_VĂN BẢN: TÔI ĐI HỌC -THANH TỊNH-_
I. _Giới thiệu chung._
_1.Tác giả._
_- _Thanh Tịnh (1911-1988).
*Tên khai sinh: Trần Văn Ninh *Ông vừa là nhà giáo, nhà văn, nhà thơ. Sáng tác của ông đều toát lên vẻ đẹp đằm thắm, tình cảm êm dịu, trong trẻo. *Ông được tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật.
Tiết 1,2 VĂN BẢN : TÔI ĐI HỌC

THANH TỊNH

_*_

_2.Tác phẩm:_
- Xuất xứ: Truyện ngắn “Tôi đi học” in trong tập “Quê mẹ”(1941)
*Thể loại: Truyện ngắn trữ tình.

_II. Đọc – hiểu văn bản._
_1. Đọc, chú thích:_
_2. Tìm hiểu văn bản._
_2.1. PTBĐ_: Tự sự + Miêu tả + Biểu cảm
_2.2. Bố cục: 3 phần_
- Từ đầu đến “Trên ngọn núi”
 _Khởi nguồn nỗi nhớ và cảm nhận của “Tôi” trên đường tới trường._
- Tiếp đến “Được nghỉ ngơi cả ngày nữa”
 _Cảm nhận của “Tôi” lúc ở sân trường._
- Còn lại
*_Cảm nhận của “Tôi” khi ở trong lớp học._

_2.3 Phân tích._
Tiết 1,2 VĂN BẢN : TÔI ĐI HỌC

THANH TỊNH

- Thời gian: Một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh

- Không gian: Lá ngoài đường rụng nhiều, mây bàng bạc…

? Kỷ niệm ngày đầu đến trường của nhân vật \'tôi" gắn với thời gian, không gian cụ thể nào?

? Vì sao không gian, thời gian ấy trở thành kỉ niệm trong tâm trí tác giả?

-Cảnh sinh hoạt: Mấy em nhỏ rụt rè, núp dưới nón mẹ.

? Tâm trạng của nhân vật "tôi" khi nhớ lại kỉ niệm cũ như thế nào?

- Tâm trạng: Nao nức (kỉ niệm mơn man)

cảm giác trong sáng; tưng bừng, rộn rã

_? Em có nhận xét gì về nghệ thuật sử dụng từ ngữ & câu văn. Tác dụng của nó?_

-> Từ láy, so sánh

=> Làm nổi bật tâm trạng xúc động chân thành của _tôi_ khi nhớ lại kỷ niệm tựu trường.

_b. Những hồi tưởng của nhân vật «tôi»._

_a. Khơi nguồn kỉ niệm :_
Tiết 1,2. VĂN BẢN : TÔI ĐI HỌC

THANH TỊNH

b1. Trên đường đến trường cùng mẹ.

- Cảm nhận:

+ Con đường….quen …tự nhiên thấy lạ

+ Cảm thấy mình trang trọng và đứng đắn.

=> Tình cảm, nhận thức có sự thay đổi, bản thân đã lớn.

- Hành động: + Không lội sông, thả diều, ra đồng nô đùa.

+ Thấy nặng khi cầm 2 quyển vở nên bặm tay ghì thật chặt…

vở xệch ra ... chúi xuống đất. Xóc lên và nắm lại cẩn thận.

+ Muốn thử sức mình: cầm cả bút thước nữa.

*Suy nghĩ: chỉ người thạo mới cầm nổi bút thước, vừa non nớt vừa ngây thơ:
- > Động từ sử dụng đúng chỗ (hình dung rõ ràng tư thế, cử chỉ ngộ nghĩnh ngây thơ đáng yêu của chú bé)
Tiết 1,2 VĂN BẢN : TÔI ĐI HỌC

THANH TỊNH

Phân tích giá trị nghệ thuật của câu văn “ Ý nghĩ ấy thoáng qua trong tâm trí tôi nhẹ nhàng như một làn mây lướt ngang trên ngọn núi”

Hình ảnh: Ý nghĩ ấy thoáng qua trong tâm trí tôi nhẹ nhàng như một làn mây lướt ngang trên ngọn núi”

-> So sánh _một hiện tượng vô hình với một hiện tượng thiên nhiên hữu hình đẹp đẽ._

=> Ngây thơ, trong sáng đáng yêu của cậu bé trong kỉ niệm lần đầu tới trường
Với những câu văn nhẹ nhàng, từ ngữ gợi cảm, giàu hình ảnh, dòng hồi tưởng được gợi lên hết sức tự nhiên với sự liên tưởng giữa hiện tại và quá khứ. Từ tâm trạng náo nức, tưng bừng rộn rã tác giả nhớ lại cảm xúc, những hình ảnh quen thuộc trên đường cùng mẹ tới trường

Tiết 1,2 VĂN BẢN : TÔI ĐI HỌC

THANH TỊNH
Tiết 1,2 . VĂN BẢN : TÔI ĐI HỌC

THANH TỊNH

_b2. Lúc ở sân trường._

- Dày đặc cả người

*Trường trông vừa xinh xắn vừa oai nghiêm như cái đình làng Hòa Ấp -> lo sợ vẫn vơ. *Học trò cũ xếp hang vào lớp -> chơ vơ, vụng về, lúng túng, bỡ ngỡ đứng nép bên người thân.
-> So sánh ( thể hiện cảm xúc thành kính trang nghiêm của cậu học trò nhỏ trước ngôi trường mới với nhiều điều thiêng liêng hấp dẫn), miêu tả sinh động hình ảnh và tâm trạng các em nhỏ lần đầu tới trường

=> Thể hiện khát vọng bay cao; khám phá những chân trời tri thức mới của tuổi trẻ trước cánh cửa trường học.
Tiết 1,2. VĂN BẢN : TÔI ĐI HỌC

THANH TỊNH

_B3. Khi được gọi tên vào lớp: _

- Khi có trống thúc: cảm thấy mình chơ vơ

- Khi được gọi tên: quả tim tôi ngừng đập, quên cả mẹ đứng sau, tự nhiên giật mình và lúng túng…dúi đầu vào lòng mẹ khóc nức nở.

-> Miêu tả tâm lý nhân vật.

__

- Cảm thấy một bàn tay dịu dàng đẩy tôi tới trước
=> Giàu cảm xúc với trường, lớp, người thân, có những dấu hiệu trưởng thành trong nhận thức và tình cảm ngay trong những ngày đầu tiên đi học.
Tiết 1,2 VĂN BẢN : TÔI ĐI HỌC

THANH TỊNH

_b4. Khi vào lớp học_

- Mùi hương lạ xông lên

- Hình treo trên tường: Thấy lạ lạ, hay hay

- Bàn ghế, chỗ ngồi: tự lạm nhận là vật riêng của mình

- Cánh chim  một kỉ niệm cũ sống lại

- Mấy người bạn ngồi bên chưa hề quen không cảm thấy xa lạ chút nào

- Âm thanh: Tiếng chim hót, tiếng phấn của thầy…

- Chăm chỉ nhìn thầy viết và lẩm nhẩm đánh vần đọc_: Bài viết tập: Tôi_ đi học

_=> Cảm giác vừa xa lạ gần gũi, vừa ngỡ ngàng tự tin, đón nhận buổi học đầu tiên. _ _+ “Một con chim_
Tiết 1,2 VĂN BẢN : TÔI ĐI HỌC

THANH TỊNH

_+ “Một con chim_
_con liệng đến đứng_
_đứng bên bờ cửa_
_sổ.... tôi đưa mắt_
_thèm thuồng nhìn_
_theo cánh chim”_
_+ “Những tiếng_
_phấn của thầy giáo_
_gạch mạnh trên_
_bảng đen đã đưa_
_tôi về cảnh thật...._
_lẩm bẩm đánh vần Tôi đi học”..._
*Một chút buồn khi phải từ giã tuổi thơ, những ngày vui chơi tự do... * Trưởng thành trong nhận thức & việc học hành của bản thân.
? Dòng chữ _"Tôi đi học"_ kết thúc truyện có ý nghĩa gì ?

-> Cách kết thúc truyện tự nhiên bất ngờ - Dòng chữ “Tôi đi học” vừa khép lại bài văn vừa mở ra một thế giới mới, một khoảng không gian, thời gian mới, một tâm trạng, tình cảm mới, một giai đoạn mới trong cuộc đời đứa trẻ. Đồng thời dòng chữ đã chốt lại chủ đề bài văn.
Tiết 1,2 VĂN BẢN : TÔI ĐI HỌC

THANH TỊNH

c/_ Thái độ, cử chỉ của người lớn đối với các em bé lần đầu tiên đi học_

- Phụ huynh: đều chuẩn bị chu đáo cho con em mình, đều trân trọng buổi lễ, đến dự và động viên các con

- Ông đốc – người lãnh đạo nhà trường:

+ Nhìn chúng tôi nói sẽ; + Cặp mắt hiền từ và cảm động

+ Tươi cười nhẫn nại chờ chúng tôi

*Thầy giáo: tươi cười chào đón chúng tôi.

=> Nhân hậu, từ tốn, bao dung.
_=>Gia đình và nhà trường đều có trách nhiệm với thế hệ tương lai._

_=>“Tôi” đã cảm nhận sâu sắc về sự lớn lao, thiêng liêng của ngôi trường làng Mĩ Lí, trân trọng, cảm nhận sự ân cần, bao dung của ông Đốc, đồng thời cũng nhận thức về sự tự lập của bản thân trong việc đến trường học tập._ a. Nghệ thuật:
Tiết 1,2 VĂN BẢN : TÔI ĐI HỌC

THANH TỊNH

_4. Tổng kết:_

a. Nghệ thuật:
-Miêu tả tinh tế, chân thực diễn biến tâm trạng của nhân vật “tôi” trong ngày đầu đi học .
- Sử dụng ngôn ngữ giàu yếu tố biểu cảm, hình ảnh so
sánh độc đáo; giọng điệu trữ tình, trong sáng.
- Kết hợp miêu tả+ tự sự+ biểu cảm.
b. Ý nghĩa: Buổi tựu trường đầu tiên sẽ mãi mãi không bao giờ quên trong kí ức của nhà văn Thanh Tịnh.
II. Luyện tập: Bài 1.
II. Luyện tập: Bài 1.
? Nhận xét nào nói đúng nhất những yếu tố góp phần tạo nên chất thơ của tác phẩm?
A. Truyện được bố cục theo dòng hồi tưởng, cảm nghĩ của \'\'tôi\'\' theo trình tự thời gian của buổi tựu trường.
B. Có sự kết hợp hài hoà giữa các phương thức tự sự, miêu tả, biểu cảm.
C. Tình huống truyện chứa đựng chất thơ kết hợp với việc sử dụng các h/ả so sánh giàu chất trữ tình.
D. Cả A, B, C
Bài 2:

? phân tích một số hình ảnh so sánh đặc sắc trong bài.

? Ghi lại những ấn tượng, cảm xúc về một ngày tựu trường mà em nhớ nhất.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

1.- Học thuộc tổng kết. Cảm nhận được giá trị nội dung và nghệ thuật

2. - Tìm và sưu tầm những bài thơ, bài hát nói về tâm trạng trong ngày đầu tiên đến trường. - Soạn bài "Trong lòng mẹ" .