Kiều ở Lầu Ngưng Bích

(_Truyện Kiều _– Nguyễn Du )

TIẾT 26,27:
Nguyễn Du có tên chữ

và hiệu là gì ?
Hãy đọc đoạn trích

“Chị em Thúy Kiều” và cho biết cảm

nhận của em về đoạn thơ đó ?
I. ĐỌC – HIỂU CHÚ THÍCH

Các em hãy lắng nghe !

SGK

TIẾT 26,27: KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH

_( Trích Truyện Kiều – Nguyễn Du )_

1. ĐỌC /sgk
_( Trích Truyện Kiều – Nguyễn Du )_

_ Trước lầu Ngưng Bích khoá xuân,_

_Vẻ non xa tấm trăng gần ở chung._

_ Bốn bề bát ngát xa trông,_

_Cát vàng cồn nọ bụi hồng dặm kia._

_ Bẽ bàng mây sớm đèn khuya,_

_Nửa tình nửa cảnh như chia tấm lòng._

_ Tưởng người dưới nguyệt chén đồng,_

_Tin sương luống những rày trông mai chờ._

_ Bên trời góc bể bơ vơ,_

_Tấm son gột rửa bao giờ cho phai._
_ Xót người tựa cửa hôm mai,_

_Quạt nồng ấp lạnh những ai đó giờ?_

_ Sân Lai cách mấy nắng mưa,_

_Có khi gốc tử đã vừa người ôm._

_ Buồn trông cửa bể chiều hôm,_

_Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa?_

_ Buồn trông ngọn nước mới sa,_

_Hoa trôi man mác biết là về đâu?_

_ Buồn trông nội cỏ rầu rầu, _

_Chân mây mặt đất một màu xanh xanh._

_ Buồn trông gió cuốn mặt duềnh,_

_Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi._
_( Trích Truyện Kiều – Nguyễn Du )_

I. ĐỌC – HIỂU CHÚ THÍCH

_2. Vị trí đoạn trích:_

Em hãy xác định vị trí của đoạn trích ?

_- Trích phần 2: Gia biến và lưu lạc._

Đoạn trích trên cho ta biết điều gì ?

Hãy tìm bố cục của văn bản ?

_- Bố cục: 3 phần_

TIẾT 26,27: KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH
BỐ CỤC

6 câu thơ đầu

Hoàn cảnh của Kiều

8 câu tiếp theo

Nỗi nhớ

Nỗi buồn

8 câu cuối
_( Trích Truyện Kiều – Nguyễn Du )_

II. TÌM HIỂU CHI TIẾT:

1 Hoàn cảnh của Kiều:

Cảnh ở lầu Ngưng Bích được tác giả

miêu tả như thế nào ?

_- Vẻ non xa … trăng gần ở chung._

_- Bốn bề bát ngát_

_- Cát vàng cồn nọ bụi hồng dặm kia_

Cảnh được tác giả miêu tả

bằng nghệ thuật nào ?

_(Miêu tả có đường nét, _

Em cảm nhận cảnh ở đây

như thế nào ?

_ Cảnh đẹp nhưng hoang vắng, _

Hình ảnh “Mây sớm đèn

khuya” gợi lên ý nghĩa gì ?

_- Mây sớm đèn khuya_

Qua phần tìm hiểu trên, em thấy

Kiều có tâm trạng thế nào ?

_ Bơ vơ, bẽ bàng._

_ Nỗi cô đơn gấp bội._

Tại sao tác giả miêu tả

“non xa” mà “trăng gần” ?

_màu sắc)_

_bề bộn, ngổn ngang._
Để làm nổi bật nỗi nhớ Kim Trọng, tác

giả sử dụng biện pháp nghệ thuật nào ?

2. Nỗi lòng thương nhớ của Kiều:

Trong hoàn cảnh này,

Kiều nhớ đến ai ?

a. Nhớ Kim Trọng:

_- Tưởng người dưới nguyệt chén đồng._

_- Tin sương … rày trông mai chờ._

Chi tiết nào cho ta thấy

Kiều đang nhớ Kim Trọng ?

Vì sao tác giả viết “Tấm son

gột rửa bao giờ cho phai” ?

_- Tấm son … cho phai_

_ Kiều đau đớn nhớ thương Kim Trọng._

_ Chung thuỷ._

Chi tiết nào cho ta thấy

Kiều nhớ thương cha mẹ,

Em hãy đọc đoạn thơ đó ?

b. Nhớ cha mẹ:

Cách miêu tả nỗi nhớ cha mẹ và nhớ

Kim Trọng của Kiều có gì khác nhau ?

_- Xót người …_

_- Quạt nồng ấp lạnh …_

Em hiểu “Quạt nồng ấp

lạnh”có nghĩa là gì ?

Hình ảnh “Sân Lai, Gốc tử”

muốn nói lên điều gì ?

_- Sân Lai … gốc tử …_

_(Điển tích)_

Như vậy, đối với cha mẹ,

Kiều là người như thế nào ?

_ Hiếu thảo_
HỘI Ý

Tại sao tác giả để Kiều nhớ Kim Trọng trước, nhớ cha mẹ sau? Qua đó em hiểu Kiều là người như thế nào?
2. Nỗi lòng thương nhớ của Kiều:

a. Nhớ Kim Trọng:

_- Tưởng người dưới nguyệt chén đồng._

_- Tin sương … rày trông mai chờ._

_- Tấm son … cho phai_

_ Kiều đau đớn nhớ thương Kim Trọng._

_ Khẳng định lòng chung thuỷ, sắc son với Kim Trọng_

b. Nhớ cha mẹ:

_- Xót người …_

_- Quạt nồng ấp lạnh …_

_- Sân Lai … Gốc tử …_

_(Điển tích)_

_ Hiếu thảo_

_ Giàu lòng vị tha._
TIẾT 26,27: KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH

_(Trích “Truyện Kiều” - Nguyễn Du)_

I. Tìm hiểu chung

II. Tìm hiểu chi tiết

1. Hoàn cảnh của Kiều

2. Nỗi lòng thương nhớ

của Kiều

3. Cảnh vật qua tâm trạng

của Kiều
3. Cảnh vật qua tâm trạng của Kiều:

Nghệ thuật nào được sử

dụng nổi bật ở đoạn cuối ?

_- Buồn trông_

_( Điệp ngữ )_

Khi nghĩ về mình, tâm tạng

của Kiều như thế nào ?

_Thấp thoáng cánh buồm_

_ Nhớ quê hương_

_Hoa trôi man mác_

_ Thân phận lưu lạc_

_Nội cỏ rầu rầu_

_ Cuộc sống tàn lụi_

_Ầm ầm tiếng sóng_

_ Lo sợ tương lai_

Để khắc hoạ thành công

nội tâm của Kiều, tác giả sử

dụng bút pháp nghệ thuật gì ?

_( Từ láy, _

Bằng nghệ thuật đắc sắc này, em

hiểu tâm trạng của Kiều như thế nào ?

_ Tâm trạng lo sợ, cô đơn, buồn tủi._

_tả cảnh ngụ tình, _

_tăng cấp, ngôn ngữ độc thoại )_
Thuyền, cánh buồm thấp thoáng xa xa.

Nỗi buồn tha hương

Cô đơn , lẻ loi,buồn tủi

Hoa trôi man mác

Kiếp sống lạc loài, trôi dạt, vô định.

Lo lắng cho kiếp đời trôi nổi, bấp bênh

Chân mây, mặt đất một màu xanh xanh.

Mệt mỏi chán chường, nỗi bi thương vô vọng kéo dài.

Tàn tạ, héo úa, vô vị

Ầm ầm tiếng sóng...,kêu.

Những tai ương cuộc đời.

Hoảng hốt, hãi hùng,bất an

Buồn trông

Điệp ngữ

Ẩn dụ

Điệp khúc tâm trạng

Cửa bể chiều hôm

Ngọn nước mới sa

Nội cỏ rầu rầu

Gió cuốn mặt duềnh

Cảnh

Hình ảnh, âm thanh

Liên tưởng

Tâm trạng

_(Trích “Truyện Kiều” - Nguyễn Du)_

TIẾT 26,27: KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH
_Có ý kiến cho rằng đoạn trích này tiêu biểu cho nghệ thuật tả cảnh ngụ tình của Nguyễn Du. Đúng hay sai? Vì sao?_

TƯ DUY

*Thiên nhiên đảm nhận hai chức năng vừa thể hiện ngoại cảnh vừa thể hiện tâm cảnh. *Thiên nhiên là phương tiện để khắc họa nội tâm nhân vật.
ĐÚNG
Thuyền, cánh buồm thấp thoáng xa xa.

Nỗi buồn tha hương

Cô đơn , lẻ loi, buồn tủi

Hoa trôi man mác

Kiếp sống lạc loài, trôi dạt, vô định.

Lo lắng cho kiếp đời trôi nổi, bấp bênh

Chân mây, mặt đất một màu xanh xanh.

Mệt mỏi chán chường, nỗi bi thương vô vọng kéo dài.

Tàn tạ, héo úa, vô vị

Ầm ầm tiếng sóng...,kêu.

Những tai ương cuộc đời.

Hoảng hốt, hãi hùng, bất an

Buồn trông

Điệp ngữ

Ẩn dụ

Điệp khúc tâm trạng

Cửa bể chiều hôm

Ngọn nước mới sa

Nội cỏ rầu rầu

Gió cuốn mặt duềnh

Cảnh

Hình ảnh, âm thanh

Liên tưởng

Tâm trạng

NGHỆ THUẬT TẢ CẢNH NGỤ TÌNH
NHÓM 2

Nêu diễn biến tâm trạng nhân vật?

Ý1

Nhận xét về trình tự miêu tả cảnh?

Tư duy

- xa đến gần

- nhạt đến đậm

- tĩnh đến động

- nhẹ nhàng đến dữ dội

lo âu, sợ hãi, tuyệt vọng.

Cô đơn, buồn man mác

chán chường, bế tắc

Nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật tinh tế, sâu sắc

Trình tự miêu tả cảnh

? Nhận xét về nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật của Nguyễn Du

“Lời văn tả ra như máu chảy ở đầu ngọn bút, nước mắt thấm ở trên tờ giấy, khiến ai đọc đến cũng phải thấm thía, ngậm ngùi, đau đớn đến đứt ruột…” (Mộng Liên Đường)
1.Nghệ thuật

- Bút pháp tả cảnh ngụ tình - Miêu tả nội tâm

nhân vật - Nghệ thuật điệp ngữ, ẩn dụ…

*Câu hỏi tu từ...
2. Nội dung

III.TỔNG KẾT
III.TỔNG KẾT

- Thủy chung, hiếu nghĩa

- Khao khát tình yêu, hạnh phúc

- Sự bất hạnh, gặp tai ương, sóng gió…

- Bị giam cầm, lừa gạt …

- Không còn hy vọng về tương lai, hạnh phúc

Câu 3: Từ đó em hiểu thêm gì về ngòi bút nhân đạo của Nguyễn Du

- Hiểu lòng người

- Đồng cảm với nỗi buồn và khát vọng hạnh phúc của con người.

Câu 1. Thông qua đoạn trích, em hiểu được điều đáng thương nào trong cuộc đời người phụ nữ như Thúy Kiều?

Câu 2: Em cảm nhận được vẻ đẹp nào của Thúy Kiều thông qua đoạn trích?
1.Nghệ thuật

- Bút pháp tả cảnh ngụ tình - Miêu tả nội tâm

nhân vật - Nghệ thuật điệp ngữ, ẩn dụ…

* Câu hỏi tu từ...
2. Nội dung

- Cảnh hùng vĩ nhưng tĩnh lặng, hoang vắng…

* Cảnh ngộ cô đơn, buồn tủi và tấm lòng chung thủy hiếu thảo của Kiều * Tấm lòng nhân đạo của Nguyễn Du
III.TỔNG KẾT
_ Kiều ở lầu Ngưng Bích là một trong những đoạn miêu tả nội tâm nhân vật thành công nhất trong Truyện Kiều, đặc biệt là bằng bút pháp tả cảnh ngụ tình. Đoạn thơ cho thấy cảnh ngộ cô đơn, buồn tủi và tấm lòng thủy chung, hiếu thảo của Thúy Kiều._

_SGK / 96 _

Qua phần tìm hiểu, em thấy

đoạn trích nổi bật lên nội dung

và nghệ thuật gì ?
Buồn lo cho thân phận và số kiếp

Cô đơn buồn tủi

Nhớ Kim Trọng

Xót thương cho cha mẹ

Bài 1: Tâm trạng của Kiều trong văn bản được miêu tả theo diễn biến như thế nào?

IV. LUYỆN TẬP
Văn bản

Nghệ thuật

Nội dung

NT đặc sắc
_Chị em Thuý Kiều_
_Cảnh ngày xuân_
_Kiều ở lầu Ngưng Bích_
Bài 2: Khái quát nội dung và nghệ thuật của các văn bản: _Chị em Thuý Kiều ;Cảnh ngày xuân; Kiều ở lầu Ngưng Bích._

-Tượng trưng, ước lệ

-Miêu tả chân dung

- Cực tả ...

- Khẳng định và ngợi ca vẻ đẹp và tàinăng của con người

- Dự cảm về kiếp người tài hoa bạc mệnh

- Miêu tả chân dung nhânvật - Bút pháp tượng trưng, ước lệ

- Miêu tả cảnh thiên nhiên - Bút pháp tạo hình

-Bức tranh thiên nhiên, lễ hội mùa xuân tươi đẹp, giàu sức sống...

-NT miêu tả cảnh thiên nhiên

- Bút pháp tạo hình

- Ngôn ngữ gợi tả..

- Miêu tả nội tâm

- Bút pháp tả cảnh ngụ tình

- Cảnh ngộ cô đơn, buồn tủi và tấm lòng chung thủy hiếu thảo của Kiều

- Tấm lòng nhân đạo của ND

- Bút pháp tả cảnh

ngụ tình

- Miêu tả nội tâm

- Ẩn dụ, điệp ngữ..
Bài 3: Tìm luận điểm cho đề văn sau: Cảm nhận về tấm lòng nhân đạo của Nguyễn Du qua các văn bản: _Chị em Thuý Kiều ;Cảnh ngày xuân; Kiều ở lầu Ngưng Bích._

Luận điểm 1: Khẳng định, trân trọng đề cao vẻ đẹp của con người(_Chị em Thuý Kiều_ )

Luận điểm 2: Đồng cảm với những buồn vui của tuổi trẻ(_Cảnh ngày xuân)_

Luận điểm 3: Niềm cảm thương sâu sắc trước nỗi khổ đau của con người(_Kiều ở lầu Ngưng Bích)_
Các em nhớ !

*_ Học thuộc _

_lòng bài thơ_
_- Chuẩn bị: Miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự_

_ Xin chân thành cảm ơn !_

Tiết học đến đây kết thúc,

Xin chúc quý

Chúc các em học giỏi !