CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI
I. Phương châm về lượng.
 
Ba trả lời như vậy đã đáp ứng câu hỏi của An chưa?
1. Xét ví dụ.
2. Nhận xét.
* Khi giao tiếp cần nói cho có nội dung, nội dung của lời nói phải đáp ứng yêu cầu của cuộc giao tiếp, không thiếu, không thừa (Phương châm về lượng).
Có anh tính hay khoe của. Một hôm, may được cái áo mới, liền đem ra mặc, rồi đứng hóng ở cửa, đợi có ai đi qua người ta khen.
Đứng mãi từ sáng đến chiều chả thấy ai hỏi cả, anh ta tức lắm.
Đang tức tối, chợt thấy một anh, tính cũng hay khoe, tất tưởi chạy đến hỏi to:
 – Bác có thấy con lợn cưới của tôi chạy qua đây không?
Anh kia liền giơ ngay vạt áo ra, bảo:
 – Từ lúc tôi mặc cái áo mới này, tôi chẳng thấy con lợn nào chạy qua đây cả!

VI PHẠM PHƯƠNG CHÂM VỀ LƯỢNG
QUẢ BÍ KHỔNG LỒ
Hai anh chàng đi qua một khu vườn trồng bí. Một anh thấy quả bí to, kêu lên:
– Chà, quả bí kia to thật!
Anh bạn có tính hay nói khoác, cười mà bảo rằng:
– Thế thì đã lấy gì làm to. Tôi đã từng thấy những quả bí to hơn nhiều. Có một lần, tôi tận mắt trông thấy một quả bí to bằng cả cái nhà đằng kia kìa.
Anh kia nói ngay:
– Thế thì đã lấy gì làm lạ. Tôi còn nhớ, một bận tôi trông thấy một cái nồi đồng to bằng cả cái đình làng ta.
Anh nói khoác ngạc nhiên hỏi:
- Cái nồi ấy dùng để làm gì mà to vậy?
Ah kia giải thích:
– Cái nồi ấy dùng để luộc quả bí anh vừa nói ấy mà.
Anh nói khoác biết bạn chế nhạo mình bèn nói lảng sang chuyện khác.
Truyện cười này phê phán điều gì?
II. Phương châm về chất
* Khi giao tiếp không nói những điều mà mình không tin là đúng hay không có bằng chứng xác thực (Phương châm về chất).
Thảo luận nhóm
Một bạn trong lớp nghỉ học. Cô giáo hỏi:
Vì sao bạn A nghỉ học?
Nếu không biết chắc chắn bạn A nghỉ học vì lí do gì, thì các em sẽ trả lời cô như thế nào?
LUYỆN TẬP – Nối hai cột với nhau
Em hiểu như thế nào
“ông nói gà bà nói vịt”?
III. PHƯƠNG CHÂM QUAN HỆ.
Người đối thoại không hiểu nhau, không giao tiếp được với nhau, cuộc hội thoại sẽ không có hiệu quả.
Khi giao tiếp cần nói đúng vào đề tài giao tiếp, tránh nói lạc đề.
IV. Phương châm cách thức.
Khi giao tiếp cần nói ngắn gọn, rành mạch, dễ hiểu, tránh cách nói mơ hồ, dông dài.
V. Phương châm lịch sự
Vì sao người ăn xin và cậu bé trong truyện đều cảm thấy mình đã nhận từ người kia một cái gì đó? Có thể rút ra bài học gì từ câu chuyện này?
Ghi nhớ:
Khi giao tiếp, cần tế nhị và tôn trọng người khác.
VI. Quan hệ giữa phương châm hội thoại với tình huống giao tiếp. 
VII. Những trường hợp không tuân thủ phương châm
hội thoại.
- Nếu xét nghĩa bề mặt thì cách nói này không tuân thủ phương châm về lượng vì nó dường như không cho người nghe thêm một thông tin nào.
- Nếu xét theo nghĩa hàm ý thì cách nói này vẫn tuân thủ phương châm về lượng.
- Tiền bạc chỉ là phương tiện để sống chứ không phải là mục đích cuối cùng của con người. Câu này có ý nghĩa răn dạy con người ta không nên chạy theo tiền bạc mà quên tất cả.
Muốn gây một sự chú ý, để người nghe hiểu câu nói theo một hàm ý nào đó.



Khi nói “Tiền bạc chỉ là tiền bạc” thì có phải người nói không tuân thủ phương châm về lượng hay không? Phải hiểu ý nghĩa của câu này như thế nào?
1
2
3
4
5
Các phương châm hội thoại