Đó là anh bộ đội xuất thân từ nông dân, mang vẻ đẹp chân chất, mộc mạc.
Họ có lí tưởng cao đẹp, sẵn sàng bỏ lại những gì quý giá, thân thiết của cuộc sống nơi làng quê để ra đi vì nghĩa lớn.
Họ phải trải qua những gian lao, thiếu thốn đến tột cùng nhưng ở họ vẫn sáng ngời lên tinh thần lạc quan cách mạng.
Đẹp nhất ở họ là tình đồng chí, đồng đội sâu sắc, thắm thiết.
Vẻ đẹp bình dị
mà cao cả
Hình ảnh anh bộ đội cụ Hồ trong kháng chiến chống Pháp qua bài thơ “Đồng chí” của Chính Hữu
KIỂM TRA BÀI CŨ
GV: Huỳnh Phạm Ngọc Trang
TIẾT 40,41
Phạm Tiến Duật
BÀI THƠ VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH
I. Tìm hiểu chung :
1. Tác giả: (SGK)
- Phạm Tiến Duật (1941-2007), quê ở Phú Thọ.
- Ông là gương mặt tiêu biểu cho thế hệ nhà thơ trẻ thời chống Mĩ.
- Thơ ông thường viết về thế hệ trẻ trong kháng chiến chống Mỹ với giọng điệu trẻ trung, sôi nổi, tinh nghịch, sâu sắc.
- Năm 2001, ông được tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật.
? Trình b�y nh?ng hi?u bi?t c?a em v? nh� tho Ph?m Ti?t Du?t?
I. Tìm hiểu chung :
1. Tác giả: (SGK)
? Em h�y cho bi?t HCST v� xu?t x? c?a b�i tho.
2. Tác phẩm:
Bài thơ được sáng tác năm 1969, thời kỳ kháng chiến chống Mĩ. đang diễn ra vô cùng gay go, ác liệt. In trong tập "Vầng trăng quầng lửa”.
*Hoàn cảnh sáng tác và xuất xứ:
3. Đọc – Chú thích:
Không có kính không phải vì xe không có kính Bom giật bom rung kính vỡ đi rồi Ung dung buồng lái ta ngồi , Nhìn đất , nhìn trời , nhìn thẳng .

Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào tim Thấy sao trời và đột ngột cánh chim Như sa như ùa vào buồng lái

Không có kính , ừ thì có bụi , Bụi phun tóc trắng như người già Chưa cần rửa , phì phèo châm điếu thuốc Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha .

Không có kính , ừ thì ướt áo Mưa tuôn mưa xối như ngoài trời Chưa cần thay , lái trăm cây số nữa Mưa ngừng , gió lùa khô mau thôi .

Những chiếc xe từ trong bom rơi Đã về đây họp thành tiểu đội Gặp bè bạn suốt dọc đường đi tới Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi .

Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy Võng mắc chông chênh đường xe chạy Lại đi , lại đi trời xanh thêm
Không có kính, rồi xe không có đèn,
Không có mui xe, thùng xe có xước,
Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước:
Chỉ cần trong xe có một trái tim.

Bếp Hoàng Cầm
Là loại bếp dã chiến có công dụng làm tan loãng khói bếp tỏa ra khi nấu ăn nhằm tránh bị máy bay địch phát hiện từ trên cao, mang tên đồng chí Hoàng Cầm (1916-1996), quê ở thị trấn Tam Đảo, huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc, nguyên là Tiểu đội trưởng nuôi quân thuộc Đội điều trị 8 Sư đoàn 308, sáng tạo ra từ chiến dịch Hoà Bình năm 1951.
Anh nuôi Hoàng Cầm
Chiến sĩ nấu ăn bên bếp Hoàng Cầm
I. Tìm hiểu chung :
Nêu thể thơ?
4. Thể thơ:
Thơ tự do
5. Phương thức biểu đạt
Biểu cảm + Tự sự.
? Em h�y cho bi?t phuong th?c bi?u d?t c?a b�i tho?
CÂU HỎI THẢO LUẬN
Em có nhận xét gì về nhan đề bài thơ? Có ý kiến cho rằng thêm cụm từ “Bài thơ về” vào nhan đề là thừa. Em có đồng ý với ý kiến đó không ? Vì sao ?
- Bài thơ có một nhan đề khá dài, tưởng như có chỗ thừa, nhưng chính nhan đề ấy lại thu hút người đọc ở cái vẻ lạ, độc đáo của nó:
+ Xe không kính: là hiện thực đời sống chiến tranh.
+ Bài thơ: chất thơ toát lên từ hiện thực khốc liệt ấy.
-> Nhà thơ không chỉ muốn nói đến hiện thực khốc liệt của chiến tranh mà chủ yếu là nói về chất thơ của hiện thực ấy, chất thơ của tuổi trẻ hiên ngang, dũng cảm, sôi nổi, trẻ trung,
I. Tìm hiểu chung:
6. Nhan đề bài thơ:
? Em hi?u gì v? nhan d? c?a b�i tho?
Tôi phải thêm “Bài thơ về…”, để báo trước cho mọi người biết rằng là tôi viết thơ, chứ không phải một khúc văn xuôi. Bài thơ về tiểu đội xe không kính là cách đưa chất liệu văn xuôi vào thơ, những câu thơ “đặc” văn xuôi được kết hợp lại trong một cảm hứng chung.
- Nhan đề bài thơ khá dài như dư từ “bài thơ” điều đó tạo nên sự lạ, độc đáo.
- Làm nổi bật rõ hình ảnh của toàn bài: những chiếc xe không kính.
- Còn làm nổi bật chất hiện thực khốc liệt, chất thơ của tuổi trẻ hiên ngang, dũng cảm, trẻ trung, lạc quan.
I. Tìm hiểu chung:
II. Đọc hiểu văn bản:
I. Tìm hiểu chung:
II. Đọc – hiểu văn bản:
1. Hình ảnh những chiếc xe không có kính:
“Không có kính không phải vì xe không có kính
Bom giật bom rung kính vỡ đi rồi”
“Không có kính, rồi xe không có đèn,
Không có mui xe, thùng xe có xước”
? Hai c�u tho d?u, t�c gi? d� s? d?ng bi?n ph�p ngh? thu?t gì?
- Điệp từ “không”, động từ mạnh “giật, rung”.
 Lí giải rõ nguyên nhân xe không có kính.
? Em cĩ nh?n x�t gì v? n?i dung 2 c�u tho d?u?
? Tr�n tuy?n du?ng Tru?ng Son, khơng ph?i ch? cĩ nh?ng chi?c xe khơng cĩ kính m� tình tr?ng nh?ng chi?c xe cịn thi?u nhi?u b? ph?n kh�c n?a. Dĩ l� nh?ng chi?c xe du?c mi�u t? nhu th? n�o?
? T�c gi? d� s? d?ng bi?n ph�p ngh? thu?t gì trong 2 c�u tho n�y?
- Phép liệt kê, điệp ngữ, lặp cấu trúc câu.
? Em cĩ nh?n x�t gì v? s? t�n ph� c?a chi?n tranh?
 Sự tàn phá khốc liệt của chiến tranh làm cho những chiếc xe bị biến dạng, trần trụi hơn nữa.
? Em cĩ nh?n x�t gì v? hình ?nh nh?ng chi?c xe?
=> Những chiếc xe độc đáo, mang đầy thương tích mà vẫn hiên ngang ra trận.
? Hình ?nh xe khơng kính, khơng d�n, khơng d�n, khơng d�n khơng mui l� hình d?c d�o. Qua hình ?nh n�y nh� tho l�m n?i b?t hình ?nh n�o?
I. Tìm hiểu chung:
II. Đọc – hiểu văn bản:
1. Hình ảnh những chiếc xe không có kính:
? Từ hình ảnh những chiếc xe không kính trong bom đạn khốc liệt. Tác giả đã khắc hoạ hình ảnh người chiến sỹ lái xe qua những câu thơ nào?
2. Hình ảnh người chiến sỹ Trường Sơn:
“Ung dung buồng lái ta ngồi,
Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng .
Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào tim
Thấy sao trời và đột ngột cánh chim Như sa như ùa vào buồng lái.”
? Qua những câu thơ này, em có nhận xét gì về tư thế của người lính lái xe?
- Tư thế: “Ung dung”.
- Nhìn: đất, trời, thẳng.
- Thấy: gió, con đường, sao, cánh chim.
? Tác giả đã sử dụng những biện pháp nghệ thuật gì ở đoạn thơ trên?
- Nghệ thuật: đảo ngữ, điệp ngữ.
a) Thái độ, tinh thần của người lính.
Tiết 40,41:
BÀI THƠ VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH
I. Tìm hiểu chung:
II. Đọc – hiểu văn bản:
1. Hình ảnh những chiếc xe không có kính:
? Qua đây, em có nhận xét gì về người chiến sĩ lái xe?
2. Hình ảnh người chiến sỹ Trường Sơn:
 Người lính ung dung, hiên ngang, bình tĩnh, tập trung cao độ.
a) Thái độ, tinh thần của người lính.
Đường Trường Sơn huyền thoại
? Em hiểu gì về tuyến đường Trường Sơn trong thời kì chống Mĩ?
I. Tìm hiểu chung:
II. Đọc – hiểu văn bản:
1. Hình ảnh những chiếc xe không có kính:
? Không phải chỉ đương đầu với bom đạn mà người lính còn phải đối mặt với sự khắc nghiệt của thời tiết Trường Sơn, em hãy chỉ ra những câu thơ đó?
2. Hình ảnh người chiến sỹ Trường Sơn:
“Không có kính, ừ thì có bụi, Bụi phun tóc trắng như người già Chưa cần rửa, phì phèo châm điếu thuốc
Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha.
Không có kính, ừ thì ướt áo Mưa tuôn mưa xối như ngoài trời Chưa cần thay, lái trăm cây số nữa Mưa ngừng, gió lùa khô mau thôi.”
? Em có nhận xét gì về các biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong 2 khổ thơ trên? Biện pháp nghệ thuật đó tạo nên giọng điệu như thế nào cho bài thơ?
- Lặp cấu trúc câu, khẩu ngữ, phép so sánh tạo nên giọng điệu ngang tàng.
a) Thái độ, tinh thần của người lính.
Tiết 40, 41:
BÀI THƠ VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH
I. Tìm hiểu chung:
II. Đọc – hiểu văn bản:
1. Hình ảnh những chiếc xe không có kính:
? Từ 2 khổ thơ trên, em thấy người lính đang phải đối diện với những khó khăn gì?
2. Hình ảnh người chiến sỹ Trường Sơn:
- Khó khăn: Bụi phun, mưa tuôn, mưa xối.
? Em có nhận xét như thế nào về thiên nhiên nơi đây?
 Thiên nhiên khắc nghiệt ở Trường Sơn.
? Qua đây, em có nhận xét gì về tinh thân và thái độ của người lính?
=> Tinh thần lạc quan, bất chấp gian khổ. Họ sẵn sàng vượt qua mọi khó khăn để hoàn thành nhiệm vụ.

a) Thái độ, tinh thần của người lính.
Tiết 40, 41:
BÀI THƠ VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH
I. Tìm hiểu chung:
II. Đọc – hiểu văn bản:
1. Hình ảnh những chiếc xe không có kính:
? Tuy nhà thơ không đề cập tình đồng chí, đồng đội nhưng người đọc vẫn cảm nhận được rất cụ thể tình cảm thiêng liêng ấy. Câu thơ nào thể hiện điều đó?
2. Hình ảnh người chiến sỹ Trường Sơn:
“Những chiếc xe từ trong bom rơi
Đã về đây họp thành tiểu đội
Gặp bè bạn suốt dọc đường đi tới
Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi
Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời
Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy
Võng mắc chông chênh đường xe chạy
Lại đi, lại đi trời xanh thêm.”
a) Thái độ, tinh thần của người lính.
b) Tình đồng chí của người lính.
I. Tìm hiểu chung:
II. Đọc – hiểu văn bản:
1. Hình ảnh những chiếc xe không có kính:
2. Hình ảnh người chiến sỹ Trường Sơn:
? Tình đồng chí được được thể hiện rõ nhất ở những câu thơ nào? Em hiểu như thế nào về những câu thơ này?
“Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi”
- Kính vỡ  điều kiện thuận lợi để người lính chào nhau, bắt tay, tiếp thêm sức mạnh, hứa quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ.
“Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy”
- Tình cảm đồng chí, đồng đội đã được nâng lên thành tình cảm anh em ruột thịt.
“Lại đi, lại đi trời xanh thêm.”
? Em có nhận xét gì về nghệ thuật được sử dụng trong câu thơ trên?
- Điệp ngữ, phép ẩn dụ  đoàn xe kiên cường tiến về phía trước đầy hi vọng.
? Em có nhận xét gì về tình đồng chí, đồng đội trong đoạn thơ này?
=> Tình đồng chí, đồng đội gắn bó keo sơn, như anh em một nhà.
a) Thái độ, tinh thần của người lính.
b) Tình đồng chí của người lính.
Tiết 40, 41:
BÀI THƠ VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH
I. Tìm hiểu chung:
II. Đọc – hiểu văn bản:
1. Hình ảnh những chiếc xe không có kính:
2. Hình ảnh người chiến sỹ Trường Sơn:
? Ý chí chiến đấu của người lính được thể hiện ở khổ thơ cuối như thế nào?
a) Thái độ, tinh thần của người lính.
b) Tình đồng chí của người lính.
c) Ý chí chiến đấu của người lính.
“Không có kính, rồi xe không có đèn,
Không có mui xe, thùng xe có xước,
Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước:
Chỉ cần trong xe có một trái tim.”
? Em có nhận xét gì về biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong khổ thơ này?
- Hình ảnh đối lập, điệp từ, phép liệt kê, phép hoán dụ.
? Em có nhận xét gì về người lính ở khổ thơ cuối?
=> Ý chí chiến đấu để giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.





Tuư thế
ung
dung,
hiên
ngang
Tinh
thần
dũng
cảm,
lạc quan
Tình
c¶m
®ång ®éi
yªu
thư­¬ng
s«i næi
í chí
quyết
tâm
vỡ
miền Nam
BÀI THƠ VỀ TIỂU ĐỘI XE
KHÔNG KÍNH
Hình ảnh những
chiếc xe không kính
Hình ảnh người
chiến sĩ lái xe
III. Tổng kết
Nội dung
Bài thơ về tiểu đội xe
không kính
Nghệ thuật
- Lựa chọn chi tiết độc đáo, hình ảnh đậm chất hiện thực
- Giọng điệu ngang tàng, tự nhiên, khỏe khoắn.
- Ngôn ngữ tự nhiên, gần với khẩu ngữ.
- BPTT: Đảo ngữ, điệp từ, nhân hóa, hoán dụ…
- Bài thơ đã khắc hoạ một hình ảnh độc đáo: những chiếc xe không kính.
- Qua đó làm nổi bật hình ảnh những người lính lái xe ở Trường Sơn trong thời chống Mỹ, với tư thế ung dung, hiên ngang, tinh thần lạc quan, dũng cảm, bất chấp khó khăn nguy hiểm, tình đồng chí đồng đội gắn bó và ý chí chiến đấu giải phóng miền Nam.
I. Tìm hiểu chung:
II. Đọc – hiểu văn bản:
1. Hình ảnh những chiếc xe không có kính:
2. Hình ảnh người chiến sỹ Trường Sơn:
a) Thái độ, tinh thần của người lính.
b) Tình đồng chí của người lính.
c) Ý chí chiến đấu của người lính.
III. Tổng kết:
a) Nghệ thuật:
b) Nội dung:
* Ghi nhớ: (SGK)
? Đọc ghi nhớ (SGK)?
I. Tìm hiểu chung:
II. Đọc – hiểu văn bản:
IV. Luyện tập:
III. Tổng kết
1. Hai tác phẩm Đồng chí và Bài thơ tiểu đội xe không kính giống nhau ở điểm nào?
A/ Cùng viết về đề tài người lính.
B/ Cùng viết theo thể thơ tự do.
C/ Cả A và B đều đúng.
2. Những chiến sĩ lái xe Trường Sơn có phẩm chất gì?
A/ Lạc quan, dũng cảm,tinh thần đồng đội sâu sắc
B/ Lạc quan, coi thường hiểm nguy, liều lĩnh
C/ Vui nhộn ,tinh nghịch, dũng cảm
BÀI TẬP
3. Nghệ thuật đặc sắc của bài thơ trên là gì?
A/ Ngôn ngữ chân thực, tÝnh khẩu ngữ, nhiều hình ảnh thơ đẹp
B/ Giọng điệu trẻ trung, sôi nổi
C/ Bao gồm cả A và B
4. Hình ảnh Những chiếc xe không kính nói lên điều gì?
A/ Tinh thần bất chấp khó khăn của người chiến sĩ lái xe
B/ Sự khó khăn, thiếu thốn của bộ đội ta thời chống Mỹ
C/ Sự khốc liệt của chiến trường thời chống Mỹ
BÀI TẬP
So sánh hai bài thơ
Đồng chí của Chính Hữu và Bài thơ về tiểu đội xe không kính
của Phạm Tiến Duật

- Cùng phải chịu những khó khăn gian khổ ở chiến trường.
- Cùng có ý chí, nghị lực, niềm tin, lí tưởng và tinh thần yêu nước; có tình đồng chí, đồng đội gắn bó, keo sơn.
Giống nhau
Khác nhau
Đồng chí:
Những người nông dân mặc áo lính, thời kì đầu cuộc kháng chiến chống pháp với vẻ đẹp, giản dị, tình cảm chân thành, chất phác, mà sâu sắc.
Bài thơ về tiểu đội xe không kính:
Những chiến sĩ lái xe trong thời kì chống Mĩ, trẻ trung hồn nhiên, hóm hỉnh, tươi tắn, ngang tàng, dũng cảm
HÌNH ẢNH ANH BỘ ĐỘI CỤ HỒ
Tư thế ung dung, hiên ngang…
Tinh thần lạc quan, dũng cảm…
Tình đồng chí, đồng đội gắn bó keo sơn…
Ý chí chiến đấu vì miền Nam thân yêu…
 Những người mang vẻ đẹp thời đại HCM