KỂ LẠI LỜI NÓI, Ý NGHĨ CỦA NHÂN VẬT

Tập làm văn:

Kể lại câu chuyện Nàng tiên Ốc kết hợp tả ngoại hình của các nhân vật.

Khởi động:
1. Tìm trong truyện _Người ăn xin_, viết lại :

a) Những câu kể lại ý nghĩ của cậu bé:

b) Những câu kể lại lời nói của cậu bé:

2. Lời nói và ý nghĩ của cậu bé nói lên điều gì về cậu ?

I. Nhận xét
Lúc ấy, tôi đang đi trên phố. Một người ăn xin già lọm khọm đứng ngay trước mặt tôi.

Đôi mắt ông lão đỏ đọc và giàn giụa nước mắt. Đôi môi tái nhợt, áo quần tả tơi thảm hại... Chao ôi ! Cảnh nghèo đói đã gặm nát con người đau khổ kia thành xấu xí biết nhường nào !

Ông già chìa trước mặt tôi bàn tay sưng húp, bẩn thỉu. Ông rên rỉ cầu xin cứu giúp.

Tôi lục tìm hết túi nọ túi kia, không có tiền, không có đồng hồ, không có cả một chiếc khăn tay. Trên người tôi chẳng có tài sản gì.

Người ăn xin vẫn đợi tôi. Tay vẫn chìa ra, run lẩy bẩy.

Tôi chẳng biết làm cách nào. Tôi nắm chặt lấy bàn tay run rẩy kia:

- Ông đừng giận cháu, cháu không có gì để cho ông cả.

Người ăn xin nhìn tôi chằm chằm bằng đôi mắt ướt đẫm. Đôi môi tái nhợt nở nụ cười và tay ông cũng xiết lấy tay tôi:

- Cháu ơi, cảm ơn cháu ! Như vậy là cháu đã cho lão rồi. - Ông lão nói bằng giọng khản đặc.

Khi ấy, tôi chợt hiểu rằng : cả tôi nữa, tôi cũng vừa nhận được chút gì của ông lão.

_Theo_ Tuốc-ghê-nhép

NGƯỜI ĂN XIN
I. Nhận xét:

1. _Tìm trong truyện_ _Người ăn xin, viết lại:_

_a. Những câu kể lại ý nghĩ của cậu bé:_

_b. Những câu kể lại lời nói của cậu bé:_

2. _Lời nói và ý nghĩ của cậu bé nói lên điều gì về cậu?_

- Chao ôi! Cảnh nghèo đói đã gặm nát con người đau khổ kia thành xấu xí biết nhường nào!

- … cả tôi nữa, tôi cũng vừa nhận được chút gì của ông lão.

- Ông đừng giận cháu, cháu không có gì để cho ông cả.

Lời nói và ý nghĩ của cậu bé cho thấy cậu là người giàu lòng nhân ái, biết thương người nghèo khó.
3. _Lời nói và ý nghĩ của ông lão ăn xin trong hai cách kể sau đây có gì khác nhau ?_

- Cháu ơi, cảm ơn cháu ! Như vậy là cháu đã cho lão rồi. - Ông lão nói bằng giọng khàn đặc.

Bằng giọng khản đặc, ông lão cảm ơn tôi và nói rằng như vậy là tôi đã cho ông rồi.

Kể nguyên văn

Kể bằng lời của người kể chuyện

Lời dẫn trực tiếp

Lời dẫn gián tiếp
I. Nhận xét

II. Ghi nhớ

KỂ LẠI LỜI NÓI, Ý NGHĨ CỦA NHÂN VẬT

Tập làm văn:

1. Trong bài văn kể chuyện, nhiều khi ta phải kể lại lời nói và ý nghĩ của nhân vật. Lời nói và ý nghĩ cũng nói lên tính cách nhân vật và ý nghĩa câu chuyện.

2. Có hai cách kể lại lời nói và ý nghĩ của nhân vật:

*Kể văn (lời dẫn trực tiếp). *Kể bằng lời của người kể chuyện (lời dẫn gián tiếp).
Ba cậu bé rủ nhau vào rừng. Vì mải chơi nên các cậu về khá muộn. Ba cậu bàn nhau xem nên nói thế nào để bố mẹ khỏi mắng. Cậu bé thứ nhất định nói dối là bị chó sói đuổi.

Cậu thứ hai bảo :

- Còn tớ, tớ sẽ nói là đang đi thì gặp ông ngoại.

- Theo tớ, tốt nhất là chúng mình nhận lỗi với bố mẹ.

- Cậu thứ ba bàn.

TIẾNG VIỆT 2 (1988)

Lời dẫn gián tiếp :

Lời dẫn trực tiếp :
Cậu bé thứ nhất định nói dối là bị chó sói đuổi.

- Còn tớ, tớ sẽ nói là đang đi thì gặp ông ngoại.

- Theo tớ, tốt nhất là chúng mình nhận lỗi với bố mẹ.

III. Luyện tập

1. Tìm lời dẫn trực tiếp và lời dẫn gián tiếp trong đoạn văn sau :
2. Chuyển _lời dẫn gián tiếp _trong đoạn văn sau thành _lời dẫn trực tiếp _:

Vua nhìn thấy những miếng trầu têm rất khéo bèn hỏi bà hàng nước xem trầu đó ai têm. Bà lão bảo chính tay bà têm. Vua gặng hỏi mãi, bà lão đành nói thật là con gái bà têm.
Lời dẫn gián tiếp

Lời dẫn trực tiếp
Vua nhìn thấy những miếng trầu têm rất khéo bèn hỏi bà hàng nước xem trầu đó ai têm.

Bà lão bảo chính tay bà têm.

Vua gặng hỏi mãi, bà lão đành nói thật là con gái bà têm.

Vua nhìn thấy những miếng trầu têm rất khéo bèn hỏi bà hàng nước :

- Xin cụ cho biết ai đã têm trầu này ?

Bà lão thưa :

- Tâu bệ hạ, trầu do chính già têm đấy ạ!

Nhà vua gặng hỏi mãi, bà lão đành nói thật :

- Thưa, đó là trầu do con gái già têm.
Vua nhìn thấy những miếng trầu têm rất khéo bèn hỏi bà hàng nước xem trầu đó ai têm. Bà lão bảo chính tay bà têm. Vua gặng hỏi mãi, bà lão đành nói thật là con gái bà têm.

Vua nhìn thấy những miếng trầu têm rất khéo bèn hỏi bà hàng nước :

- Xin cụ cho biết ai đã têm trầu này ?

Bà lão thưa :

- Tâu bệ hạ, trầu do chính già têm đấy ạ !

Nhà vua gặng hỏi mãi, bà lão đành nói thật :

- Thưa, đó là trầu do con gái già têm.

Lời dẫn trực tiếp :

2. Chuyển _lời dẫn gián tiếp _trong đoạn văn sau thành _lời dẫn trực tiếp _:
Cách chuyển từ lời dẫn gián tiếp sang trực tiếp

*Xác định các từ xưng hô trong lời dẫn gián tiếp.

* Chuyển các từ xưng hô cho phù hợp với lời dẫn trực tiếp.
3. Chuyển _lời dẫn trực tiếp _trong đoạn văn sau thành _lời dẫn gián tiếp_ :

Bác thợ hỏi Hòe :

- Cháu có thích làm thợ xây không ?

Hòe đáp :

- Cháu thích lắm !
Lời dẫn trực tiếp

Lời dẫn gián tiếp
Bác thợ hỏi Hòe :

- Cháu có thích làm thợ xây không ?

Hòe đáp :

- Cháu thích lắm !

Bác thợ hỏi Hòe có thích làm thợ xây không.

Hòe đáp rằng Hòe thích lắm.
Cách chuyển từ lời dẫn trực tiếp sang gián tiếp

1. Xác định từ xưng hô.

2. Chuyển đổi các từ xưng hô cho phù hợp.

3. Bỏ đi các dấu hai chấm, gạch ngang trong lời dẫn trực tiếp rồi chuyển thành các từ dẫn như: _rằng, là… _sao cho phù hợp.
3. Chuyển _lời dẫn trực tiếp _trong đoạn văn sau thành _lời dẫn gián tiếp_ :

Bác thợ hỏi Hòe :

- Cháu có thích làm thợ xây không ?

Hòe đáp :

- Cháu thích lắm !

Bác thợ hỏi Hòe có thích làm thợ xây không. Hòe đáp rằng Hòe thích lắm.

Lời dẫn gián tiếp :
Tập làm văn :

Ghi nhớ

1. Trong bài văn kể chuyện, nhiều khi ta phải kể lại lời nói và ý nghĩ của nhân vật. Lời nói và ý nghĩ cũng nói lên tính cách nhân vật và ý nghĩa câu chuyện.

2. Có hai cách kể lại lời nói và ý nghĩ của nhân vật :

*Kể nguyên văn (lời dẫn trực tiếp). *Kể bằng lời của người kể chuyện (lời dẫn gián tiếp).
KỂ LẠI LỜI NÓI, Ý NGHĨ CỦA NHÂN VẬT

MONG CÁC EM

CHĂM HỌC

Vận dụng:

- Nắm nội dung của bài

- Hoàn thành VBT