§oµn kÕt - Ch¨m ngoan - Häc giái

NHIỆT

LIỆT

CÁC

CHÀO

MỪNG

EM

THAM

GIA

TIẾT

HỌC

HÔM

NAY

TRƯỜNG THCS CHU VAN AN

NGỮ VĂN 9
KiỂM tra miệng

_Câu 1: _Em hãy phân tích tính cách của nhân vật Vũ Nương trong “_Chuyện người con gái Nam Xương”_?

_Câu 2: _Theo em hiểu, đoạn trích hồi thứ mười bốn “Hoàng Lê nhất thống chí” thể hiện nội dung chính nào?

Câu 1: Tính cách của nhân vật Vũ Nương trong “_Chuyện người con gái Nam Xương”_:

+ Vũ Nương là một người phụ nữ xinh đẹp, nết na, hiền thục, hết lòng vun đắp hạnh phúc gia đình: _giữ gìn khuôn phép trước người chồng hay ghen, không từng để lúc nào vợ chồng phải thất hòa._

+ Nàng đảm đang, tháo vát: _ân cần dặn dò chồng, lo lắng cho gia đình thay chồng._

+ Vũ Nương còn là người mẹ hiền, dâu thảo: _vừa nuôi con nhỏ, vừa lo cho mẹ chồng; lời trăng trối của mẹ chồng đã ca ngợi và ghi nhận công lao của nàng._

+ Nàng là người vợ yêu chồng, hết lòng thủy chung với chồng: _thương nhớ chồng theo tháng năm dài, không trang điểm, …_
_“Mà nay áo vải cờ đào_

_Giúp dân dựng nước xiết bao công trình”_

_(“Ai tư vãn”_Lê Ngọc Hân)_
_Thứ hai, ngày 04 tháng 10 năm 2021_

I. Đọc-tìm hiểu chú thích:

_Tuần: 04_

_Tiết: 16_

HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ

_Văn bản_

1. Đọc, kể tóm tắt:

2. Chú thích:

HỒI THỨ MƯỜI BỐN

_Đánh Ngọc Hồi, quân Thanh bị thua trận_

_Bỏ Thăng Long, Chiêu Thống trốn ra ngoài_

a. Tác giả:

- Ngô gia văn phái: những tác giả thuộc dòng họ Ngô Thì_dòng họ nổi tiếng về văn học lúc bấy giờ_ ở làng Tả Thanh Oai, huyện Thanh Oai (nay thuộc Hà Nội).

+ Ngô Thì Chí (1753-1788) em ruột Ngô Thì Nhậm, làm quan dưới thời Lê Chiêu Thống, viết bảy hồi đầu.

+ Ngô Thì Du (1772-1840) anh em chú bác ruột với Ngô Thì Chí, là tác giả của bảy hồi tiếp theo.

+ Đầu triều Nguyễn, người khác viết ba hồi cuối.
_Thứ năm, ngày 30 tháng 09 năm 2021_

I. Đọc-tìm hiểu chú thích:

_Tuần: 04_

_Tiết: 16_

HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ

_Văn bản_

1. Đọc, kể tóm tắt:

2. Chú thích:

HỒI THỨ MƯỜI BỐN

a. Tác giả:

b. Tác phẩm:

* Bối cảnh lịch sử: Nửa cuối thế kỉ XVIII, nửa đầu thế kỉ XIX, xã hội Việt Nam có nhiều biến động lịch sử: sự khủng hoảng của chế độ phong kiến và mưu đồ xâm lược của kẻ thù.

- Xuất xứ: Trích hồi thứ mười bốn “Hoàng Lê nhất thống chí”, cuốn tiểu thuyết lịch sử có quy mô lớn, viết bằng chứ Hán.

- Thể loại: tiểu thuyết chương hồi theo thể chí.

- Phương thức biểu đạt: Tự sự kết hợp miêu tả.
_Thứ hai, ngày 04 tháng 10 năm 2021_

I. Đọc-tìm hiểu chú thích:

_Tuần: 04_

_Tiết: 16_

HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ

_Văn bản_

HỒI THỨ MƯỜI BỐN

1. Đọc, kể tóm tắt:

2. Chú thích:

a. Tác giả:

b. Tác phẩm:

c. Từ khó:
LÍNH TÂY SƠN
_Thứ hai, ngày 04 tháng 10 năm 2021_

I. Đọc-tìm hiểu chú thích:

_Tuần: 03_

_Tiết: 16_

HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ

_Văn bản_

HỒI THỨ MƯỜI BỐN

II. Đọc-tìm hiểu văn bản:

1. Đọc, kể tóm tắt:

2. Chú thích:

a. Tác giả:

b. Tác phẩm:

c. Từ khó:
* Đại ý: Đoạn trích dựng lên bức tranh chân thực và sinh động về người anh hùng dân tộc Nguyễn Huệ và sự thảm bại tất yếu của bọn xâm lược.
1. Hình ảnh Quang Trung-Nguyễn Huệ:

- Người anh hùng hành động mạnh mẽ, quyết đoán:

hành động xông xáo, mau lẹ, có chủ đích và rất quả quyết.

+ Tế cáo trời đất, lên ngôi hoàng đế.

+ Tổ chức lực lượng, đốc xuất quân ra Bắc.

+ Gặp người cống sĩ.

+ Tuyển quân, duyệt binh, phủ dụ tướng sĩ, hoạch định kế hoạch chiến lược chiến thuật và đối sách với nhà Thanh.

* Lựa chọn trình tự diễn biến các sự kiện lịch sử.

→ Người anh hùng có tầm nhìn chiến lược sâu rộng, giàu mưu lược và quyết đoán.
Phú Xuân (cố đô Huế) thủ phủ của Đàng Trong dưới thời các chúa Nguyễn, sau trở thành kinh đô của Việt Nam dưới triều đại Tây Sơn và dưới thời nhà Nguyễn
* Đối với bài học ở tiết này:

+ Kể tóm tắt văn bản.

+ Phân tích thái độ và quyết định của Quang Trung khi quân Thanh chiếm Thăng Long.

* Đối với bài học ở tiết sau:

+ Chuẩn bị: Hoàng Lê Nhất Thống Chí (tt)

+ Phân tích vẻ đẹp hình tượng Quang Trung trong chiến trận.

+ Phân tích cuộc tháo chạy của quân Thanh và vua tôi Lê Chiêu Thống.
NHẬN XÉT, DẶN DÒ
–
_Thứ hai, ngày 04 tháng 10 năm 2021_

_Tuần: 03_

_Tiết: 17_

HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ (tt)

_Văn bản_

HỒI THỨ MƯỜI BỐN

1. Hình ảnh Quang Trung _ Nguyễn Huệ:

- Người anh hùng hành động mạnh mẽ, quyết đoán.

- Quang Trung là người có trí tuệ sáng suốt, nhạy bén.

+ Sáng suốt trong việc lên ngôi.

*Thống nhất nội bộ, hội tụ anh tài, yên lòng quân sĩ, giữ lấy lòng người, thu hút lực lượng.
+ Phân tích tình hình thời cuộc và thế lực tương quan giữa ta và giặc.

+ Phủ dụ quân lính.

*Khẳng định chủ quyền đất nước _“Trong khoảng vũ trụ đất nào sao ấy,… chia nhau mà cai trị”_.
*Hiểu rõ dã tâm của giặc “_Người phương Bắc,… ai cũng muốn đánh đuổi chúng đi”_.
*Tự hào về công lao chống giặc ngoại xâm của dân tộc: “_Đời Hán có Trưng Nữ Vương, đời Tống …Phương Bắc”_. Tin tưởng ở chính nghĩa của cuộc hành quân diệt quân Thanh, lấy lợi thế trung quân, khích lệ tinh thần yêu nước và truyền thống quật cường.
+ Sáng suốt trong việc xét đoán bề tôi và cách dùng người.

*Với hai tướng Sở, Lân_ khen chê chính xác, ân uy rạch ròi. Đánh giá cao vai trò “đa mưu túc trí” của Ngô Thì Nhậm.
- Ý chí quyết thắng và tầm nhìn xa trông rộng.

*Khẳng định quả quyết ngày chiến thắng _“Phương lược tiến đánh đã có tính sẵn”_. Hoạch định kế hoạch và quyết sách với giặc sau chiến tranh “_chờ 10 năm nữa ta được yên ổn mà nuôi dưỡng lực lượng… sợ gì chúng”_
- Ông là bậc kì tài về quân sự, một vị tướng thao lược hơn người.

*Tác giả họ Ngô đánh giá _“Nguyễn Huệ là một tay anh hùng lão luyện dũng mãnh và có tài cầm quân. Xem hắn ra Bắc vào Nam ẩn hiện như thần, không ai có thể lường biết” _
*_“Tướng ở trên trời xuống, quân chui dưới đất lên”_
- Quang Trung trực tiếp tổng chỉ huy, thống lĩnh mũi tiên phong.

* Lời văn kể, tả, thuật. Kết hợp tính lịch sử với văn học.

Quang Trung được tái hiện oai phong lẫm liệt, mang vẻ đẹp của người anh hùng yêu nước chống ngoại xâm đậm tính sử thi.
_Thứ tư, ngày 06 tháng 10 năm 2021_

_Tuần: 04_

_Tiết: 18_

HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ (tt)

_Văn bản_

HỒI THỨ MƯỜI BỐN

1. Hình ảnh Quang Trung _ Nguyễn Huệ:

*_“Trong ngày Tết mọi người chỉ lo chỉ chăm chú vào việc yến tiệc vui mừng, không hề lo chi việc bất trắc”_
2. Sự thảm bại của quân tướng nhà Thanh và vua tôi Lê Chiêu Thống:

a. Quân tướng nhà Thanh.

- Tôn Sĩ Nghị bất tài, tự phụ, chủ quan.

- Khi quân Tây Sơn tiến đánh, “_sợ mất mật, ngựa không kịp đóng yên, người không kịp mặc giáp”, “chuồn trước qua cầu phao, nhằm hướng Bắc mà chạy”._

- Quân sĩ hoảng loạn, tan tác xéo lên nhau mà chết.

* Giọng điệu trần thuật: nhanh, mạnh, gấp gáp. Kể chuyện xen miêu tả sống động.

 Sự thất bại thảm hại và tâm lí hỗn loạn của giặc.

* Tướng giặc là Sầm Nghi Đống phải thắt cổ tự tử ở Đống Đa; Hứa Thế Hanh và Thượng Duy Thăng bị giết chết; còn chủ tướng Tôn Sỹ Nghị và đám tay chân phải cuốn gói chạy về nước.
_Thứ tư, ngày 06 tháng 10 năm 2021_

_Tuần: 04_

_Tiết: 18_

HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ (tt)

_Văn bản_

HỒI THỨ MƯỜI BỐN

1. Hình ảnh Quang Trung _ Nguyễn Huệ:

2. Sự thảm bại của quân tướng nhà Thanh và vua tôi Lê Chiêu thống:

a. Quân tướng nhà Thanh.

 Sự thất bại thảm hại và tâm lí hỗn loạn của giặc.

b. Bọn vua tôi phản nước hại dân.

- Lê Chiêu Thống cõng rắn cắn gà nhà, mưu cầu lợi ích riêng.

- Chịu nỗi sĩ nhục của kẻ đi cầu cạnh van xin.

*_“Vội vã đưa thái hậu ra ngoài”, “gấp rút chạy”, _cướp thuyền dân để qua sông, luôn mấy ngày không ăn, _“nhìn nhau than thở, oán giận chảy nước mắt”_
* Miêu tả sinh động, cụ thể, gây ấn tượng mạnh. Giọng điệu ngậm ngùi, chua xót. Hình ảnh so sánh đối lập.

 Tình cảnh khốn quẩn của vua và lòng thương cảm ngậm ngùi của tác giả.
_Thứ tư, ngày 6 tháng 10 năm 2021_

_Tuần: 04_

_Tiết: 18_

HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ (tt)

_Văn bản_

HỒI THỨ MƯỜI BỐN

1. Hình ảnh Quang Trung _ Nguyễn Huệ:

2. Sự thảm bại của quân tướng nhà Thanh và vua tôi Lê Chiêu thống:

 Sự thất bại thảm hại và tâm lí hỗn loạn của giặc.

- Lựa chọn trình tự kể theo diễn biến sự kiện lịch sử.

3. Nghệ thuật:

- Khắc họa rõ nét hình ảnh người anh hùng giàu chất sử thi. Ngôn ngữ kể, tả chân thật sinh động.

- Giọng điệu trần thuật thể hiện thái độ của tác giả với vương triều Lê, với chiến thắng của dân tộc và với bọn giặc cướp nước.

- Kể sự kiện lịch sử rành mạch, khách quan, kết hợp miêu tả, sử dụng hình ảnh so sánh, đối lập.

4. Ý nghĩa:

- Văn bản ghi lại hiện thực lịch sử hào hùng của dân tộc và hình ảnh người anh hùng Nguyễn Huệ trong chiến thắng mùa xuân năm Kỉ Dâu (1789).
Dâng hương kỉ niệm 232 năm Quang trung lên ngôi vua

Tương truyền sau khi truyền ba quân nấu chiếc bánh tét đem theo làm quân lương, ít ngày sau binh đoàn thần tốc Tây Sơn đã hoàn toàn làm chủ Thăng Long và tiêu diệt toàn bộ quân xâm lược. Ngay sau khi vào thành, vị vua uy dũng nhưng hào hoa - Quang Trung đã cho ngựa trạm đem ngay một cành đào từ Thăng Long về Phú Xuân tặng cho người vợ yêu xứ Bắc của mình để báo tin chiến thắng, tạo thêm một giai thoại đáng nhớ trong mùa xuân huy hoàng năm đó…

Vào thuở ấy, hoa đào xứ Bắc và bánh tét của Đàng Trong chắc ít khi nào có khả năng hội ngộ ở Thăng Long. Ấy vậy mà vào mùa xuân năm 1789, cả hai vật phẩm này đều trở thành giai thoại mỗi khi nhắc tới chiến thắng huy hoàng của quân Tây Sơn đánh bại quân Thanh trên đất kinh đô…

Cành đào báo tiệp và chiếc bánh Tét trong Đại thắng mùa xuân 1789
Ngày 29/11 Mậu Thân (26/12/1788), vua Quang Trung ra lệnh xuất quân, tập kết tại Tam Điệp, Biện Sơn. Tại Nghệ An, vua tuyển thêm quân, quân số cả cũ lẫn mới lên đến 10 vạn. Trong dân gian vẫn còn lưu truyền bài ca:

"Thùng thùng trống đánh quân sang

Chợ Già trước mặt, quán Mau bên đàng.

Qua Chiêng thì rẽ sang Giàng,

Qua quán Đông Thổ vào làng Đình Hương.

Anh đi theo chúa Tây Sơn,

Em về cày cuốc mà thương mẹ già"...

_“Đánh cho để dài tóc_

_Đánh cho để đen răng_

_Đánh cho chúng chích luân bất phản_

_Đánh cho chúng phiến giáp bất hoàn_

_Đánh cho sử tri Nam quốc anh hùng chi hữu chủ_
“Hịch xuất quân”, một bài hịch súc tích, đanh thép và hùng tráng
VẬN DỤNG

- Dựa theo văn bản, hãy viết một đoạn văn ngắn miêu tả lại chiến công thần tốc đại phá quân Thanh của vua Quang Trung từ tối 30 Tết đến ngày mùng 5 tháng giệng năm Kỉ Dậu.

* Các sự kiện lịch sử:

+ Ngày 20, 22, 24 tháng 11, Nguyễn Huệ lên ngôi hoàng đế. Ngày 25 tháng chạp năm Mậu Thân, xuất quân ra Bắc.

+ Nguyễn Huệ tiến quân ra Bắc, gặp người cống sĩ ở huyện La Sơn (Nguyễn thiếp).

+ Tuyển mộ quân lính, duyệt binh, phủ dụ tướng sĩ ở Tam Điệp.

+ Diễn biến trận chiến năm Kỉ Dậu (1789): Miêu tả chiến công thần tốc đại phá quân Thanh từ tối 30 Tết đến ngày mùng 5 tháng giệng. tái hiện diễn biến trận đánh, cảnh Quang Trung chỉ huy các biểu hiện tro ng mỗi trận được khắc họa sinh động, sâu sắc.
NHẬN XÉT, DẶN DÒ

1. Đối với bài học ở tiết học này:

2. Đối với bài học ở tiết học tiếp theo:

- Học bài tập phân tích nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong tác phẩm viết theo thể loại tiểu thuyết chương hồi.

- Tìm hiểu những đặc sắc của một văn bản tái hiện trang sử oanh liệt của dân tộc ta: Quang Trung đại phá 20 vạn quân Thanh, đánh đuổi giặc ra khỏi bờ cõi.

- Chuẩn bị bài mới: _Truyện Kiều._

- Cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của Nguyễn Du.

- Nhân vật, sự kiện, cốt truyện của “Truyện Kiều”.

- Những giá trị nội dung, nghệ thuật chủ yếu của tác phẩm “Truyện Kiều”.

- Bút pháp nghệ thuật tượng trưng, ước lệ của Nguyễn Du trong miêu tả nhân vật ; Cảm hứng nhân văn: ca ngợi vẻ đẹp, tài năng con người .

THÂN ÁI CHÀO CÁC EM ! CHÚC CÁC EM SỨC KHỎE, BÌNH AN VÀ HẠNH PHÚC !