CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI BÀI HỌC MÔN SINH HỌC
Có thể các bạn chưa biết ??

Tất cả vật sống hay không sống đều được cấu tạo từ các nguyên tố hóa học, có thể được tổ chức theo các cấp độ khác nhau và có chung nhiều đặc điểm.
KHỞI ĐỘNG

Tuy vây, thế giới sống được tổ chức một cách đặt biệt tạo nên các sinh vật có những đặt điểm mà vật không sống không có được. Vậy thế giới sống được tổ chức như thế nào và có các đặc điểm gì chung. Cùng tìm hiểu nhé
BÀI 3: CÁC CẤP TỔ CHỨC CỦA THẾ GIỚI SỐNG (Tiết 5+6)
NỘI DUNG BÀI HỌC

I. Các cấp độ tổ chức sống

II. Đặc điểm chung của các cấp

độ tổ chức sống
I. Các cấp độ tổ chức sống
Hoạt động theo nhóm 5 phút

*Quan sát hình 3.1, dựa vào kiến thức đã học hãy mô tả các cấp độ tổ chức sống. *Cấp độ tổ chức sống là gì? Nêu ví dụ. *Hãy cho biết những cấp độ tổ chức nào có đầy đủ các đặc điểm của sự sống *Xác định cấp tổ chức nhỏ nhất trong thế giới sống.
I. Các cấp độ tổ chức của thế giới sống.

I.1. Khái niệm cấp độ tổ chức..

Cấp độ tổ chức sống được hiểu là cấp độ tổ chức có biểu hiện đầy đủ chức năng của sự sống như sinh trưởng, phát triển, sinh sản, cảm ứng, chuyển hóa vật chất và năng lượng…
Hoạt động nhóm 3 phút

*Kể thứ tự các cấp tổ chức trong thế giới sống từ nhỏ đến lớn. *Cấp tổ chức nào thực hiện được các đặc trưng cơ bản của sự sống? *Chứng minh cấp phân tử, bào quan, mô, cơ quan, hệ cơ quan là cấp tổ chức trung gian của thế giới sống.
Các cấp độ tổ chức trong thế giới sống được tổ chức thành nhiều cấp bậc từ nhỏ đến lớn gồm :

Phân tử

Bào quan

Tế bào

Mô

Cơ quan

Hệ cơ quan

Cơ thể

Quần thể

Quần xã

Hệ sinh thái
*Sinh quyển được xem là cấp tổ chức lớn nhất của hệ thống sống. *Các cấp độ tổ chức sống cơ bản: có cấu trúc ổn định, có thể thực hiện được các chức năng sống cơ bản như trao đổi chất và chuyển hoá năng lượng, sinh trưởng và phát triển, sinh sản, cảm ứng, có khả năng tự điều chỉnh, thích nghi với môi trường sống một cách độc lập. *Các cấp tổ chức sống cơ bản:
Tế bào

Cơ thể

Quần thể

Quần xã – Hệ sinh thái
I.2. Mối quan hệ giữa các cấp độ tổ chức của thế giới sống
HOẠT ĐỘNG NHÓM

Quan sát hình 3.2, trình bày quan hệ lệ thuộc giữa các cấp độ tổ chức sống.
II.2
+Tế bào được cấu tạo từ các cấp độ tổ chức nhỏ hơn là bào quan, phân tử, nguyên tử.

+Tập hợp các tế bào giống nhau về hình dạng và chức năng sẽ tạo thành mô.

+Tập hợp các mô cùng thực hiện một chức năng cấu tạo nên cơ quan.

+Tập hợp các cơ quan cùng thực hiện một chức năng cấu tạo nên hệ cơ quan.

+Tập hợp các hệ cơ quan cùng phối hợp hoạt động sẽ tạo nên cơ thể.

+ Tập hợp các cá thể cùng loài cùng sống trong một khu vực địa lí vào thời điểm nhất định tạo nên quần thể.

+quần thể khác loài cùng tồn tại trong một khu vực địa lí vào thời điểm nhất định tạo nên quần xã.

+ Các quần xã tương tác với nhau và với môi trường tạo nên hệ sinh thái.

Giữa các cấp độ tổ chức sống có mối quan hệ về chức năng: Các cấp độ tổ chức hoạt động luôn thống nhất với nhau để duy trì các hoạt động sống.
Trò chơi “Mảnh ghép sinh học”

Xác định các hình ảnh trên thuộc cấp độ tổ chức nào của thế giới sống?

1

2

3

4

5

6

7

8

9
II. Đặc điểm chung của các cấp độ tổ chức sống

Tiết 6
HOẠT ĐỘNG NHÓM

*Mỗi cấp độ tổ chức sống tuy có những đặc điểm riêng nhưng tất cả các cấp độ đều có những tính chất chung nào? *Thế nào là tổ chức theo nguyên tắc thứ bậc? Cho ví dụ.
*Nguyên tắc thứ bậc có những đặc điểm gì? *Đặc điểm nổi trội đặc trưng cho mỗi cấp độ tổ chức của thế giới sống là gì? Cho ví dụ.
1. Tổ chức theo nguyên tắc thứ bậc

Tổ chức sống cấp dưới sẽ làm cơ sở để hình thành nên tổ chức sống cấp trên.

Tổ chức sống cấp cao hơn vừa có những đặc điểm của tổ chức sống thấp hơn, vừa mang những đặc tính nổi trội mà tổ chức sống cấp dưới không có.
2. Hệ thống mở và tự điều chỉnh

*Các cấp độ tổ chức sống luôn là hệ thống mở: Sinh vật và môi trường luôn tác động qua lại thông qua trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng. *Quá trình trao đổi chất tạo nên mối quan hệ gắn kết giữa sinh vật và môi trường: sinh vật không chỉ chịu tác động của môi trường mà còn góp phần làm thay đổi môi trường. *Các cấp độ tổ chức sống có cơ chế tự điều chỉnh nhằm đảm bảo duy trì và điều hoà các hoạt động sống trong hệ thống để tồn tại và phát triển.
3. Thế giới sống liên tục tiến hoá

*Quá trình tiến hoá của sinh giới là cơ chế gắn liền với sự biến đổi của các cấp độ tổ chức sống, qua đó thiệt lập các trạng thái cân bằng mới thích nghi với môi trường sống. *Thế giới sinh vật liên tục sinh sôi nảy nở và không ngừng tiến hoá. Sự sống được tiếp diễn liên tục nhờ sự truyền thông tin trên DNA từ tế bảo này sang tế bào khác, từ thế hệ này sang thế hệ khác.

=> Nhờ được kế thừa thông tin di truyền từ những tô tiên ban đầu mà các sinh vật trên Trái Đất đều có những đặc điểm chung.
Câu hỏi mở rộng

*Cho ví dụ thể hiện sinh vật với môi trường có quan hệ với nhau. Hệ thống mở là gì? *Cho ví dụ về khả năng tự điều chỉnh cân bằng nội môi trong cơ thể người. *Do đâu mà sinh vật thích nghi với môi trường sống?
*Sinh vật lấy thức ăn, nước uống từ môi trường và thải các chất cặn bã vào môi trường. *Sinh vật ở mọi cấp độ tổ chức sống đều không ngừng trao đổi vật chất và năng lượng với môi trường. *Khả năng tự duy trì và ổn định về thành phần và tính chất tạo nên hệ cân bằng động bảo đảm sinh vật tồn tại và phát triển.
*Sinh vật tồn tại, phát triển trong hệ thống. *_Hệ thống sống _là hệ mở tự điều chỉnh bảo đảm tồn tại cân bằng ổn định trong một giới hạn nhất định gọi là mức phản ứng.

→ Đó chính là giới hạn thích nghi của sinh vật.
LUYỆN TẬP
_Nhiệm vụ 1: Làm bài tập luyện tập_

1. Thực hiện ghép nội dung cột (1) với cột (2) cho phù hợp và ghi kết quả vào cột (3)
_Nhiệm vụ 1: Làm bài tập luyện tập_

2. Tại sao tế bào là cấp độ tổ chức cơ bản có vai trò là đơn vị cấu trúc, chức năng của mọi tổ chức sống?

*Theo học thuyết tế bào, tế bào là đơn vị tổ chức cơ bản của vật chất sống cả về cấu trúc, chức năng. *Vật chất sống khi tiến hoá đến tổ chức tế bảo thì xuất hiện đặc tính sống một cách đầy đủ như là một hệ mở.
_Nhiệm vụ 1: Làm bài tập luyện tập_

*Cơ thể đơn bào vừa là cơ thể vừa là tế bào. *Cơ thể đa bào gồm nhiều tế bào nhưng được phát triển từ một tế bào là hợp tử. *Tế bào của cơ thể đa bào khi được nuôi cấy in vitro hoạt động sống như một cơ thể đơn bào.

→ Tất cả chức năng sống của cơ thể đều được thực hiện ở mức tế bào.
_Nhiệm vụ 2: Hoàn thành trắc nghiệm_

Câu 1. Cấp độ tổ chức của thế giới sống là

A. Các cấp tổ chức dưới cơ thể.

C. Các đơn vị cấu tạo nên thế

giới sống.

B. Các cấp tổ chức trên cơ thể.

D. Các đơn vị cấu tạo nên

cơ thể sống.
Câu 2. Các cấp độ tổ chức sống có bao nhiêu đặc điểm?

_Nhiệm vụ 2: Hoàn thành trắc nghiệm_

A. 1 đặc điểm

C. 3 đặc điểm

B. 2 đặc điểm

D. 4 đặc điểm
Câu 3. Phát biểu nào sau đây là đúng khi nói về nguyên tắc thứ bậc của các cấp độ tổ chức sống?

_Nhiệm vụ 2: Hoàn thành trắc nghiệm_

A. Tổ chức sống cấp dưới sẽ làm cơ sở để hình thành nên tổ chức sống cấp trên.

C. Tế bào là đơn vị cơ sở hình thành nên cơ thể sinh vật. Tế bào là đơn vị cơ sở hình thành nên cơ thể sinh vật.

B. Tất cả các cấp độ tổ chức sống đều được hình thành từ các nguyên tử.

D. Các cấp độ tổ chức sống được sắp xếp từ thấp đến cao dựa trên số lượng và kích thước của chúng.
Câu 4. Trong các đặc điểm sau đây, có bao nhiêu đặc điểm chỉ có ở các vật sống mà không có ở các vật không sống?

(1) Có khả năng tự điều chỉnh.

(2) Liên tục tiến hoá.

(3) Tổ chức theo nguyên tắc thứ bậc.

(4) Diễn ra quá trình trao đổi chất với môi trường.

(5) Đều được cấu tạo từ tế bào.

_Nhiệm vụ 2: Hoàn thành trắc nghiệm_

A. 1

C. 3

B. 4

D. 2
Câu 5. Trong một khu rừng nhiệt đới có các cấp độ tổ chức sống nào sau đây?

_Nhiệm vụ 2: Hoàn thành trắc nghiệm_

A. Cơ thể, quần thể, quần xã - hệ sinh thái.

C. Tế bào, cơ thể, quần thể,

sinh quyển.

B. Tế bào, cơ thể, quần thể, quần xã - hệ sinh thái, sinh quyển.

D. Tế bào, cơ thể, quần thể, quần xã - hệ sinh thái.
VẬN DỤNG

Nêu một số ví dụ về khả năng tự điều chỉnh của cơ thể người?
*Khi cơ thể ở môi trường có nhiệt độ cao, hệ mạch máu dưới da sẽ dãn ra, lỗ chân, lông dãn mở, mồ hôi tiết ra làm mát cơ thể. *Khi cơ thể ở môi trường có nhiệt độ thấp, các mạch máu dưới da co lại, xuất hiện hiện tượng run để làm ấm cơ thể. *Mắt người khi nhìn không rõ có xu hướng khép nhỏ lại, làm thay đổi cầu mắt, giúp ảnh hiện chính xác ở khoảng tiêu cự để nhìn rõ vật.
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

Ôn lại kiến thức đã học.

Làm bài tập trong Sách bài tập sinh học 10.

Đọc và tìm hiểu trước _Bài 4:CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC VÀ NƯỚC._

CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ THAM GIA TIẾT HỌC, HẸN GẶP LẠI!