Tớ đang nghiên cứu thấu kính hội tụ
Cậu đang làm gì thế?
Thế cậu có biết mỗi người đều có hai cái thấu kính hội tụ không?
Tớ làm gì có
Có đấy. Cậu cứ nghĩ kỹ mà xem!
Các bạn ơi! Các bạn nghĩ hộ tôi với!
Thể thủy tinh
Màng lưới
* Thể thủy tinh là một thấu kính hội tụ bằng một chất trong suốt và mềm, có thể phồng lên hoặc dẹt xuống để thay đổi tiêu cự.
* Màng lưới (võng mạc) nằm ở đáy mắt tại đó ảnh của vật mà ta nhìn thấy sẽ hiện lên rõ nét. Từ đó thông tin về ảnh sẽ được đưa lên não và ta nhận biết được ảnh.
Ảnh của vật ở màng lưới
Trong đời sống ta nhìn các vật ở rất nhiều vị trí xa gần khác nhau. Vậy mắt ta phải làm gì để ảnh luôn hiện rõ nét trên màng lưới.
Khi muốn nhìn rõ vật ở các vị trí xa, gần khác nhau thì thể thuỷ tinh phồng lên hay dẹt xuống làm thay đổi tiêu cự để cho ảnh hiện trên màng lưới được rõ nét. Quá trình này gọi là sự điều tiết của mắt.
II. SỰ ĐIỀU TIẾT
II. SỰ ĐIỀU TIẾT
C2. Em hãy cho biết tiêu cự của thể thuỷ tinh khi mắt nhìn các vật ở xa và các vật ở gần dài, ngắn khác nhau như thế nào?
Biết rằng khoảng cách từ thể thuỷ tinh của mắt đến màng lưới là không đổi và ảnh của vật luôn luôn hiện trên màng lưới.
B`
A`
0
F`
A
B
.
F1
F2
màng lưới
Nhìn vật ở gần
Nhìn vật ở xa
- Khi mắt nhìn các vật ở xa, tiêu cự của thể thủy tinh dài (thể thủy tinh dẹt xuống).
Khi mắt nhìn các vật ở gần, tiêu cự của thể thủy tinh ngắn (thể thủy tinh phồng lên)
O
O
Nhóm cặp (bàn) nghiên cứu mục III (SGK/129)
(thời gian 5p) để trả lời các câu hỏi sau:
Điểm cực viễn là gì? Khoảng cực viễn là gì?
Điểm cực cận là gì? Khoảng cực cận là gì?
Giới hạn nhìn rõ của mắt là gì?
Mắt nhìn không rõ
Mắt nhìn rõ
Điểm xa mắt nhất mà ta có thể nhìn rõ được khi không điều tiết, điểm đó gọi là điểm cực viễn của mắt (CV)
CV
CV
CC
Điểm gần mắt nhất mà ta có thể nhìn rõ được, gọi là điểm cực cận CC
CV
CC
Mắt còn nhìn rõ
Mắt không nhìn rõ
Khoảng cách từ điểm CC đến điểm CV gọi là khoảng là nhìn rõ của mắt
Người có mắt bình thường thì điểm CC cách mắt khoảng 25cm
Như vậy trong quá trình ghi chữ hay đọc sách nên để tập hoặc sách cách mắt lớn hơn 25cm (hơn một gang tay), nếu để tập hay sách gần mắt quá (< 25cm) thì mắt phải điều tiết quá mức gây mỏi mắt và dẫn đến bị tật cận thị
Còn điểm CV cách mắt từ 5m trở ra. Nếu chúng ta nhìn rõ các vật cách mắt từ 5m trở ra thì chúng ta sẽ nhìn rõ các vật ở vô cực như ngắm các ngôi sao vào ban đêm…

Thực ra, nếu mắt đã nhìn rõ các vật cách mắt từ 5m,6m trở lên thì sẽ nhìn rõ các vật ở rất xa. Vì vậy, trong ngành y tế, để thử mắt người ta dùng bảng thử thị lực.
Đối với bảng thử thị lực SGK/129, đặt mắt cách bảng thử thị lực 5m và nhìn dòng thứ 2 từ trên xuống để kiểm tra mắt có tốt không.
Ở mắt người bình thường thì điểm cực viễn ở rất xa mắt (vô cực)
Đặt mắt cách bảng thử thị lực 5m và nhìn dòng thứ 10 từ trên xuống thì ta sẽ kiểm tra mắt có tốt hay không.
Đối với mắt người còn trẻ thì điểm cực cận cách mắt trên 10cm. Càng lớn tuổi thì điểm cực cận càng ra xa mắt, có thể cách mắt trên 1m.
C4. Hãy xác định xem điểm cực cận của mắt em cách mắt bao nhiêu cm?

Khi nhìn một vật ở điểm cực cận thì mắt phải điều tiết mạnh nhất, cơ vòng đỡ thể thủy tinh co bóp mạnh nhất, do đó rất chóng mỏi mắt.
Không nên thường xuyên nhìn vật ở quá gần, mắt điều tiết liên tục, lâu ngày sẽ bị cận thị. Khi học bài, đọc sách, xem ti vi, chơi game… sau một thời gian chúng ta phải dừng lại và thư giãn để mắt không phải điều tiết liên tục.
Nếu làm việc tại các nơi như:
- Có không khí bị ô nhiễm
- Thiếu ánh sáng quá mức
- Có ô nhiễm tiếng ồn
- Gần nguồn sóng điện từ mạnh ...
thì có ảnh hưởng gì đến thị lực của mắt không?
Đó là các nguyên nhân dẫn đến suy giảm thị lực của mắt và dẫn đến các bệnh về mắt.
Ô nhiễm không khí
Ngồi học không đúng tư thế
Làm việc chưa khoa học
Tiếp xúc nhiều với các thiết bị điện tử
Vậy cần có các biện pháp bảo vệ mắt như thế nào?
- Các biện pháp bảo vệ mắt:
+ Luyện tập để có thói quen làm việc khoa học, tránh những tác hại cho mắt.
+ Làm việc tại nơi đủ ánh sáng, không nhìn trực tiếp vào nơi ánh sáng quá mạnh.
+ Giữ gìn môi trường trong lành để bảo vệ mắt.
+ Kết hợp giữa hoạt động học tập, lao động, nghỉ ngơi, vui chơi để bảo vệ mắt.
C6. Khi nhìn một vật ở điểm cực viễn thì tiêu cự của thể thủy tinh sẽ dài nhất hay ngắn nhất ? Khi nhìn một vật ở điểm cực cận thì tiêu cự của thể thủy tinh sẽ dài nhất hay ngắn nhất ?
* Khi nhìn một vật ở điểm cực viễn thì tiêu cự của thể thủy tinh sẽ dài nhất.
* Khi nhìn một vật ở điểm cực cận thì tiêu cự của thể thủy tinh sẽ ngắn nhất.
Trả lời:
Câu 1: Bộ phận quan trọng nhất của mắt là:
A. thể thủy tinh và thấu kính.
B. thể thủy tinh và màng lưới.
C. màng lưới và võng mạc.
D. con ngươi và thấu kính.
Câu 2: Ảnh của một vật in trên màng lưới của mắt là:
A. ảnh ảo nhỏ hơn vật
B. ảnh ảo lớn hơn vật
C. ảnh thật nhỏ hơn vật
D. ảnh thật lớn hơn vật
BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
Câu 3: Sự điều tiết của mắt có tác dụng gì?
A. Làm tăng độ lớn của vật
B. Làm tăng khoảng cách đến vật
C. Làm ảnh hiện rõ nét trên màng lưới
D. Cả A,B,C đều đúng
Câu 4: Muốn nhìn rõ vật thì vật phải nằm ở phạm vi nào của mắt ?
A. Từ điểm cực cận đến mắt
B. Từ điểm cực viễn đến mắt
C. Từ điểm cực viễn đến điểm cực cận của mắt
D. Các phát biểu A,B ,C đều đúng.
BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
Ghi nh?
+ Hai bộ phận quan trọng nhất của mắt là thể thủy tinh và màng lưới. Ảnh của vật mà ta nhìn thấy hiện trên màng lưới.
+ Trong quá trình điều tiết thì thể thủy tinh co giãn, phồng lên hoặc dẹt xuống, để cho ảnh hiện trên màng lưới rõ nét.
+ Điểm xa mắt nhất mà ta có thể nhìn rõ được một vật ở đó khi không điều tiết gọi là điểm cực viễn.
+ Điểm gần mắt nhất mà ta nhìn rõ một vật ở đó được gọi là điểm cực cận.
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Học kĩ phần ghi nhớ và đọc phần: Có thể em chưa biết. (SGK/130)
- Tìm hiểu xem tại sao một số người già và một số bạn trẻ lại phải đeo kính mới nhìn rõ các vật đồng thời tìm hiểu xem kính của người già và kính của các bạn trẻ là loại thấu kính gì để chuẩn bị cho bài học sau : MẮT CẬN VÀ MẮT LÃO.
Duyệt của hiệu trưởng










Duyệt của tổ trưởng
Viên An Đông, ngày 19/3/2022


Lê Thị Len