Tiết 13,14:

SÓNG CƠ VÀ SỰ TRUYỀN SÓNG CƠ

Sinh viên: Đinh Hương Giang

Ngày soạn: 10/10/2021
Mũi nhọn S

Cần rung

Quả bóng

M

O

Bài 7: SÓNG CƠ VÀ SỰ TRUYỀN SÓNG CƠ

I. SÓNG CƠ:

1) Thí nghiệm:

Chậu nước

Ê tô
Cần rung

Mũi S

ÊTÔ

O

M

x

Quan sát hiện tượng
O

Quan sát mặt nước

và quả bóng ta thấy hiện tượng gì?

Khi nguồn O dao động:

-Trên mặt nước xuất hiện những vòng tròn đồng tâm lồi lõm xen kẽ lan rộng dần tạo thành sóng nước.

- Còn quả bóng không bị đẩy đi xa O mà chỉ dao động lên xuống tại chỗ.
Sóng cơ là gì?

_ Soùng cô laø dao ñoäng cơ lan truyeàn trong moät moâi tröôøng._

2) Định nghĩa:

Bài 7: SÓNG CƠ VÀ SỰ TRUYỀN SÓNG CƠ

I. SÓNG CƠ:
Truyền 1 dao động

Truyền nhiều dao động

Bài 7: SÓNG CƠ VÀ SỰ TRUYỀN SÓNG CƠ

I. SÓNG CƠ:
vùng bị Nén

vùng bị dãn

Bài 7: SÓNG CƠ VÀ SỰ TRUYỀN SÓNG CƠ

I. SÓNG CƠ:
Bài 7: SÓNG CƠ VÀ SỰ TRUYỀN SÓNG CƠ

I. SÓNG CƠ:

Phöông truyeàn soùng

Phöông dao ñoäng

Phöông truyeàn soùng

Phöông dao ñoäng

Thế nào là sóng ngang? Cho ví dụ?

Thế nào là sóng dọc? Cho ví dụ?
_- Sóng ngang là sóng trong đó các phần tử của môi trường dao động theo phương vuông góc với phương truyền sóng._

_ Sóng ngang truyền được trong chất rắn và trên bề mặt chất lỏng._

Phương dao động

Phương truyền sóng

Bài 7: SÓNG CƠ VÀ SỰ TRUYỀN SÓNG CƠ

I. SÓNG CƠ:

3) Phân loại:
_- Sóng dọc là sóng trong đó các phần tử của môi trường dao động theo phương trùng với phương truyền sóng._

_ Sóng dọc truyền được trong chất rắn, chất lỏng và chất khí._

Phương dao động

Phương truyền sóng

Bài 7: SÓNG CƠ VÀ SỰ TRUYỀN SÓNG CƠ

I. SÓNG CƠ:

3) Phân loại:
Sóng cơ truyền được trong chân không ko ?
Sợi dây có hình dạng như một đường hình sin

Hãy nhận xét về hình dạng sợi dây?
_Khi sóng cơ truyền đi các phần tử vật chất của môi trường có truyền đi theo sóng không? _
* Vaäy: Khi soùng truyeàn ñi thì caùc phaân töû vaät chaát khoâng truyeàn ñi, maø chæ dao ñoäng taïi choã.
t = 0

t =

t =

t =

t = T

A

E

D

C

B

II. CÁC ĐẶC TRƯNG CỦA MỘT SÓNG HÌNH SIN:

1) Sự truyền của một sóng hình sin:

B

C

D

E
_Chú ý: Trong quá trình truyền sóng cơ, các phần tử của môi trường chỉ dao động tại chỗ mà không bị lôi cuốn theo sóng, chỉ có pha dao động được lan truyền._

_ Quá trình truyền sóng là quá trình lan truyền dao động._
E

G

A

H

A

E

G

H

Sau hai chu kỳ dao động sóng truyền từ A đến G .

Sau ba chu kỳ dao động sóng truyền từ A đến H.
2) Các đặc trưng của một sóng hình sin:

_a) Biên độ A của sóng :_

_Là biên độ dao động của một phần tử của môi trường có sóng truyền qua._

II. CÁC ĐẶC TRƯNG CỦA MỘT SÓNG HÌNH SIN:

Bài 7: SÓNG CƠ VÀ SỰ TRUYỀN SÓNG CƠ
Tsóng = Tnguồn sóng = Tmọi điểm trên phương truyền sóng

_f_sóng = _f_nguồn sóng = _f_mọi điểm trên phương truyền sóng

Bài 7: SÓNG CƠ VÀ SỰ TRUYỀN SÓNG CƠ

II. CÁC ĐẶC TRƯNG CỦA MỘT SÓNG HÌNH SIN:

2) Các đặc trưng của chuyển động sóng:

_b) Chu kì (T), tần số (f) của sóng:_

_Chu kì (T):Là chu kỳ dao động của một phần tử của môi trường có sóng truyền qua._

_Tần số (f):_
_c) Tốc độ truyền sóng v: Là tốc độ lan truyền dao động trong môi trường (tốc độ truyền pha của dao động)._

_ Tốc độ truyền sóng cơ trong các môi trường giảm theo thứ tự: Rắn > lỏng > khí_

v
O

_Sóng nước truyền theo các phương khác nhau trên mặt nước với cùng một tốc độ v_

Bài 7: SÓNG CƠ VÀ SỰ TRUYỀN SÓNG CƠ

II. CÁC ĐẶC TRƯNG CỦA MỘT SÓNG HÌNH SIN:

2) Các đặc trưng của chuyển động sóng:

_c) Tốc độ truyền sóng v:_
_d) Bước sóng:_

_ Bước sóng là quãng đường sóng truyền được trong một chu kỳ._

_Bước sóng là khoảng cách ngắn nhất giữa hai phần tử dọc theo một phương truyền sóng dao động cùng pha_.

 = v.T =

v

f

A

E

G

H


_e) Năng lượng sóng:_

_- Là năng lượng dao động của các phần tử của môi trường mà sóng truyền qua. _

_- Quá trình truyền sóng là quá trình truyền năng lượng. _

Năng lượng sóng là gì?
Xét một điểm M nằm trên phương truyền sóng và cách nguồn sóng O một khoảng OM = x

*

*

x

_+Phương trình sóng tại nguồn O:_

_+Phương trình sóng tại M do O truyền tới:_

O

M

_x: là khoảng cách từ nguồn O tới điểm M_

III. PHƯƠNG TRÌNH SÓNG:
BÀI TẬP VẬN DỤNG

Câu 1: Phương trình truyền sóng trong một môi trường từ một nguồn O đến điểm M cách nguồn một khoảng x (tính bằng m):

*Tìm biên độ và chu kì sóng? *Tìm tốc độ truyền sóng?
HƯỚNG DẪN

_a. A = 5 cm; _

_b.Từ phương trình_
Câu 2: Một dây đàn hồi nằm ngang có điểm A dao động theo phương thẳng đứng với phương trình:

Pha dao động của A truyền dọc theo dây với vận tốc 50 cm/s. Viết phương trình dao động của M cách A một đoạn 25cm?

HƯỚNG DẪN

_Ta có:_

BÀI TẬP VẬN DỤNG

NỘI DUNG CẦN NẮM
1. Sóng cơ

Khái niệm

Phân loại

Môi trường truyền sóng

2. Những đại lượng đặc trưng của sóng

Chu kỳ, tần số

Biên độ

Bước sóng

Tốc độ truyền sóng

Năng lượng

3. Công thức liên hệ

:Bước sóng (m)

CÓ THỂ EM CHƯA BIẾT