Al

Zn Fe Pb
Ho¸
häc

Mg
Na

K

Au

H
Cu
Ag

KIEÅM TRA BAØI CUÕ
Haõy neâu tính chaát vaät lí vaø öùng duïng
töông öùng cuûa kim loaïi ? Cho ví duï .
1. Kim loaïi coù tính deûo, daãn ñieän, daãn nhieät toát, coù aùnh kim.
2. Caên cöù vaøo tính chaát vaät lí, ngöôøi ta söû duïng kim loaïi trong
ñôøi soáng vaø saûn xuaát.

Fe
Cu

Nguyên
nhân vì
sao thế
nhỉ ?

Mg
Zn

Ag
Na
Pb

Al

K

Tiết 22: TÍNH CHẤT CỦA KIM LOẠI - DÃY HOẠT ĐỘNG
HOÁ HỌC CỦA KIM LOẠI.
? Em ñaõ ñöôïc bieát nhöõng phaûn öùng hoùa hoïc naøo coù söï tham gia
cuûa kim loaïi?
1

Kim loaïi taùc duïng vôùi oxi
(lôùp 8).

2

Kim loaïi taùc duïng vôùi dung
dòch axit.

3

Kim loaïi taùc duïng vôùi dung
dòch muoái.

Tieát 22.Baøi 16 : TÍNH CHAÁT HOÙA HOÏC CUÛA KIM LOAÏI
I. Phaûn öùng cuûa kim loaïi vôùi phi kim:
1.Taùc duïng vôùi oxi:
to
2O2n(k)töôï
ng Fe
r) +taû hieä
4 (r) n öùng kim loaïi vôùi
Em 3Fe
haõy( moâ
cuûa3Ophaû
(traéng xaùm )

(khoâng maøu )

(naâu ñen)

oxi ñaõ 4hoïNa
c ôû lôù+p 8O, vieá
t PTHH
2. .Na
.. .cOủa phản ứng.
2

2

to

2 Cu + O  2. .CuO
...
2
2. Taùc duïng vôùi phi kim khaùc (Cl2 , S, … ):
•* caù
Thí
nghieä
: Natri
trong
khít luaä
clon veà phaûn öùng
Töø
c ví
duïmtreâ
n, em chaù
haõyyruù
t ra keá
-cuû
Hiện
tượng:
noùng chaû
y cháy
trong
khíxét
clovà
tạoviết
thành
khói
a Quan
kim
loaï
vôùnghiÖm,
i oxi?
s¸tiNatri
thÝ
nêu
hiện sáng
tượng,
nhận
phương

màu trắng.
trình hóa học của phản ứng.
- Nhaän xeùt: Natri ñaõ taùc duïng vôùi khí clo tạo thành tinh theå muoái
natri clorua
.
Chú ý quan
sát: - màu sắc, trạng thái của Na, Cl2 trước p/ứng;
to
PTHH cuûa phaûn öùng:
2 Na(r) + Cl2 (k)  2 NaCl (r)
(Vaøsắc,
ng luïtrạng
c ) thái
(traé
ng )sản phẩm.
- ngọn lửa, màu
của

Tieát 22.Baøi 16 : TÍNH CHAÁT HOÙA HOÏC CUÛA KIM LOAÏI
I. Phaûn öùng cuûa kim loaïi vôùi phi kim:
to
1. Taùc duïng vôùi oxi:
3Fe( r) + 2O2 (k)  Fe3O4 (r)
4 Na

+ O2  2 Na2O ;

to

2 Cu + O2  2 CuO

2. Taùc duïng vôùi phi kim khaùc (Cl2 , S ):
to

2 Na(r) + Cl2 (k)  2 NaCl (r)
(Vaøng luïc )

to

2 Fe + 3 Cl2  2. .FeCl
.. . 3

(traéng )

;

Mg

to

+ S  .MgS
....

Em haõy ruùt ra keát luaän veà phaûn öùng cuûa kim loaïi vôùi
•* Keát luaän: ÔÛ nhieät ñoä thöôøng hay nhieät ñoä cao:
phi?kim
? t luaän chung veà phaûn öùng cuûa kim loaïi vôùi
Ruùkhaù
t rackeá
 Kim loaïi +
Oxi

Oxit
kim
loaï
i
phi kim ?
(tröø Ag, Au, Pt…)

 Kim loaïi

+

phi kim khaùc  Muoái

Tieát 22.Baøi 16 : TÍNH CHAÁT HOÙA HOÏC CUÛA KIM LOAÏI

I. Phaûn öùng cuûa kim loaïi vôùi phi
kim: öùng cuûa kim loaïi vôùi dung dòch
II. Phaûn
axit:
PTHH
cuûhãy
a p/ö:
H2ng
SOc4 ủ
+ loại
H2 (k)Zn với
Em
moâ taû Zn
hiệ(r)n+tượ
phaûZnSO
n öùng4 (dd)
kim
(l) a
dung dịch HFe
loãng.
Viết
PTHH
cuûa phaû
FeSO
+ nHöù2ng.
H2SO
2SO4+
4  . . .. . 4
Mg tan
+ 2dần
HCl
 . .MgCl
. . . sủi
Hiện tượng: viên kẽm
và xuất
hiện
bọtHkhí.
2 +
2
Cu + HCl 

? Coù phaûi kim loaïi naøo cuõng phaûn öùng ñöôïc vôùi dd axit khoâng?
: caùc PTHH trên em có keát luaän gì về
•* Keát luaänTừ

ứngloaï
giữa
với
dịch axit?
Moäphản
t soá kim
i +kimddloại
axit
(Hdung
2SO4 loaõng, HCl ...)
 Muoái + khí hiñro (H2)

TN

Tieát 22.Baøi 16 : TÍNH CHAÁT HOÙA HOÏC CUÛA KIM LOAÏI
III. Phaûn öùng cuûa kim loaïi vôùi dung
Tieán
haønh laøm caùc thí nghieäm sau:
dòch
muoái:
(1). Nhoùm 1 :
Cho daây ñoàng (Cu) vaøo oáng
nghòeâm ñöïng dd baïc nitrat (AgNO 3).
(2). Nhoùm 2:
Cho daây keõm (Zn) vaøo oáng
nghieäm ñöïng dd ñoàng sunfat (CuSO 4).
(3). Nhoùm 3:
Thaû nheï ñinh saét (Fe) vaøo oáng
nghieäm ñöïng dd ñoàng sunfat (CuSO 4).
(4). Nhoùm 4:
Cho daây ñoàng vaøo oáng nghieäm
ñöïng ddòch saét(III) clorua (FeCl 3).

?

Quan saùt hieän töôïng xaûy ra trong moãi oáng
nghieäm (chuù yù tôùi maøu saéc cuûa caùc
chaát ban ñaàu vaø saûn phaåm).

Cu

Zn

Ag

Cu

Cu(NO3)2

1

?

Fe

Cu
ZnSO4

2

Cu

Cu
FeSO4

3

Keát quaû thí nghieäm

FeCl3

4

Vieát PTHH cuûa phaûn öùng vaø ruùt ra
nhaän xeùt veà khaû naêng hoaït ñoäng cuûa
caùc kim loaïi trong moãi thí nghieäm treân.

Tieát 22.Baøi 16 : TÍNH CHAÁT HOÙA HOÏC CUÛA KIM LOAÏI
III. Phaûn öùng cuûa kim loaïi vôùi dung dòch
muoái:
1.
Phaûn öùng cuûa ñoàng vôùi dung
dòch Cu
baïc+nitrat:
2 AgNO3 (dd)  Cu(NO3)2 (dd) + 2 Ag (r)
(r)

Cu hoaït ñoäng hoùa hoïc maïnh hôn Ag.

2. Phaûn öùng cuûa keõm ( hoaëc saét ) vôùi
dung dòch
ñoàng (II) sunfat:
Zn (r) + CuSO4 (dd)  ZnSO4 (dd) + Cu (r)
Fe (r) + CuSO4 (dd)  FeSO4 (dd) + Cu (r)

Zn, Fe hoaït ñoäng hoùa hoïc maïnh hôn Cu.

3. Ñoàng vôùi dung dòch saét (III) clorua:
Khoâng coù phaûn öùng xaûy ra.

Cu hoaït ñoäng hoùa hoïc yeáu hôn Fe .

Ruùt ra keát luaän veà phaûn öùng cuûa kim loaïi
vôùi dung dòch muoái ?

Tieát 22.Baøi 16 : TÍNH CHAÁT HOÙA HOÏC CUÛA KIM LOAÏI
III. Phaûn öùng cuûa kim loaïi vôùi dung
dòch
Cu muoái:
+ 2 AgNO
 Cu(NO )
+ 2 Ag
(r)

3 (dd)

3 2 (dd)

(r)

Zn (r) + CuSO4 (dd)  ZnSO4 (dd) + Cu (r)
Fe (r) + CuSO4 (dd)  FeSO4 (dd) + Cu (r)

(*) Keát luaän:
Kim loaïi hoaït ñoäng hoaù hoïc maïnh
(tröø Na, K, Ca,…) coù theå ñaåy kim loaïi hoaït
ñoäng hoaù hoïc yeáu hôn ra khoûi dung dòch
muoái
muoái môùi vaø
kim loaïi
môùi .

Fe
Ag
Nguyên
Vì trong môi trường có không khí ẩm
Cu
nhân
vì …ñaõ
(oxi, nöôùc); axit;
muối;
Na
phaûn öùng vôùi
kim loại, laøm
sao thế
Mg

chuùng bò biến
đổi?thành chất khác,
nhỉ
gây phá hủy kim loại.

Zn

Pb

Al

K

TÍNH CHAÁT HOÙA HOÏC CUÛA KIM LOAÏI
+

KIM

O2

Oxit kim loaïi

+ phi kim khaùc (Cl2, S, Br2,
…. )

Muoái

LOAÏ + dd HCl hay dd H2SO4 loaõng
I
H2

Muoái + khí

+ dd muoái cuûa kim loaïi yeáu
Muoái môùi + kim
hôn

loaïi môùi

LUYEÄN TAÄP
Ñieàn CTHH vaø heä soá coøn thieáu vaøo choã troáng
trong caùc PTHH sau ñaây sao cho phuø hôïp:
Mg
a) .........
+H………
 MgSO4 + H2
2SO4
+ ……
2 K

Mg+
c) ……
Al2O3

KIM

S2


+

Zn b) …… + CuCl2  Cu
ZnCl2

K2S
O2

+ phi kim khaùc (Cl2, S, Br2,
…. )
+ dd HCl hay dd H2SO4 loaõng

LOAÏ
I

4 Al
d) ……

3 O2
2
+ ………  ….
Oxit kim loaïi
Muoái
Muoái + khí H2

+ dd muoái cuûa kim loaïi yeáu
Muoái môùi + kim
hôn
loaïi môùi

1

Häc tÝnh chÊt ho¸ häc cña kim lo¹i , viÕt ®­îc
ph­¬ng tr×nh minh họa cho tõng tÝnh chÊt ®ã.

2

Làm bài tập : 3, 4, 5, 6 (SGK trang 51)

3

Xem trước bài 17: Dãy hoạt động hóa học của KL

TÌM HIỂU XEM:

Daõy hoạt động hoùa học của kim loại được
xaây dựng như thế naøo? Coù yù nghĩa gì?

Noái caùc thí nghieäm ôû coät (1) vôùi hieän
töôïng ôû coät (2) vaø PTHH ôû coät (3) sao cho
phuø hôïp:
Thí nghieäm
(1)

Hieän töôïng
(2)

PTHH
(3)

1. Ñoát daây
saét trong khí
clo

a. Maøu xanh cuûa dd nhaït daàn,
coù kim loaïi maøu ñoû baùm ngoaøi
maûnh keõm.

g. Zn + 2 HCl  ZnCl2 + H2

2. Cho maûnh
keõm vaøo dd
axit HCl

b. Khoâng coù hieän töôïng gì.

h. Zn + CuSO4  ZnSO4 + Cu

3. Cho maûnh
keõm vaøo dd
CuSO4

c. Maûnh keõm tan daàn, coù xuaát
hieän boït khí.

i. 2 Fe + 3 Cl2  2 FeCl3

4. Cho daây
ñoàng vaøo dd
FeCl3

d. Saét chaùy taïo “khoùi” maøu
naâu.

k. Khoâng xaûy ra phaûn öùng.

Ñaùppaùaùnn::
Ñaù

e. Maøu vaøng cuûa dd nhaït daàn,
kim
i maø
xaù
ngoaø
11 _...
;; loaï
2_...
_cu …
;m baù;m3_...
_i -…a
_ …3
_4 …-3CuCl
f.;3Cu
+4
2FeCl
- d _...
-coù
i
2
g
3
h
;
b
k
2+ 2Fe
daây ñoàng.

HiÖn t­îng:
S¾t ch¸y trong oxi s¸ng chãi, kh«ng
cã ngän löa, kh«ng cã khãi, t¹o ra c¸c
h¹t nhá mµu n©u lµ oxit s¾t tõ.
PTHH cuûa phaûn öùng?

Saét chaùy trong khí
oxi

Tieán haønh laøm caùc thí
nghieäm sau:

(*)Nhoùm 1 vaø 3 : Thaû moät laù ñoàng vaøo oáng
nghòeâm ñöïng dung dòch axit HCl.
(*) Nhoùm 2 vaø 4 : Thaû moät laù ñoàng vaøo oáng
nghieäm ñöïng dung dòch axit H2SO4 loaõng.

?

Neâu hieän töôïng vaø ruùt ra
nhaän xeùt.
HCl
Cu

H2SO4
Cu

Caû 2 tröôøng hôïp treân ñeàu khoâng coù
phaûn öùng xaûy ra.