1
2
3
4
5
6
7
8
9
10

M
V I Ê N G
N H
N G U Y Ê N
D I C H
G I A G A

Đ
Ô
C
L
Â
P
T
U
D
O

I Đ Ư Ơ N G
A
Ă
T
A
A
C
A

N
N
K
C
T

H
G
I
P
T

K
B
T
O
H

H U Y A
A C
R O N G T U
A N H

Y H O C

Sống
ởtận
trên
đời
người
cũng
vậy/Gian
nan
rènbóng
luyện
mới
Đây
là
công
việc
Bác
Hồ
từng
tham
gia
tạicổ
trường
Dục
Thanh,
…
là
tập
thơ
được
viết
trong
thời
gian
từ
tháng
8/1942
đến
tháng
Tiếng
suối
trong
như
tiếng
hát
xa/Trăng
lồng
thụ
lồng
hoa
Bài
thơ
…
là
dòng
cảm
xúc
của
một
người
con
miền
Nam
khi
được
Núi
cao
lên
đến
cùng/
Thu
vào
tầm
mắt
muôn
trùng
nước
non
là
hai
Tên
chữ
Hán
của
bài
thơ
Chiều
tối
?
Tên
chữ
của
Bác
Hồthơ
là…?
bản
cuối
cùng
mà
Người
soạn
MộtVăn
địa thành
danh
nổi
tiếng
ở Cao
Bằng
có thảo?
trong
bàinào
thơ của
của Bác?
Bác?
công
là
hai
câu
trong
bài
thơ
Phan
Thiết?
9/1943?
là thơ
câura
thơ
trong
bài
thơ
nào?
thăm
Bác?
câu
trong
bàilăng
thơ
nào
của
Bác ?

TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP
HỒ CHÍ MINH
PHẦN I. TÁC GIẢ

Ai nhanh hơn?
Trong thời gian 2 phút, hãy nối cột A
với cột B để có những thông tin chính
xác về tiểu sử, quá trình hoạt động
cách mạng của Bác

A
1. 19 – 5 – 1890

2. 1911

3. 1923 – 1941

B

c. Tháp Mười đẹp nhất hoa sen
Việt Nam đẹp nhất có tên Bác Hồ

-> Một “búp sen xanh” hé nở giữa làng Sen

(Bảo Định Giang)

a. Đất nước đẹp vô cùng. Nhưng Bác phải ra đi!
Cho tôi làm sóng dưới con tàu đưa tiễn Bác
(Chế Lan Viên)
-> Từ bến Nhà Rồng, Bác ra đi tìm đường cứu nước
b. Người đi hỏi khắp bóng cờ châu Mĩ, châu Phi Những đất tự do
những trời nô lệ
Những con đường cách mạng đang tìm đi
(Chế Lan Viên)
-> Bác hoạt động cách mạng ở Pháp, Liên Xô, Trung Quốc...

A

B

e. Bác đã về đây tổ quốc ơi
Nhớ thương, hòn đất ấm hơi người
Ba mươi năm ấy chân không nghỉ
4. tháng 2 năm 1941
Mà đến bây giờ mới tới nơi! (Tố Hữu)
-> Bác về nước lãnh đạo phong trào cách mạng tiến tới tổng
khởi nghĩa giành chính quyền
d. Ngâm thơ ta vốn không ham,
Nhưng vì trong ngục biết làm chi đây?
Ngày dài ngâm ngợi cho khuây,
5. từ tháng 8 – 1942
Vừa ngâm vừa đợi đến ngày tự do.
đến tháng 9 - 1943
(Hồ Chí Minh)
-> Bác bị chính quyền Tưởng Giới Thạch bắt giam khi người
sang Trung Quốc tranh thủ sự viện trợ quốc tế

A

6. 2- 9 – 1945

7. 2 – 9 - 1969

B
a. Trời bỗng xanh hơn, nắng chói lòa
Ta nhìn lên Bác, Bác nhìn ta
Bốn phương chắc cũng nhìn ta đó
Nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa!
(Tố Hữu)
-> Bác Hồ đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh ra nước Việt
Nam Dân chủ Cộng hòa.
g. Bác đã lên đường theo tổ tiên
Mác – Lê Nin thế giới Người Hiền
Ánh hào quang đỏ thêm sông núi
Dắt chúng con cùng nhau tiến lên
(Tố Hữu)
-> Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời

I. Vài nét về tiểu sử:
1. Quê hương, gia đình, thời niên thiếu.
- Tên khai sinh: Nguyễn Sinh Cung (19-5-1890 mất 2 – 9 – 1969)
- Quê: làng Kim Liên, xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An
- Thời trẻ:
+ Học tại trường Quốc học Huế.
+ Dạy học ở trường Dục Thanh (P.Thiết) lấy tên gọi Nguyễn Tất Thành.
- Trong thời kì đầu hoạt động cách mạng: lấy tên gọi Nguyễn Ái Quốc.
- Về nước lấy tên là Hồ Chí Minh.

=> HCM gắn bó trọn đời với dân với nước, với sự nghiệp giải
phóng dân tộc của VN và phong trào cách mạng thế giới.

- Gia đình: Nhà nho yêu nước, quê nội là
làng Kim Liên ( làng Sen) Nam Đàn, Nghệ
An .Cha là cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc –
Tri huyện Bình Khê, mẹ là bà Hoàng Thị
Loan ở làng Hoàng Trù( làng Chùa), Nam
Đàn, NA).

Nguyễn Sinh Sắc (1862 – 1929)
Hoàng Thị Loan (1868 - 1901
Nguyễn Thị Thanh (1884 -1954)
Nguyễn Sinh Khiêm (1888 – 1950)

2. Quá trình hoạt động cách mạng:
-

1911 ra đi tìm đường cứu nước.
1919 bản Yêu sách của nhân dân An Nam
1920 thành viên sáng lập Đảng CS Pháp
1923 – 1941: Hoạt động CM ở Liên Xô, Trung Quốc, Thái Lan.
2/1941 về nước tiếp tục hoạt động cách mạng.
1942 – 1943 : bị Tưởng Giới Thạch bắt giam.
2/9/1945 đọc Tuyên ngôn Độc lập.
1946 – 1969 : chủ tịch nước, lãnh đạo nhân dân chống Pháp – Mỹ…
2/9/1969 từ trần .

=> Là vị lãnh tụ cách mạng vĩ đại, một nhà
văn, nhà thơ lớn của dt

- Năm 1990: kỉ niệm 100 năm ngày sinh của chủ tịch Hồ Chí Minh, Tổ chức giáo dục, khoa học và văn hóa
Liên hiệp quốc (UNESCO) suy tôn là “Anh hùng giải phóng dân tộc Việt Nam, nhà văn hóa”.
 Sự nghiệp chính là sự nghiệp cách mạng, nhưng người cũng để lại một sự nghiệp văn học to lớn.
=> Hồ Chí Minh là người chiến sĩ kiên cường trên suốt nửa thế kỉ tham gia cho sự nghiệp cách
mạng của dân tộc, là vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam.

- Trong sự nghiệp cách mạng lớn lao của Bác, có một di sản vô cùng quý báu để lại cho dân tộc,
đó là sự nghiệp văn học.
- Sinh thời, chủ tịch Hồ Chí Minh không tự nhận mình là nhà văn, nhà thơ. Người chỉ xem mình
là người bạn thân của văn nghệ, người yêu văn nghệ.
- Nhưng rồi chính hoàn cảnh thôi thúc, nhiệm vụ cách mạng yêu cầu, môi trường xã hội và thiên nhiên
gợi cảm, cộng với tài năng và tâm hồn chan chứa cảm xúc, Người đã sáng tác nhiều tác phẩm có giá trị.
- Hồ Chí Minh am hiểu quy luật và đặc trưng hoạt động của văn nghệ, từ phương diện chính trị
đến nghệ thuật biểu hiện. điều này thể hiện trực tiếp trong quan điểm sáng tác của Người.

II. Sự nghiệp văn học.
1. Quan điểm sáng tác
- Bác coi văn học là vũ khí chiến đấu lợi hại phục vụ có hiệu quả cho sự nghiệp CM.
+ Quan điểm này thể hiện trong 2 câu thơ:
“Nay ở trong thơ nên có thép
Nhà thơ cũng phải biết xung phong”
(Cảm tưởng đọc “Thiên gia thi”) .
+ Về sau trong Thư gửi các hoạ sĩ nhân dịp triển lãm hội hoạ 1951, Người lại khẳng định:
“Văn hóa nghệ thuật cũng là một mặt trận. Anh chị em là chiến sĩ trên mặt trận ấy”.

- Chú trọng tính chân thật và tính dân tộc, phải có ý thức giữ gìn sự trong sáng của TV.
+ Người yêu cầu văn nghệ sĩ phải “miêu tả cho hay, cho chân thật, cho hùng hồn” những
đề tài hiện thực phong phú của cách mạng.
+ Người nhắc nhở giới nghệ sĩ “nên chú ý phát huy cốt cách dân tộc” và đề cao sự sáng tạo,
“chớ gò bó họ vào khuôn, làm mất vẻ sáng tạo”.
- Người luôn đặt câu hỏi:
+ “Viết cho ai?” (Đối tượng),
+ “Viết để làm gì?” (Mục đích),
+ Quyết định: “Viết cái gì?” (Nội dung)
+ “Viết thế nào?” (Hình thức).

=> Những tác phẩm của Người có tư tưởng sâu sắc, nội dung thiết thực,
hình thức nghệ thuật sinh động, đa dạng.

2. Di sản văn học.
a. Văn chính luận.
- Bản án chế độ thực dân Pháp (1925)
++ Lên án tội ác và chính sách tàn bạo của Chính phủ
Pháp đối với các nước thuộc địa.
++ Lay động tình cảm người đọc bằng những sự việc
chân thật và ngòi bút châm biếm sắc sảo, giàu chất trí
tuệ.

- Tuyên ngôn độc lập (1945)
-> Giá trị: Một văn kiện có ý
nghĩa lích sử trọng đại và là một
áng văn chính luận mẫu mực

- Lời kêu gọi toàn quốc
kháng chiến (1946).
 Được viết trong những giờ phút
đặc biệt của dân tộc, văn phong
hùng hồn, tha thiết làm rung động
trái tim những người yêu nước.
- Mục đích:
+ Đấu tranh chính trị và kêu gọi sự đoàn kết dân tộc.
+ Lí lẽ vững vàng, thuyết phục, ngôn từ giản dị.

 Vi hành (1923) 

Lời than vãn của bà Trưng Trắc (1922); Những
trò lố hay là Va-ren và Phan Bội
Châu (1925); Nhật ký chìm tàu (1931);
Vừa đi đường vừa kể chuyện (1963)

b. Truyện - Vạch trần bản chất cướp nước của TDP và bọn tay sai bán nước.
- Ca ngợi những người chiến sĩ CM kiên cường đấu tranh vì độc lập tự do
và kí
của DT.
- Lối viết cô đọng, sáng tạo, mang màu sắc hiện đại

c. Thơ ca: 250 bài thơ

Nhật ký trong tù 
- Phản ánh tâm hồn và nhân cách cao đẹp của người chiến sĩ Cm.
- Thơ ca làlĩnh vực sáng tạo nổi bật nhất trong sự nghiệp văn học của Bác.

3. Phong cách nghệ thuật:
- THƠ CA
- VĂN CHÍNH LUẬN
+ Ngắn gọn, tư duy sắc
sảo, lập luận chặt chẽ.
+ Lí lẽ đanh thép, bằng
chứng thuyết phục.
+ Giàu tính chiến đấu và
đa dạng về bút pháp

- TRUYỆN VÀ KÍ
+ Thể hiện tính chiến đấu
mạnh mẽ .
+ Nghệ thuật trào phúng
vừa sắc bén vừa thâm
thuý..

+ Thơ tuyên truyền: giản dị,
mộc mạc, mang màu sắc dân
gian hiện đại.
+ Thơ theo cảm hứng nghệ
thuật: Hàm súc, giàu chất trữ
tình và tính chiến đấu.

TỔNG KẾT:
GHI NHỚ- SKG

III. LUYỆN TẬP:
Bài tập 1 /29 sgk
Mộ
Quyện điểu quy lâm tầm túc thụ
Cô vân mạn mạn độ thiên không
Sơn thôn thiếu nữ ma bao túc
Bao túc ma hoàn lô dĩ hồng.
Chiều tối
(Người dịch: Nam Trân)
Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ,
Chòm mây trôi nhẹ giữa từng không;
Cô em xóm núi xay ngô tối,
Xay hết, lò than đã rực hồng.

III. LUYỆN TẬP:
Gợi ý BT1/29
Màu sắc cổ điển
- Thể thơ TNTTĐL
- Bức tranh thiên nhiên:
núi rừng, cánh chim,
chòm mây
- Bút pháp chấm phá, tả
cảnh ngụ tình
- Sự hoà hợp giữa con
người và thiên nhiên

Tinh thần hiện đại
- Bút

pháp tả thực, giản dị, mộc
mạc,dân dã đời thường
- Hình

tượng thơ có sự vận động
theo hướng ánh sáng, sự sống
- Con người là trung tâm của
bức tranh

DĂN DÒ: Chuẩn bị bài Tuyên ngôn độc lập phần II- tác phẩm:
Đọc văn bản, trả lời câu hỏi phần hướng dẫn học bài, tìm hiểu
thêm về hoàn cảnh lịch sử khi tác phẩm ra đời (tranh ảnh, thơ ...)
- Lưu ý:
+ Hoàn cảnh sáng tác.
+ Mục đích sáng tác.
+ Giá trị tác phẩm.
+ Bố cục tác phẩm.