Thứ
Luyện từ và câu

Luyện tập về từ đồng nghĩa

Kiến thức trọng tâm
Tìm được từ đồng nghĩa với từ đã cho
Phân biệt từ đồng nghĩa hoàn toàn và không hoàn toàn
để sử dụng phù hợp với ngữ cảnh cụ thể.
Rèn kĩ năng sử dụng từ đồng nghĩa.

Ghi nhớ:
1. Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa giống nhau hoặc gần
giống nhau.
VD: siêng năng, chăm chỉ, cần cù, …
2. Có những từ đồng nghĩa hoàn toàn, có thể thay thế cho
nhau trong lời nói.
VD: hổ, cọp, hùm, …bố,ba, cha..
3. Có những từ đồng nghĩa không hoàn toàn. Khi dùng những
từ này, ta phải cân nhắc lựa chọn cho đúng.
VD: - Ăn, xơi, chén, …(biểu thị thái độ, tình cảm khác nhau
đối với người đối thoại hoặc điều được nói đến).
- Mang, khiêng, vác, …(biểu thị những cách thức hành
động khác nhau ).

1) Tìm các từ đồng nghĩa:
Từ
a. Chỉ màu xanh.
b. Chỉ màu đỏ.
c. Chỉ màu trắng.
d. Chỉ màu đen.

Tìm từ đồng nghĩa

Từ

Tìm từ đồng nghĩa

a. Chỉ màu xanh.

xanh lơ, xanh lục, xanh ngọc, xanh biếc, xanh rờn, xanh thẫm,
xanh nét, xanh tươi, xanh um, xanh sẫm, xanh ngát, xanh
ngắt, xanh xao, xanh đen, xanh xanh mượt, xanh lè, xanh lét,
xanh bóng…

b. Chỉ màu đỏ.

đỏ thắm, đỏ tía, đỏ rực, đỏ hoe, đỏ gay, đỏ au, đỏ chói, đỏ
sọc, đỏ lòm, đỏ ngầu, đỏ ối, đỏ hoét, đỏ ửng, đỏ hồng,….
c. Chỉ màu trắng.

d. Chỉ màu đen.

trắng lóa, trắng bóc, trắng bạch, trắng bệch, trắng nõn,
trắng phau, trắng muốt, trắng tinh, trắng toát, trắng ngần,
trắng ngà, trắng bong, trắng dã, trắng nuột, trắng hếu …
đen trũi, đen thui, đen kịt, đen sịt, đen nghịt, đen ngòm, đen
láy, đen giòn, đen sì, đen lánh, đen đen, đen nhức, đen
nhẻm…

Bài 2: Đặt câu với từ tìm được ở bài tập 1
xanh lơ, xanh lục, xanh ngọc, xanh biếc, xanh rờn,
xanh thẫm, xanh nét, xanh tươi, xanh um, xanh sẫm,
xanh ngát, xanh ngắt, xanh xao, xanh đen, xanh xanh
mượt, xanh lè, xanh lét, xanh bóng…
đỏ thắm, đỏ tía, đỏ rực, đỏ hoe, đỏ gay, đỏ au, đỏ chói,
đỏ sọc, đỏ lòm, đỏ ngầu, đỏ ối, đỏ hoét, đỏ ửng, đỏ
hồng,….
trắng lóa, trắng bóc, trắng bạch, trắng bệch, trắng nõn,
trắng phau, trắng muốt, trắng tinh, trắng toát, trắng
ngần, trắng ngà, trắng bong, trắng dã, trắng nuột, trắng
hếu …
đen trũi, đen thui, đen kịt, đen sịt, đen nghịt,
đen ngòm, đen láy, đen giòn, đen sì, đen lánh,
đen đen, đen nhức, đen nhẻm…

Chiếc vòng của em màu xanh ngọc

Mặt trời đỏ rực

Trang giấy trắng tinh

Em bé có đôi mắt đen láy

Câu 3. Chọn từ thích hợp trong ngoặc đơn để hoàn chỉnh bài văn sau:

Cá hồi vượt thác

Đàn cá hồi gặp thác phải nghỉ lại lấy sức để sáng mai vượt sóng. Suốt
đêm thác réo (điên cuồng, dữ dằn, điên đảo). Nước tung lên thành những
búi trắng như tơ. Suốt đêm đàn cá rậm rịch.
Mặt trời vừa (mọc, ngoi, nhô) lên. Dòng thác óng ánh (sáng trưng,
sáng quắc, sáng rực) dưới nắng. Tiếng nước xối (gầm rung, gầm vang,
gầm gào). Những con cá hồi lấy đà lao vút lên như chim. Chúng xé toạc
màn mưa thác trắng. Những đôi vây xòe ra như đôi cánh.
Đàn cá hồi lần lượt vượt thác an toàn. Đậu "chân" bên kia ngọn thác,
chúng chưa kịp chờ cho cơn choáng đi qua, lại (cuống cuồng, hối hả,
cuống quýt) lên đường.

Câu 3 Chọn từ thích hợp trong ngoặc đơn để hoàn chỉnh bài văn sau:
Trả lời:

Cá hồi vượt thác

Đàn cá hồi gặp thác phải nghỉ lại lấy sức để sáng mai vượt sóng.
Suốt đêm thác réo điên cuồng. Nước tung lên thành những búi trắng
như tơ. Suốt đêm đàn cá rậm rịch.
Mặt trời vừa nhô lên. Dòng thác óng ánh sáng rực dưới nắng.
Tiếng nước xối gầm vang. Những con cá hồi lấy đà lao vút lên như
chim. Chúng xé toạc màn mưa thác trắng. Những đôi vây xòe ra như
đôi cánh.
Đàn cá hồi lần lượt vượt thác an toàn. Đậu "chân" bên kia ngọn
thác, chúng chưa kịp chờ cho cơn choáng đi qua, lại hối hả lên
đường.

Tạm biệt các em. Hẹn gặp lại