Luyện tập trao đổi ý kiến với người thân
Đề bài:
Em và người thân trong gia đình cùng đọc một truyện
nói về một người có nghị lực, có ý chí vươn lên. Em
trao đổi với người thân về tính cách đáng khâm phục
của nhân vật đó.
Hãy cùng bạn đóng vai người thân để thực hiện cuộc
trao đổi trên.

MÔÛ BAØI TRONG BAØI VAÊN KEÅ CHUYEÄN
I/ Nhận xét:
1. Đọc truyện sau:

Ruøa vaø thoû
Trôøi muøa thu maùt meû. Treân bôø soâng, moät con ruøa ñang coá söùc taäp chaïy.
Moät con thoû thaáy theá lieàn mæa mai:
- Ñaõ goïi laø chaäm nhö ruøa maø cuõng ñoøi taäp chaïy.
Ruøa ñaùp:
- Anh ñöøng gieãu toâi! Anh vôùi toâi thöû chaïy thi coi ai hôn!
Thoû ngaïc nhieân:
- Ruøa maø daùm chaïy thi vôùi thoû sao? Ta chaáp chuù em moät nöûa ñöôøng ñoù!
Ruøa khoâng noùi gì. Bieát mình chaäm chaïp, noù doác söùc chaïy thaät nhanh.
Thoû nhìn theo, mæm cöôøi. Noù nghó: “Chaû vieäc gì maø voäi, ruøa gaàn tôùi ñích, mình phoùng cuõng thöøa
söùc thaéng cuoäc.” Vì vaäy, noù cöù nhôûn nhô nhìn trôøi, maây, caây coû.
Luùc söïc nhôù ñeán cuoäc thi, ngaång ñaàu leân, noù thaáy ruøa ñaõ gaàn tôùi ñích, beøn vaét chaân leân coå maø
chaïy. Nhöng muoän maát roài. Ruøa ñaõ tôùi ñích tröôùc noù.
(Theo La Phoâng-ten)

2/ Tìm đoạn mở bài trong truyện trên.

3. Cách mở bài sau đây có gì khác với cách mở bài nói trên?
Trong muôn loài, rùa vốn nổi tiếng là chậm chạp, còn thỏ thì chạy
nhanh như bay. Thế mà có một con rùa dám chạy thi với thỏ và thắng
cả thỏ. Vì sao có chuyện ngược đời như vậy? Sau đây, em xin kể đầu
đuôi câu chuyện ấy.

Trời mùa thu mát
mẻ. Trên bờ sông,
một con rùa đang
cố sức tập chạy.

Kể ngay
vào sự việc mở đầu
câu chuyện

Mở bài trực tiếp

Trong muôn loài, rùa vốn nổi tiếng là chậm
chạp, còn thỏ thì chạy nhanh như bay. Thế mà
một con rùa dám chạy thi với thỏ và thắng cả thỏ.
Vì sao có chuyện ngược đời như vậy? Sau đây,
em xin kể đầu đuôi câu chuyện ấy.

Hai cách mở bài trên có gì khác
Nói chuyện khác
nhau?
để dẫn vào câu chuyện
định kể

120
115
110
105
100
95
90
85
80
75
70
65
60
55
50
45
40
35
30
25
20
15
10
5
0
Mở bài gián tiếp

II/ Ghi nhớ:
Có hai cách mở bài:

1. Mở bài trực tiếp:

kể ngay vào sự việc mở đầu
câu chuyện.

2. Mở bài gián tiếp:

nói chuyện khác để dẫn vào câu chuyện
định kể.

III/ Luyện tập:
Đọc các mở bài sau

Mở bài a:
Có một con rùa sống bên sông. Biết
mình chậm chạp nên hôm nào cũng vậy,
vừa sáng sớm tinh mơ, nó đã ra bờ sông
tập chạy.

Mở bài b:
Xưa nay, người cậy tài cậy giỏi mà chủ quan, biếng
nhác thì chẳng làm nên việc gì. Ngược lại, sức có kém
nhưng quyết tâm, nhẫn nại ắt thành công. Câu chuyện Rùa
và thỏ chứng minh điều đó.

Mở bài c:
Đầu năm học vừa qua, lớp em có mấy bạn vì
chủ quan, lười biếng nên kết quả học tập sút
kém hẳn so với hồi lớp ba. Cô giáo bèn kể
chuyện Rùa và thỏ để khuyên các bạn phải cố
gắng, chăm chỉ. Câu chuyện này như sau:

Mở bài d:
Trong các loài thú, mấy ai chạy nhanh bằng
bọn thỏ chúng tôi? Thấy bóng chúng tôi trên
đường đua thì hươu, nai còn phải kiêng dè, chưa
nói gì tới bác trâu hay chị lợn. Thế mà có lần thỏ
tôi phải ngậm đắng nuốt cay chịu thua anh chàng
rùa nổi tiếng lù đù, chậm chạp. Câu chuyện ấy
dạy cho tôi một bài học nhớ đời. Đầu đuôi thế
này:

Trong bốn mở bài trên, mở
bài nào là mở bài trực tiếp? Mở
bài nào là mở bài gián tiếp?

120
115
110
105
100
95
90
85
80
75
70
65
60
55
50
45
40
35
30
25
20
15
10
5
0

Mở bài a:

Mở bài b:

Có một con rùa sống bên sông. Biết mình chậm
Xưa nay, người cậy tài cậy giỏi mà chủ quan, biếng
chạp nên hôm nào cũng vậy, vừa sáng sớm tinh nhác thì chẳng làm nên việc gì. Ngược lại, sức có kém
mơ, nó đã ra bờ sông tập chạy.
nhưng quyết tâm, nhẫn nại ắt thành công. Câu chuyện
Rùa và thỏ chứng minh điều đó.

Trực tiếp

Gián tiếp

Mở bài c:

Mở bài d:

Đầu năm học vừa qua, lớp em có mấy bạn vì
chủ quan, lười biếng nên kết quả học tập sút kém
hẳn so với hồi lớp ba. Cô giáo bèn kể chuyện Rùa
và thỏ để khuyên các bạn phải cố gắng, chăm chỉ.
Câu chuyện này như sau:

Trong các loài thú, mấy ai chạy nhanh bằng bọn thỏ
chúng tôi? Thấy bóng chúng tôi trên đường đua thì
hươu, nai còn phải kiêng dè, chưa nói gì tới bác trâu hay
chị lợn. Thế mà có lần thỏ tôi phải ngậm đắng nuốt cay
chịu thua anh chàng rùa nổi tiếng lù đù, chậm chạp. Câu
chuyện ấy dạy cho tôi một bài học nhớ đời. Đầu đuôi thế
này:

Gián tiếp

Gián tiếp

Mở bài trực tiếp

Hai bàn tay

Hồi
Hồiấy,
ấy,ởởSài
SàiGòn,
Gòn,Bác
Bác
HồHồ
có có
một
một
người
người
bạn
bạn
têntên
là Lê.
là Lê.
Một hôm, Bác Hồ hỏi bác Lê:
- Anh có yêu nước không?
Bác Lê trả lời:
- Có chứ.
- Anh có thể giữ bí mật không?
- Có.
- Tôi muốn đi ra nước ngoài xem Pháp và các nước khác họ làm như thế nào, sau
đó, trở về giúp đồng bào chúng ta. Nhưng đi một mình cũng mạo hiểm. Anh có
muốn đi với tôi không?
Bác Lê sửng sốt:
- Nhưng chúng ta lấy đâu ra tiền mà đi?
- Đây, tiền đây!
Vừa nói, Bác Hồ vừa giơ hai bàn tay ra và tiếp:
- Chúng ta sẽ làm bất cứ việc gì để sống và để đi. Anh đi với tôi chứ?
Theo TRẦN DÂN TIÊN