khác.
C. Vì ảnh hưởng đến khả năng hoạt động của cơ thể.
D. Vì thức khuya sẽ dẫn đến béo phì.
Luyện tập củng cố
Câu 3: Điều kiện để có một giấc ngủ tốt là gì?
A. Ngủ đúng giờ, thoải mái, ánh sáng phù hợp.
B. Không cần điều kiện cụ thể nào cả.
C. Sử dụng chất kích thích trước khi ngủ.
D. Ngủ 4-5 tiếng một ngày.
Câu 4: Giấc ngủ là
A. Khả năng nhắm mắt và thở đều, không suy nghĩ của con người.
B. Kết quả của một quá trình ức chế tự nhiên để bảo vệ và phục hồi khả năng hoạt động của hệ thần kinh.
C. Kết quả của việc nhắm mắt và nghỉ ngơi.
D. Khả năng ức chế hoạt động của cơ thể.
Luyện tập củng cố
Câu 5: Trong vệ sinh hệ thần kinh cần quan tâm tới những vấn đề gì?
+ Đảm bảo giấc ngủ hàng ngày đầy đủ
+ Làm việc và nghỉ ngơi hợp lí.
+ Sống thanh thản, tránh lo âu phiền muộn.
+ Tránh sử dụng các chất có hại cho hệ thần kinh.
Nếu 1 người bạn thân mời em hút thuốc, em sẽ xử lí như thế nào?
Trong quán nước, một người lạ mặt mời em uống thử 1 viên thuốc bổ. Em sẽ xử lí như thế nào?
- H?c bài,tr? l?i câu h?i 1,2 sgk trang 173.
- Xem tru?c bài 55 :"Gi?i thi?u chung v? h? n?i ti?t"
Hướng dẫn về nhà
- Bài tâp: Em hãy đề ra kế hoạch cho bản thân để đảm bảo sức khoẻ cho học tập và lao động ?