KIỂM TRA BÀI CŨ
? Trình bày cấu trúc của phân tử Prôtêin ?
Prôtêin là hợp chất hữu cơ gồm 4 nguyên tố chính: C, H, O, N.
Prôtêin là đại phân tử được cấu trúc theo nguyên tắc đa phân mà đơn phân là 20 loại axit amin.
Prôtêin có tính đặc trưng do thành phần, số lượng, trình tự sắp xếp các axit amin, cấu trúc không gian và số chuỗi axit amin.
Tính đa dạng của prôtêin do cách sắp xếp khác nhau của 20 loại axit amin.
Các bậc cấu trúc: Cấu trúc bậc 1, Cấu trúc bậc 2, Cấu trúc bậc 3, Cấu trúc bậc 4.
KIỂM TRA BÀI CŨ
? Vì sao nói Prôtêin có vai trò quan trọng đối với tế bào và cơ thể ?
- Chức năng cấu trúc : Là thành phần cấu tạo các bào quan và màng sinh chất, chất nguyên sinh.
- Chức năng xúc tác các quá trình trao đổi chất: Bản chất enzim là prôtêin, tham gia các phản ứng sinh hóa.
- Chức năng điều hoà các quá trình trao đổi chất: Các hoocmôn phần lớn là prôtêin, điều hoà các quá trình trao đổi chất trong cơ thể.
- Tạo nên các kháng thể bảo vệ cơ thể
Vận chuyển và cung cấp năng lượng
 Prôtêin đảm nhận nhiều chức năng, liên quan đến hoạt động sống của tế bào, biểu hiện thành các tính trạng của cơ thể.

4/19/2022
http://violet.vn/lequocthang1975Gv: Trần Văn Cường THCS Cẩm La
Tu?n 11 - Tiết 21
Bài 19: MỐI QUAN HỆ GIỮA GEN VÀ TÍNH TRẠNG
I-MỐI QUAN HỆ GIỮA ARN VÀ PROTEIN
Gen mang thông tin
cấu trúc của protein
protein
Nhân tế bào
Chất
tế
bào
Hãy cho biết cấu trúc trung gian và vai trò của nó trong mối quan hệ giữa gen và protein ?
Truyền đạt thông tin về cấu trúc của Protein

I-MỐI QUAN HỆ GiỮA ARN VÀ PROTEIN
CÂU HỎI THẢO LUẬN
Cho biết các thành phần tham gia tổng hợp chuỗi axit amin ?
Các loại nucleotit nào ở mARN và tARN liên kết với nhau ?
Tương quan về số lượng giữa a.a và nucleotit của mARN khi ở trong riboxom ?
Trình bày quá trình hình thành chuỗi a.a trên mô hình ? Sự tổng hợp chuỗi a.a dựa trên những nguyên tắc nào ?
- Nêu các thành phần tham gia tổng hợp Prôtêin và chức năng của từng thành phần đó?
3 Nucleotit  1 axit amin
DIỄN BIẾN QUÁ TRÌNH TỔNG HỢP CHUỖI AXITAMIN
Nhân tố kết thúc
Chuổi Axit amin
+ Mỗi loại tARN chỉ vận chuyển được 1 loại aa nhất định vào Ribôxôm.
+ Đầu tiên mARN tiếp xúc với R ở vị trí mã mở đầu. tARN mang aa mở đầu tiến vào R  đối mã của nó khớp với mã mở đầu trên mARN theo nguyên tắc bổ sung ( A- U , G – X )  aa mở đầu được hình thành.
+ Sau đó tARN mang aa1 tới vị trí bên cạnh , đối mã của nó khớp với mã aa1 trên mARN theo nguyên tắc bổ sung  aa1 được hình thành. Enzim xúc tác gắn aa1 vào aa mở đầu . Như vậy , để giải mã một aa cần 3 Nu.
+ Sau đó R dịch chuyển một nấc, mỗi nấc ứng với 3 N trên mARN làm cho tARN mở đầu rời khỏi R. Tiếp đó tARN mang aa2 tiến vào R đối mã của nó khớp với aa2 trên mARN theo NTBS  aa2 được hình thành
 Sự chuyển vị của R lại xảy ra và cứ tiếp tục như thế cho đến khi R dịch chuyển hết chiều dài của mARN thì chuỗi aa được tổng hợp xong. Vậy đây là cấu trúc bậc 1 của Pr ( bậc 1)
 hình thành cấu trúc bậc 2, bậc 3, bậc 4

- mARN là dạng trung gian trong mối quan hệ giữa gen và protein, có vai trò truyền đạt thông tin về cấu trúc của Prôtêin.
- mARN rời khỏi nhân đến chất tế bào tại Ribôxôm để tổng hợp Prôtêin.
- Sự hình thành chuỗi aa được thực hiện :
+ Dựa trên khuôn mẫu mARN.
+ Theo NTBS : A – U ; G – X và ngược lại
+ Theo mối tương quan: 3Nu mã hoá 1aa
II. Mối quan hệ giữa gen và tính trạng:
ADN(gen)
chuỗi a.amin
(prôtêin)
mARN
mARN
Tế bào
Sao mã
Dịch mã
Sơ đồ mối quan hệ:
1. Mối liên hệ giữa các thành phần trong sơ đồ theo trật tự 1, 2, 3?
2. Bản chất của mối liên hệ đó?
II. Mối quan hệ giữa gen và tính trạng:
ADN(gen)
chuỗi a.amin
(prôtêin)
mARN
mARN
Tế bào
Sao mã
Dịch mã
Sơ đồ mối quan hệ:
Đáp án câu 1:
1. Gen là khuôn mẫu để tổng hợp mARN
2. mARN là khuôn mẫu để tổng hợp chuỗi axit amin hình thành prôtêin
3. Prôtêin chịu tác động của môi trường trực tiếp biểu hiện thành tính trạng.
II. M?i quan h? gi?a gen v� tớnh tr?ng:
- Gen là khuôn mẫu để tổng hợp mARN
- mARN là khuôn mẫu để tổng hợp chuỗi axit amin hỡnh thành nên protein
- Protein biểu hiện thành tính trạng của cơ thể
-> Gen quy d?nh tớnh tr?ng
Bản chất của mối liên hệ trong sơ đồ?
Trình tự các nucleotit trong mạch khuôn của ADN quy định trình tự các nucleotit trong mạch mARN.
Trình tự các nucleotit trong mạch mARN quy định trình tự các axit amin trong cấu trúc bậc 1 của protein.
Protein trực tiếp tham gia vào cấu trúc và hoạt động sinh lí của tế bào từ đó biểu hiện thành tính trạng của cơ thể.
(Một đoạn ADN)
Câu 1. Gen và prôtêin có mối quan hệ thông qua:
A. mARN. B. tARN.
C. rARN. D. Nuclêôtit.
Câu 2. Sự hình thành chuỗi axít amin dựa trên khuôn mẫu nào?
A. tARN. B. rARN.
C. mARN. D. Ribôxôm.
Câu 3: mARN sau khi được hình thành rời khỏi nhân ra chát tế bào để tổng hợp:
A. Chuỗi axit amin. B. tARN.
C. rARN. D. ADN.
Câu 4. Sự tổng hợp chuỗi axít amin diễn ra ở đâu trong tế bào?
A. Chất tế bào . B. Nhân tế bào.
C. Bào quan. D. Không bào.
KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ
Dựa vào kiến thức đã học hãy giải thích sơ đồ mối quan hệ trên?
KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ
TRÒ CHƠI Ô CHỮ
1
2
3
4
5
Từ khóa
1. Có 9 chữ cái: Tên gọi chung của các đơn phân cấu
tạo nên phân tử ADN?
2. Có 9 chữ cái: Đây là đặc điểm của hai phân tử ADN
con có được sau khi kết thúc quá trình
nhân đôi từ một phân tử ADN ?
3. Có 14 chữ cái: Đây là thuật ngữ Menden đã dùng
mà sau này được gọi là “gen” ?
4. Có 10 chữ cái: Nguyên tắc để tạo ra mỗi phân tử ADN
con có 1 mạch đơn cũ của phân tử ADN
mẹ và 1 mạch mới được tổng hợp ?
5. Có 5 chữ cái: Loại liên kết giữa các nuclêôtit ở hai
mạch đơn của phân tử ADN?
Học bài, trả lời câu hỏi sgk/ 59.
Xem lại kiến thức về ADN
Tiết 22: Bài 20 : THỰC HÀNH :QUAN SÁT VÀ LẮP MÔ HÌNH ADN
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ