Phương châm

về lượng

1

Phương châm

về chất

2

CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI
I. Phương châm về lượng:

CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI

An: - _Cậu có biết bơi không?_

Ba: - _Biết chứ, thậm chí còn bơi giỏi nữa._

An: - _Cậu học bơi ở đâu vậy?_

Ba: - _Dĩ nhiên là ở dưới nước chứ còn ở đâu_.

1. Đọc và trả lời câu hỏi:

_- Câu trả lời của Ba chưa đáp ứng thông tin mà An muốn biết._

_Câu trả lời: Học bơi ở hồ bơi AB Phước Long_

 Lời nói chưa đáp ứng đúng y/c giao tiếp.
Theo dõi truyện cười: Lợn cưới áo mới

_- Bác có ..lợn cưới của tôi ..không?_

_- Từ lúc tôi mặc cái áo mới này, tôi .. .cả._

 Nói thừa lượng thông tin.

CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI
2. Ghi nhớ 1 (SGK/9)

Khi giao tiếp, cần nói cho có nội dung; nội dung của lời nói phải đáp ứng đúng yêu cầu của cuộc giao tiếp, không thiếu, không thừa  PC về lượng
BÀI TẬP NHANH

BT1. Những câu sau đã vi phạm phương châm về lượng. Hãy chỉ các lỗi đó?

_a. Trâu là một loài gia súc nuôi ở nhà. _

_b. Én là một loài chim có hai cánh._

 Thừa cụm từ _“nuôi ở nhà” _vì từ “gia súc” đã hàm chứa nghĩa là thú nuôi trong nhà.

 Tất cả các loài chim đều có hai cánh. Vì thế _“có hai cánh”_ là cụm từ thừa.
II. Phương châm về chất:

TIẾT 3: CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI

1. Bài tập:

Theo dõi truyện cười: _Quả bí khổng lồ_

2. Ghi nhớ SGK

- Trong giao tiếp: Không nên nói những điều mà mình không tin là đúng sự thật

- Không nói những điều mà mình không có bằng chứng xác thực.

 Phê phán tính nói khoác, sai sự thật.
III. Luyện tập:

1. Bài tập 2:

_Chọn từ ngữ thích hợp điền vào chỗ trống: nói trạng; nói nhăng nói cuội; nói có sách, mách có chứng; nói dối; nói mò._

a, Nói có căn cứ chắc chắn là …………………………

b, Nói sai sự thật một cách cố ý nhằm che giấu điều gì đó là ………..

c, Nói một cách hú họa, không có căn cứ là …………

d, Nói nhảm nhí, vu vơ là …………………………

e, Nói khoác lác làm gia vẻ tài giỏi hoặc nói những chuyện bông đùa, khoác lác cho vui là ………………

nói có sách, mách có chứng

nói dối

nói mò

nói nhăng nói cuội

nói trạng

 Các từ ngữ trên đều chỉ những cách nói liên quan đến phương châm hội thoại về chất.

Câu 3 trang 11 SGK Ngữ văn 9 tập 1:Đọc truyện cười _“có nuôi được không?”_ và cho biết phương châm hội thoại nào đã không được tuân thủ?
Câu: _“Rồi có nuôi được không?”_

 Người nói đã không tuân thủ phương châm hội thoại về lượng (hỏi một điều rất thừa).

CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI

Câu 4 trang 11 SGK Ngữ văn 9 tập 1:
Vận dụng những phương châm hội thoại đã học để giải thích vì sao người nói đôi khi phải dùng những cách diễn đạt như :

_a) Như tôi được biết, tôi tin rằng, nếu tôi không lầm thì, tôi nghe nói, theo tôi nghĩ, hình như là,…_

 Để đảm bảo tuân thủ phương châm về chất, người nói phải dùng những cách nói trên nhằm báo cho người nghe biết là tính xác thực của nhận định hay thông tin mà mình đưa ra chưa được kiểm chứng.

CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI
_b. như tôi đã trình bày, như mọi người đều biết._

 Khi nói một điều mà người nói nghĩ là người nghe biết rồi thì người nói đã không tuân thủ phương châm về lượng. Trong giao tiếp, đôi khi để nhấn mạnh hay để chuyển ý, dẫn ý, người nói cần nhắc lại một nội dung nào đó đã nói hay giả định là mọi người đều biết. Khi đó, để đảm bảo phương châm về lượng, người nói phải dùng những cách nói trên nhằm báo cho người nghe biết là việc nhắc lại nội dung đã cũ là do chủ ý của người nói.

CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI