NGỮ VĂN 8.T3,4
Cả lớp cùng nghe bài “Lòng mẹ” và nêu cảm nhận của em về bài hát nhé!
Những mảnh đời bất hạnh khi không có cha mẹ

Trong lòng mẹ.t1,2
- Nguyên Hồng -
I. Đọc - tìm hiểu chung
Đọc - tìm hiểu chung
Đọc
2. Chú thích
a. Tác giả - Tác phẩm
Nhà văn Nguyên Hồng (1918 – 1982)
* Tác giả
Em hãy nêu những hiểu biết của mình về nhà văn Nguyên Hồng.
* Tác giả
Quê quán: sinh ra ở Nam Định nhưng sống chủ yếu ở Hải Phòng
Cuộc đời: Khổ cực, vất vả
 Ông gần gũi với người lao động, hiểu và thông cảm với họ
Sự nghiệp: Là cây bút đặc sắc và độc đáo của VHVN hiện đại.
* Tác giả
Phong cách nghệ thuật: Là nhà văn của phụ nữ, nhi đồng và những người cùng khổ.
Tác phẩm chính: Bỉ Vỏ, Những ngày Thơ ấu, Cửa Biển, Tập thơ Trời xanh và nhiều tập truyện ngắn khác
* Tác phẩm
Xuất xứ: Trích từ chương IV hồi kí “Những ngày thơ ấu”
- “Những ngày thơ ấu” là tập hồi kí tự truyện gồm 9 chương, viết về tuổi thơ cay đắng của chính Nguyên Hồng.
Đọc - tìm hiểu chung
Đọc
2. Chú thích
a. Tác giả - Tác phẩm
b. Từ khó (sgk)
3. Thể loại: Hồi kí tự truyện (biểu cảm)
Hồi kí là thể văn ghi chép, kể lại những hồi ức, biến cố đã xảy ra trong quá khứ mà tác giả đồng thời là người kể, người tham gia, chứng kiến.
4. Bố cục: 2 phần
 Phần 1 (từ đầu đến “hỏi đến chứ?”): Cuộc trò chuyện giữa người cô và chú bé Hồng.
 Phần 2 (Còn lại): Niềm hạnh phúc vô bờ của chú bé Hồng khi được gặp mẹ.
II. Đọc - hiểu văn bản
Làm việc nhóm (8 phút): Nhân vật người cô trong cuộc đối thoại với chú bé Hồng được tác giả thể hiện như thế nào? Hoàn thành bảng sau để thấy rõ điều đó
1. Cuộc đối thoại giữa bà cô và bé Hồng
Lời 1
- Cười hỏi: “ Hồng ! Mày có muốn vào Thanh Hoá chơi với mẹ mày không?”
- Rớt nước mắt nhận ra những ý nghĩa cay độc trong giọng nói và trên nét mặt khi cười rất kịch của cô
-> cúi đầu không đáp sau đó cười và từ chối.
“Không! Cháu không muốn vào. Cuối năm thế nào mợ cháu cũng về.”
Lời 2
- Ngọt ngào hỏi:
“Sao lại không vào ? Mợ mày phát tài lắm, có như dạo trước đâu !”
- Hai con mắt long lanh nhìn Hồng chằm chặp.
- Im lặng cúi đầu, lòng thắt lại, khoé mắt đã cay cay
Lời 3
- Vỗ vai, cười nói: “Mày dại quá, cứ vào đi, tao chạy cho tiền tàu. Vào mà bắt mợ mày may vá sắm sửa cho và thăm em bé chứ ...”
- Cố ý ngân dài hai chữ “em bé”.
- “Nước mắt ròng ròng rớt xuống hai bên mép rồi chan hoà đầm đìa ở cằm và ở cổ.”, hai tiếng “em bé” xoáy chặt lấy tâm can, cười dài trong tiếng khóc
Lời 4
- Tươi cười kể sự đói rách, thiếu thốn của chị dâu và tỏ ý thương xót anh trai.
- Cổ họng nghẹn ứ khóc không ra tiếng suy nghĩ: “Giá những cổ tục... mới thôi”?
Qua thái độ biểu hiện trong cuộc trò truyện với bé Hồng em có thể khái quát như thế nào về tính cách của bà cô và bé Hồng ?
-> là người đàn bà lạnh lùng,
tàn nhẫn, độc ác, giả dối,
thâm hiểm.
-> Là đứa trẻ thông minh, nhạy cảm, tâm hồn trong sáng, tin và thương yêu mẹ; căm ghét cái xấu xa, độc ác


- > NT: tương phản, so sánh, biểu cảm trực tiếp và gián tiếp, miêu tả diễn biến tâm lí nhân vật tinh tế, nhạy cảm.
 
 
2. Bé Hồng và cuộc gặp gỡ với mẹ
01.单击此处添加标题
Xa mẹ, bé Hồng sống trong tâm trạng ntn ? Chi tiết đó nói lên điều gì ?
- Nhắc đến mẹ -> nhớ vẻ mặt rầu rầu, hiền từ của mẹ. -> Nhớ, mong ngóng
tha
01.单击此处添加标题
Thảo luận nhóm theo kĩ thuật khăn trải bàn
Nhóm 1 + 3: Với bé Hồng, mẹ là người ntn ? Hồng có giận mẹ ko ? Tình cảm Hồng dành cho mẹ ntn ?
Nhóm 2 + 4: Thương, kính trọng mẹ, Hồng có suy nghĩ gì ? Em hãy nhận xét thái độ này ?
NỘI DUNG
* Với Hồng mẹ:
- Là người đàn bà bị tội góa chồng...
- nợ nần túng quá, bỏ con cái...
-> Thương, kính trọng mẹ, hiểu mẹ là người vô tội, đáng thương.
+ Thương mẹ tôi...
+ căm tức sao mẹ tôi... sợ những thành kiến...
+ giá những cổ tục... nát vụn mới thôi...
=> Cảm thông, chia sẻ, căm giận những cổ tục thành kiến dày đọa mẹ, chia rẽ tình cảm me con.
* Hồng nghĩ:
01.单击此处添加标题
Khi thoáng thấy mẹ, Hồng có hành động gì ?
* Thoáng thấy mẹ:
- Đuổi theo, gọi bối rối: “Mợ ơi !...”
- Suy nghĩ: “và cái lầm... sa mạc”
-> sử dụng hình ảnh so sánh mới mẻ để diễn tả khát khao cháy bỏng được gặp mẹ.
- Thở hồng hộc, trán đẫm mồ hôi, chân ríu lại, khóc nức nở.
- > Sung sướng, hạnh phúc xen cả sự dỗi hờn, mọi tình cảm dồn nén nay được dịp vỡ òa.
- Nhận ra mẹ vẫn trẻ, đẹp.
01.单击此处添加标题
Trong lòng mẹ, bé Hồng thấy mẹ thế nào ?
* Trong lòng mẹ:
- cảm giác ấm áp mơn man khắp da thịt
- phải bé lại... mẹ có một êm dịu vô cùng.
- cảm nhận được hơi thở thơm tho của mẹ.
-> Dường như mọi giác quan điều thức dậy để cảm nhận tận cùng mọi cảm giác rạo rực, sung sướng, hạnh phúc cực điểm khi trong lòng mẹ.
=> Giàu tình yêu thương, sự kính trọng và niềm tin mãnh liệt với người mẹ
NT: lời văn đậm chất trữ tình, miêu tả tinh tế diễn biến tâm lí nhân vật.
Thị giác
Xúc giác
Khứu giác
Thính giác
III.
Tổng kết
Hình ảnh so sánh mới mẻ, độc đáo.
PTBĐ: kết hợp TS - MT- BC.
Lời văn đậm chất trữ tình, miêu tả tinh tế diễn biến tâm lí nhân vật.
NGHỆ THUẬT
NỘI DUNG
Kể lại một cách chân thực những cay đắng tủi nhục cùng tình yêu thương cháy bỏng của Hồng với my
Luyện tập
- Lật mảnh ghép -
- Lật mảnh ghép -
Luật chơi
- GV đưa ra 7 ô chữ tương ứng với 7 câu hỏi
- Mỗi câu hỏi đúng tương ứng với 1 miếng ghép được mở ra
- Mở hết miếng ghép sẽ ra được từ khóa
Câu hỏi 1:
Cho biết vài nét về tác giả Nguyên Hồng.
T
Câu hỏi 2: Nhân vật người cô trong truyện là người như thế nào?
T
R
Câu hỏi 3: Em hiểu thế nào là hồi kí?
T
R
Ữ
Câu hỏi 4: Khi được ngồi trong lòng mẹ, bé Hồng có cảm xúc như thế nào?
T
R
Ữ
T
Câu hỏi 5: Khi nghe lời trò chuyện của bà cô, bé Hồng có cảm giác như thế nào?
T
R
Ữ
T
Ì
Câu hỏi 6:
"Trong lòng mẹ" trích từ tác phẩm nào?
T
R
Ữ
T
Ì
N
Câu hỏi 7:
Nêu một vài sáng tác của Nguyên Hồng.
T
R
Ữ
T
Ì
N
H
HD tự học ở nhà
- Phân tích diễn biến tâm lý của nhân vật bé Hồng trong cuộc gặp gỡ với mẹ ?
- Về nhà:
+ Học bài theo hướng dẫn.
+ Viết một đoạn văn ghi lại những ấn tượng sâu đậm nhất của bản thân về người mẹ của mình.
+ Chuẩn bị bài: Tính thống nhất về chủ đề của văn bản và bố cục trong văn bản.
Tạm biệt các em