*Kiểm tra bài cũ:
* Câu 1: Thế nào là phép tu từ nói giảm nói tránh?
*A, Là đối chiếu hai sự vật , hiện tượng có nét tương đồng để làm tăng sức gợi cảm cho sự diễn đạt. *B, Là một biện pháp tu từ phóng đại mức độ, quy mô, tính chất của sự vật , hiện tượng. *C, Là một biện pháp tu từ dùng cách diễn đạt tế nhị , uyển chuyển để tránh gây cảm giác quá đau buồn , ghê sợ , nặng nề ; tránh thô tục ,thiếu lịch sự.
* *Câu 2: Câu nào sau đây sử dụng biện pháp tu từ nói giảm nói tránh ?
*A. Bác trai đã khá rồi chứ ? *B. Lão hãy yên lòng mà nhắm mắt! *C . Nắng ấm, sân rộng và sạch.
*B
*C
3. Hãy tìm cụm chủ- vị của ba câu dưới đây?
*A, Bác trai đã khá rồi chứ ? * Bác trai / đã khá rồi chứ ? * C V *B, Lão hãy yên lòng mà nhắm mắt! * Lão / hãy yên lòng mà nhắm mắt! * C V *C, Nắng ấm, sân rộng và sạch. * Nắng / ấm, sân / rộng và sạch. * C V C V
*
* Hàng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỷ niệm mơn man của buổi tựu trường. * Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng. * Những ý tưởng ấy tôi chưa lần nào ghi lên giấy, vì hồi ấy tôi không biết ghi và ngày nay tôi không nhớ hết. Nhưng mỗi lần thấy mấy em nhỏ rụt rè núp dưới nón mẹ làn đầu tiên đi đến trường, lòng tôi lại tưng bừng rộn rã. Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh, mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp. Con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên thấy lạ. Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học. * _(Thanh Tịnh, Tôi đi học)_
* (1) Hàng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỷ niệm mơn man của buổi tựu trường. * (2) Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng. * (3) Những ý tưởng ấy tôi chưa lần nào ghi lên giấy, vì hồi ấy tôi không biết ghi và ngày nay tôi không nhớ hết. (4) Nhưng mỗi lần thấy mấy em nhỏ rụt rè núp dưới nón mẹ lần đầu tiên đi đến trường, lòng tôi lại tưng bừng rộn rã. (5) Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh, mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp. (6) Con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên thấy lạ.(7) Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học. * _(Thanh Tịnh, Tôi đi học)_
*2. Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng * * *tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng . *
*2. Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng * * *tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng . *
* C3
* C2
* V3
*_Bæ ngữ_
* V2
* VN1
*_Bæ ngữ_
* CN1
*=> Cụm CN1-VN1 là cụm lớn, hai cụm C2-V2 và C3-V3 là phụ ngữ cho động từ trung tâm “quên” vµ “ n¶y në”. Giữa chúng có mối quan hệ bao hàm so sánh: “như”
* (5) Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió * *lạnh, mẹ tôi / âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng * *dài và hẹp. *
*
* (5) Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió * TN TN *lạnh, mẹ tôi / âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng * CN VN *dài và hẹp. *
*=> Có 1 kết cấu chủ vị
*(7) Cảnh vật xung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi * *đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học. * *
*(7) Cảnh vật xung quanh tôi / đều thay đổi, vì chính lòng tôi/ * C1 V1 C2 *đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi / đi học. * V2 TN C3 V3 * * *
*Có 3 chủ vị không bao chứa nhau, các vế có mối quan hệ không bao hàm.
*C1
*V1
*C2
*V2
*C3
*V3
*Kiểu cấu tạo câu
*Câu cụ thể
*Câu có một cụm C-V
*Câu có hai hoặc nhiều cụm C-V
*Cụm C-V nhỏ nằm trong cụm C-V lớn
*Các cụm C-V không bao chứa nhau
* *Kiểu câu
*
*
*
*5
*2
*7
*Câu đơn
*
*Câu đơn mở rộng thành phần
*Câu ghép
*BÀI TẬP NHANH
* Trong hai câu sau, câu nào là câu ghép?
*a. Cái bàn này chân gãy rồi.
*b. Trời rải mây trắng nhạt, biển mơ màng dịu hơi sương.
*C
*V
*C
*V
*Câu đơn mở rộng
*C1
*V1
*C2
*V2
*Câu ghép
* Hàng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỷ niệm mơn man của buổi tựu trường. * Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng. * Những ý tưởng ấy tôi chưa lần nào ghi lên giấy, vì hồi ấy tôi không biết ghi và ngày nay tôi không nhớ hết. Nhưng mỗi lần thấy mấy em nhỏ rụt rè núp dưới nón mẹ làn đầu tiên đi đến trường, lòng tôi lại tưng bừng rộn rã. Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh, mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp. Con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên thấy lạ. Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học. * _(Thanh Tịnh, Tôi đi học)_
*1. H»ng n¨m cø vµo cuèi thu, l¸ ngoµi ®­êng rông nhiÒu * TN *vµ trªn kh«ng cã nh÷ng ®¸m m©y bµng b¹c, lßng t«i l¹i * *nao nøc nh÷ng kØ niÖm m¬n man cña buæi tùu tr­êng. *
*C3
*V3
*C2
*V2
*C1
*V1
*=> Dùng quan hệ từ “và” (Chỉ ý đồng thời), dấu phẩy.
*(3) Những ý tưởng ấy tôi chưa lần nào ghi lên giấy, vì * *hồi ấy tôi không biết ghi và ngày nay tôi không nhớ hết. *
* VN1
* TN
* CN1
* TN
* CN2
* VN2
* TN
* CN3
* VN3
*=> Dùng quan hệ từ “vì” (Chỉ nguyên nhân) và quan hệ từ “và” (Chỉ ý đồng thời), dấu phẩy
*(6) Con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng *lần này tự nhiên thấy lạ.
* TN
* CN1
* VN1
* CN2
* VN2
*=> Dùng quan hệ từ “nhưng” (Chỉ ý tương phản).
*=> Dùng cặp quan hệ từ .
* 2.T«i im lÆng cói ®Çu xuèng ®Êt : lßng t«i cµng th¾t l¹i, * *khoÐ m¾t t«i ®· cay cay.
*V1
*C1
*V2
*C2
*C3
*V3
*=> Dùng dấu hai chấm , dấu phẩy
*1. Vì trời mưa to nên đường rất trơn . * C1 V1 C2 V2
*3. N­íc s«ng cµng d©ng lên bao nhiªu th× ®åi nói * *cµng d©ng cao bÊy nhiªu. *
*=> Dùng cặp phó từ , đại từ .
*C1
*v1
*C2
*V2
*4. Anh ®i ®­êng nµy, em ®i ®­êng nä.
*V2
*C2
*V1
*C1
*=> Dùng cặp chỉ từ , dấu phẩy
*
*Bài Tập: Hai câu ghép sau có gì giống và khác nhau? * a. Tôi có ngày hôm nay nhờ tôi đam mê phim ảnh. * b. Tôi có ngày hôm nay tại tôi đam mê phim ảnh.
** Giống nhau: - Nội dung thông tin ** Khác nhau: - Sắc thái ý nghĩa
*Bài 1: Tìm câu ghép trong đoạn trích và cho biết trong mỗi câu ghép, các vế câu được nối với nhau bằng cách nào?
*
*(3) U van Dần, u lạy Dần ! * C1 V1 C2 V2 *(5) Chị con có đi, u mới có tiền nộp sưu, thầy Dần mới được về với Dần chứ ! * C1 V1 C2 V2 C3 V3 *(6) Sáng ngày người ta đánh trói thầy Dần như thế, Dần có thương không. * TN C1 V1 C2 V2 *(7) Nếu Dần không buông chị ra, chốc nữa ông lý vào * C1 V1 C2 V2 * đây, ông ấy trói nốt cả u, trói nốt cả Dần nữa đấy. *_ C3 V3_
*Bài 1: Tìm câu ghép trong đoạn trích và cho biết trong mỗi câu ghép, các vế câu được nối với nhau bằng cách nào?
*Cô tôi chưa dứt câu , cổ họng tôi đã nghẹn ứ khóc không ra * *tiếng . Giá những cổ tục đã đày đọa mẹ tôi là một vật như * * hòn đá hay cục thuỷ tinh, đầu mẩu gỗ, tôi quyết vồ ngay lấy mà * * cắn, mà nhai, mà nghiến cho kì nát vụn mới thôi. * * ( Nguyên Hồng, _Những ngày thơ ấu _)
*C1
*C1
*C2
*C2
*V1
*V2
*V1
*V2
*Vì bạn Nam không thuộc bài ...................
*Bài tập 2
*Do nó chủ quan............... *...........................................
*Tại trời mưa.................. *.....................................
* * * * * * *Nếu Lan chăm học............... * * * * *
* * * * * * *Trời vừa hửng sáng...........…… * * * * *
*Gió càng lớn ………………. *.............................
*Bài tập 3 : Sgk/113 *Chuyển những câu ghép em vừa đặt ở bài tập 2 thành những câu ghép mới bằng một trong hai cách sau : * *a/ Bỏ bớt một quan hệ từ . * *b/ Đảo lại trật tự các vế câu .
** Bài tập 3:
* Vì Nam chăm học nên bạn ấy đạt kết quả cao.
** Cách 1: + Nam chăm học nên bạn ấy đạt kết quả cao. *
* + Vì Nam chăm học, bạn ấy đạt kết quả cao. *
* * Cách 2: Nam đạt kết quả cao vì bạn ấy chăm học.
*
*
*
*_*Bài vừa học:_ *- Nắm đặc điểm, cách nối các vế câu ghép. *- Phân biệt câu ghép với câu đơn mở rộng thành phần. *- Hoàn thành các bài tập ở phần luyện tập. *-Vẽ sơ đồ tư duy bài học vào vở. *_*Bài sắp học:_ “ Câu ghép ” ( tiếp theo ) * - Trả lời câu hỏi phần I sgk /123. * => Quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu.
*HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ