" Đánh cho để dài tóc
Đánh cho để đen răng
Đánh cho nó chích luân bất phản
Đánh cho nó phiến giáp bất hoàn
Đánh cho sử tri Nam quốc anh hùng chi hữu chủ "

HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ
- Hồi thứ 14 -
Đánh
Ngọc Hồ`i, quân Thanh bi? thua trận
Bo?
Thăng Long,
Chiêu Thống trốn
ra ngoài
I. Tìm hiểu chung:
1. Tác giả:
- Ngô gia văn phái: gồm những tác giả thuộc dòng họ Ngô Thì, Thanh Oai, Hà Nội.
- Họ là những cây bút trung thực và có tư tưởng tiến bộ.
- Ngô Thì Chí (1753-1788), ông tuyệt đối trung thành với nhà Lê, ông viết 7 hồi đầu của tác phẩm.
- Ngô Thì Du (1772-1840) viết 7 hồi tiếp theo.
2. Tác phẩm:
a. Thể loại:
Thể chí- ghi chép lại các sư việc vừa có tính chất lịch sử, vừa có tính văn học.
b. Hình thức:
Tác phẩm được viết bằng chữ Hán; là tiểu thuyết lịch sử viết theo lối chương hồi, gồm 17 hồi.
c. Phương thức biểu đạt:
Tự sự kết hợp miêu tả, nghị luận.
d. Hoàn cảnh sáng tác:
Ghi chép về sự thống nhất đất nước của vương triều nhà Lê vào thời điểm Tây Sơn diệt Trịnh, từ nửa cuối TK 18 đến nửa đầu TK19.
Tóm tắt hồi thứ 14:
II. Đọc- hiểu văn bản:
1. Hình tượng người anh hùng Quang Trung:
a. Nhà lãnh đạo quyết đoán, mạnh mẽ, bản lĩnh, phi thường:
- Nghe tin giặc đến thành Thăng Long thì “định thân chinh cầm quân đi ngay”
→ Hành động mạnh mẽ, quyết đoán.
- Nguyễn Huệ làm được nhiều việc lớn trong thời gian ngắn:
→ Người bình tĩnh, hành động nhanh, kịp thời, mạnh mẽ, quyết đoán trước những biến cố lớn.
b. Người có trí tuệ sáng suốt và nhạy bén:
- Lời phủ dụ các tướng sĩ ở Nghệ An:
- Xử trí các tướng sĩ ở Tam Điệp: Ông là bậc minh quân hiểu tướng sĩ, có tình có lí → tướng sĩ nể trọng.
c. Bậc quân vương có ý chí quyết thắng và tầm nhìn xa trông rộng:
d. Dụng binh như thần:
- Hành quân thần tốc
ngày 25 tháng chạp
ngày 29 tháng chạp
ngày 30 tháng chạp
mồng 5 tháng giêng
mồng 3 tháng giêng
khoảng 500 km
khoảng 150 km
khoảng 650 km trong 10 ngày
Một ngày đi hơn 60 km.
- Thắng trận vẻ vang
e. Hình ảnh vua Quang Trung lẫm liệt trong chiến trận:
Là tổng chỉ huy, tự hoạch định kế sách, thân chinh cầm quân xông pha trận mạc, thắng áp đảo quân thù.
Quang Trung đánh làng Hà Hồi.
Quang Trung đánh đồn Ngọc Hồi.
Đô đốc Bùi Thị Xuân chỉ huy đội Tượng binh.
Bức tranh Quang Trung tiến vào Thăng Long tại Bảo tàng Quang Trung (Bình Định).
a. Hình ảnh Tôn Sĩ Nghị:
2. Sự đại bại của quân Thanh và bọn vua tôi phản nước:
- Là tên tướng bất tài, kiêu căng, tự mãn.
- Hèn nhát.
b. Số phận thảm hại của bọn vua tôi phản nước, hại dân:
- Vì lợi ích riêng mà cầu viện ngoại bang.
- Kết cục bi thảm: chạy bán sống bán chết, gởi thân tàn nơi đất khách.
III. Tổng kết:
- Nghệ thuật:
+ Lối kể chuyện hấp dẫn theo diễn biến các sự kiện lịch sử.
+ Khắc họa nhân vật lịch sử với ngôn ngữ kể, tả chân thực, sinh động.
- Nội dung:
IV. LUYỆN TẬP:
Viết đọan văn ngắn miêu tả lại chiến công thần tốc đại phá quân Thanh của vua Quang Trung từ tối 30 tết đến ngày mồng 5 tháng giêng năm Kỉ Dậu (1789).
Chuẩn bị bài mới:
Chủ đề Truyện Kiều và nghệ thuật miêu tả:
- Truyện Kiều của Nguyễn Du
- Chị em Thúy Kiều
- Kiều ở lầu Ngưng Bích
- Miêu tả trong VBTS
- Miêu tả nội tâm trong VBTS.