ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ
(Huy Cận)
I-TRI THỨC ĐỌC HIỂU
1. Tri thức lịch sử 1955-1975
I-TRI THỨC ĐỌC HIỂU
2. Tri thức văn học
a)Tác giả (SGK tr.141)
-Huy Cận (1919 – 2005) quê ở Hà Tĩnh, là nhà thơ nổi tiếng trong phong trào Thơ mới và sau cách mạng tháng Tám 1945.
-Nếu trước cách mạng, thơ Huy Cận mang một vẻ đẹp cổ kính, u buồn thì sao cách mạng vẫn là bút pháp kì vĩ, tráng lệ nhưng lại có một vẻ đẹp mạnh mẽ, tươi sáng.
I-TRI THỨC ĐỌC HIỂU
2. Tri thức văn học
a)Tác giả (SGK tr.141)
-Bài thơ ĐTĐC tiêu biểu cho phong cách thơ của HC sau năm 1945.
b) Tác phẩm
b1) Xuất xứ, hoàn cảnh ST
-Năm 1958, HC đi thực tế tại QN. Ở đây, ông đã sáng tác ĐTĐC.
-Sau này được đưa vào tập Trời mỗi ngày lại sáng.
b2) Thể thơ
-thơ 7 chữ
II-ĐỌC HIỂU
*Đọc-chú thích
*Chủ đề
-Bài thơ là bức tranh lao động hăng say, hối hả của ngư dân vùng biển giữa khung cảnh thiên nhiên tráng lệ, hùng vĩ.
*Bố cục
- Đ1: Khổ thơ 1: hoàng hôn trên biển và đoàn thuyền đánh cá ra khơi
- Đ2: Khổ thơ 2-6: đoàn thuyền đánh cá trên biển trong đêm trăng
- Đ3: Khổ cuối: đoàn thuyền trở về lúc bình minh lên
Hãy cho biết chủ đề của bài thơ?
1. Cảnh đoàn thuyền ra khơi
- Bối cảnh không gian, thời gian: giữa sóng nước biển cả, hoàng hôn rực rỡ, bắt đầu đêm
“Mặt trời … đêm sập cửa”
- Tu từ:
+ so sánh: như hòn lửa
+nhân hoá, liên tưởng: sóng cài then, đêm sập cửa
=>> miêu tả độc đáo, đặc biệt =>>vũ trụ là một ngôi nhà khổng lồ, bắt đầu nghỉ ngơi =>>thiên nhiên kì vĩ, diễm lệ, gần gũi (LH trước CM: thiên nhiên đẹp, xa cách, u buồn)
- Tư thế đoàn thuyền: hăng hái, hăm hở như mọi ngày
“Đoàn thuyền đánh cá… cùng gió khơi.”
Đoàn thuyền ra khơi trong khung cảnh như thế nào?
1. Cảnh đoàn thuyền ra khơi
- Từ ngữ:
+ lại: công việc mỗi ngày, đều đặn, theo kế hoạch
+ câu hát căng buồm: cụ thể hoá sức mạnh niềm vui lao động =>>ngoa dụ (?)
+ cùng ≠ với: phía sau theo thiên nhiên, sóng gió, biển cả =>>khát vọng ngang hàng với tự nhiên = tinh thần lao động, con người mới
(SS Quê hương-TH)
=>>hình ảnh những con người khoẻ khoắn, dâng trào khí thế lao động xây dựng XH mới
=>>bắt đầu lao động giữa một thiên nhiên hùng vĩ, tươi đẹp
2. Cảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển trong đêm trăng
a) Không gian đánh cá:
- biển lặng, có mây cao, có gió, có trăng cao, có những đoàn cá đêm ngày dệt biển,…
“Thuyền ta lái gió với buồm trăng
Lướt giữa mây cao với biển bằng”
=>>lao động giữa không gian “trời yên biển lặng”, tươi đẹp, lãng mạn
“Đêm thở: sao lùa nước Hạ long.”
=>> lao động giữa sự vận hành của vũ trụ
2. Cảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển trong đêm trăng
a) Không gian đánh cá:
- hình ảnh những đàn cá: như đoàn thoi, muôn luồn sáng, lấp lánh đuốc đen hồng, cái đuôi em quẫy trăng vàng choé, vẩy bạc đuôi vàng…
“Đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng”
“Vẩy bạc đuôi vàng loé rạng đông”
=>>biển giàu tôm cá, đầy màu sắc
=>> bức tranh thiên nhiên tươi sáng, sinh động
Hình ảnh những đàn cá được miêu tả thế nào?
2. Cảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển trong đêm trăng
b) Những con thuyền đánh cá:
- “Thuyền ta lái gió… với biển bằng”
+ thuyền lái gió, buồm là trăng =>>liên tưởng độc đáo
“Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã
Phăng mái chèo mạnh mẽ vượt trường giang” (QH-TH)
+ phóng đại: lướt giữa mây và biển =>> con người gắn bó, hoà hợp với TN, làm chủ TN =>>niềm vui lao động
2. Cảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển trong đêm trăng
c) Hình ảnh người ngư dân:
- hát (4 lần): điệp từ, lao động là niềm cảm hứng nghệ thuật =>>yêu lao động
- hoạt động đánh bắt: đậu dặm xa, dò bụng biển, dàn đan thế trận, (lưới) vây giăng, kéo (lưới) kịp trời sáng, kéo xoăn tay,…
“Ra đậu dặm xa dò bụng biển
Dàn đan thế trận lưới vây giăng.”
“Sao mờ, kéo lưới kịp trời sáng
Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng”
=>> chủ động, khẩn trương, hăng hái lao động
Hoạt động đánh bắt được miêu tả bằng những từ ngữ nào?
2. Cảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển trong đêm trăng
c) Hình ảnh người ngư dân:
- ngắm nhìn, thưởng thức TN:
“Ta hát bài ca… tự thuở nào.”
=>>tình yêu dành cho biển cả quê hương
=>>bức tranh lãng mạn, cổ động về lao động sản xuất, tấm gương sáng =>> cái nhìn lãng mạn, lạc quan về tương lai đất nước
3. Cảnh đoàn thuyền trở về cùng bình minh lên
“Câu hát căng buồm…mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi.”
- tái hiện lại những hình ảnh khi bắt đầu ra khơi: mặt trời, gió khơi, câu hát, buồm căng =>> vẻ đẹp hoành tráng, kì vĩ của TN luôn bên vẻ đẹp lao động
- xuất hiện thêm hình ảnh mới: mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi =>>thành quả lao động tuyệt vời, “huy hoàng”
- tu từ:
+ ngoa dụ: câu hát căng buồm =>>niềm vui, niềm tự hào về thành quả lao động khi được “chùm cá nặng”
+ nhân hoá: đoàn thuyền chạy đua, mặt trời đội biển =>>sự mạnh mẽ, vĩ đại của TN // con người =>>con người // TN
3. Cảnh đoàn thuyền trở về cùng bình minh lên
- từ ngữ:
+ với ≠ cùng: sánh vai cùng TN =>>niềm vui chinh phục, làm chủ TN, biển cả
+ muộn dặm phơi: thành quả lao động // ánh sáng mặt trời =>>con người đẹp, vĩ đại // TN vĩ đại, đẹp
=>tràn đầy niềm vui thắng lợi
4. Nghệ thuật
- giàu hình ảnh, kì vĩ: mặt trời xuống biển như hòn lửa, sóng đã cài then, đêm sập cửa,…
- giàu màu sắc tươi sáng: màu đỏ của hoàng hôn, màu sáng khi cá thu rẽ nước, màu đen hồng của cá nhụ, cá chim, màu trăng vàng choé, vẩy bạc,…
- nhiều động từ hành động, mạnh mẽ: lướt, kéo lưới, xoan tay, đón nắng hồng, chạy đua,…
- sáng tạo từ ngữ, hình ảnh:…đêm thở, sao lùa, muôn dặm phơi
=>>bức tranh thiên nhiên, cuộc sống xán lạn, tươi mới
Bạn có nhận xét gì về hình ảnh trong bài thơ?
*Tổng kết
-Bài thơ thể hiện nguồn cảm hứng lãng mạn ngợi ca biển cả lớn lao, giàu đẹp, ngợi ca nhiệt tình lao động vì sự giàu đẹp cho đất nước của những người lao động mới.
-Tác giả truyền cảm hứng về tình yêu quê hương đất nước, tình yêu lao động cho thế hệ trẻ.
Hãy phát biểu cảm nghĩ về bài thơ?
CẢM ƠN CÁC BẠN
ĐÃ CHĂM CHỈ HỌC TẬP !
1 100
15 120,000
10 15,000
9 9,000
8 6,000
14 80,000
7 3,600
11 25,000
13 50,000
6 2,000
5 1,000
4 500
3 300
12 35,000
2 200
1. Hãy cho biết năm sinh và nơi sinh
của nhà thơ Huy Cận?
A: 1918, Hà Nội
D: 1920, Hà Tĩnh
C: 1921, Hà Nội
B: 1919, Hà Tĩnh
Câu 2. Hãy cho biết hoàn cảnh sáng tác
của bài thơ Đoàn thuyền đánh cá?
A. Khi đi thực tế ở Hải Phòng, 1958
D. Khi đi thực tế ở Nam Định, 1958
C. Khi đi thực tế ở Quảng Ninh, 1958
B. Khi đi thực tế ở Hà Tĩnh, 1958
Câu 3: Bài thơ Đoàn thuyền đánh cá có thể chia thành mấy đoạn?
A. 2 đoạn

D. Không cần chia đoạn

C. 4 đoạn

B. 3 đoạn
Câu 4. Cho biết tên biện pháp tu từ được sử dụng ở khổ thơ 1?

A. so sánh
D. cả 3 đáp án

C. nói quá

B. nhân hoá
Câu 5. Có thể so sánh hình ảnh đoàn thuyền đánh cá trong bài thơ Đoàn thuyền đánh cá với hình ảnh con thuyền ở bài thơ nào khác?

A. Quê hương của Giang Nam

D. Quê hương của Tế Hanh

C. Nhớ quê hương của Tế Hanh


B. Quê hương
của Đỗ Trung Quân

Câu 6. Tìm một từ được lặp lại bốn lần trong bài thơ Đoàn thuyền đánh cá.
A . ca


D . đàn


C . hát

B. gõ
Câu 7. Những hình ảnh nào ở khổ thơ 1 được lặp lại ở khổ thơ cuối?
D. mặt trời, câu hát, căng buồm, gió khơi

C. mặt trời, gió khơi, căng buồm
B. căng buồm, gió khơi
A. mặt trời, gió khơi,
Câu 8. Gọi tên biện pháp tu từ được sử dụng ở khổ thơ cuối.
A: nói quá và nhân hoá
D. nhân hoá và chơi chữ
C. nói quá và ẩn dụ
B: chơi chữ và so sánh
Question 9. They ________because it is a national holiday.
A: A. don’t
D: won’t work
C:. haven’t worked
B: aren’t working
Question 10 .She’s finished the course, ____________?
A. isn’t she
D. didn’t she
C. hasn’t she
B. doesn’t she
Question 11:“Would you like a beer?” “ Not while I’m ___________”
A. in the act
D.on duty
C. under control
B. in order
Question 12. Some friends of mine are really fashion-conscious, while __________ are quite simple.


A. some others
D. the other
C. anothers
B. some other
Question 13: Janet has left home and is ______ of her parents.
A. dependently
D. depend
C. independent
B:dependent

Question 14: When I last ______ Jane, she ______ to find a job.
A. saw/ was trying
D. see/ is trying
C. have seen/ tried
B. saw/ tried
Question 15: ______ he did not attend the English class, he knew the lesson quite well.
A. In spite of
D. Although

C . Despite
B. However