Có 2 bạn Mai và Lan ở gần nhà nhau, cùng
đi xe đạp đến trường. Bạn Lan thường đến
trường sớm hơn bạn Mai 
+ Vậy bạn nào đi nhanh hơn?
+ Làm sao các em biết bạn …. đi nhanh
hơn?

Nhắc lại công thức về chuyển động
v=

s
t

Thương số s đặc trưng cho tính chất nào của
t

chuyển động

TIẾT 30- 31- 32:
BÀI 8: TỐC ĐỘ CHUYỂN ĐỘNG

I.Khái niệm tốc độ:
Bảng ghi kết quả cuộc chạy 60m trong tiết thể dục
của 3 bạn học sinh:
Cột

1

2

Số
TT

Họ và tên
Học sinh

Quãng
đường chạy
S (m)

1

Nguyễn Anh

60

2
3

Trần Bình
Lê Cao

60
60

3

4

Thời gian Xếp
chạy t (s) hạng
10

2

9,5
11

1
3

5
Quãng đường
chạy trong một
giây
6m/s
6,31m/s
5,45m/s

H 1: Làm thế nào để biết ai chạy nhanh ai chạy chậm? Hãy ghi
kết quả xếp hạng của từng học sinh vào cột 4.
H 2 : Hãy tính quãng đường mỗi học sinh chạy được trong 1 giây rồi ghi
kết quả vào cột 5.

Có thể xác định
sự nhanh hay
chậm chuyển
động bằng cách
nào?

Thường người ta dùng cách 1, so sánh quãng
đường đi được trong cùng một khoảng thời
gian (cụ thể là trong một đơn vị thời gian) để
xác định sự nhanh, chậm của chuyển động.
Nếu quãng đường đi được là s, thời gian đi là t
thì quãng đường đi được trong một đơn vị thời
gian là :
s

v=

t

Tìm ví dụ minh hoạ cho hai cách xác định sự nhanh, chậm của
chuyển động?
VD1 : 2 xe cùng khởi hành từ A lúc 7h30, Sau 2h, xe thứ
nhất đi được quãng đường dài 70km, xe thứ 2 đi được
quãng đường dài 80km. Hỏi xe nào đi nhanh hơn ?
VD2 : Quãng đường từ Hà Nội đến Hải Phòng dài 120km.
Hai xe cùng xuất phát một lúc từ Hà Nội để đi Hải Phòng.
Xe thứ nhất sau 2h thì đến Hải Phòng. Xe thứ 2 đến Hải
Phòng chậm hơn xe thứ nhất 1h. Hỏi xe nào đi nhanh
hơn ?

Thương số  đặc trưng cho sự nhanh, chậm của chuyển
động được gọi là vận tốc chuyển động, gọi tắt là tốc
độ.

Bạn A chạy 120m hết 35s, bạn B chạy 140m hết 40s. Ai
chạy nhanh hơn ? Giải thích.
Vận tốc bạn A chạy được trong 1 s là: 120 : 35 = 3.43 m/s
Vận tốc bạn B chạy được trong 1 s là: 140 : 40 = 3.5 m/s
Do 3.43 < 3.5 nên bạn B chạy nhanh hơn

VD1 : 2 xe cùng khởi hành từ A lúc 7h30, Sau 2h, xe thứ
nhất đi được quãng đường dài 70km, xe thứ 2 đi được
quãng đường dài 80km. Hỏi xe nào đi nhanh hơn ?
VD2 : Quãng đường từ Hà Nội đến Hải Phòng dài 120km.
Hai xe cùng xuất phát một lúc từ Hà Nội để đi Hải Phòng.
Xe thứ nhất sau 2h thì đến Hải Phòng. Xe thứ 2 đến Hải
Phòng chậm hơn xe thứ nhất 1h. Hỏi xe nào đi nhanh
hơn ?

Câu 1: Ba bạn An, Bình, Đông học cùng lớp. Khi tan học, ba bạn đi cùng chiều
trên đường về nhà. Tốc độ của An là 6,2 km/h, của Bình là 1,5 m/s, của Đông
là 72 m/min. Kết luận nào sau đây là đúng?

A. Bạn An đi nhanh nhất.
B. Bạn Bình đi nhanh nhất.
C. Bạn Đông đi nhanh nhất.
D. Ba bạn đi nhanh như nhau.

Câu 2: Điền số vào chỗ trống sao cho phù hợp: Đổi: 10 m/s = …. km/h
A. 10 km/h.
B. 36 km/h.
C. 45 km/h.
D. 20 km/h.

31

II. ĐƠN VỊ VẬN TỐC :

Bảng 8.1. Các đơn vị đo tốc độ thường dùng

Đơn vị đo thời gian

Mét ( m)
Giây( s)

Kilômet ( km)
Giờ( h)

Đơn vị đo tốc độ

m/s

Km/h

Đơn vị đo độ dài

II. ĐƠN VỊ VẬN TỐC :

• Trong hệ đo lường chính thức của nước ta, đơn vị đo tốc độ
là m/s và km/h.
•1m/s = 3,6 km/h.

Vận tốc
Quãng đường

Thời gian

Công thức

Bảng 8.2. Một số tốc độ

III. Bài tập vận dụng công thức tính tốc độ

Bài tập 1
Một bạn nhà ở cách trường 5 km đi học bằng xe đạp xuất phát từ nhà lúc
6h45min đến trường lúc 7h15 min. Tính tốc độ của bạn đó ra km/h và m/s.
Coi bạn đó đi xe vận tốc không đổi?.
Tóm tắt
S= 5km; t = 7h 15 min – 6h 45 min = 0,5 h.
Tính v = ?
Giải:
Tốc độ đi xe đạp của bạn đó là:
v = s/t = 5/0,5 = 10(km/h) = 2,8(m/s)

32

Bài tập 2
Biết nữ vận động viên Việt Nam đoạt huy chương
vàng seagames 2019 chạy 100m hết 11,54s .Tính
vận tốc của vận động viên này?
Giải:
Tốc độ của vận động viên:
v = s/t = 100/11,54 = 8,7(m/s).

Bài tập 3

Bạn A đi bộ từ nhà đến một siêu thị cách nhà 2,4km với vận
tốc 4,8km/h. Tính thời gian đi và thời điểm đến siêu thị của
bạn đó. BiếtA khởi hành lúc 8 h 30 min.
Giải:
Thời gian đi từ nhà đến siêu thị là:
t = s/v = 2,4/4,8 = 0,5(h) = 30(min).
Thời điểm đến siêu thị:
8h 30 min + 30 min = 9 h.

Bài tập 4
Bạn B đi xe đạp từ nhà đến trường với vận tốc 12km/h hết
20min.Tính quãng đườngtừ nhà bạn B đến trường.
Giải
Quãng đường từ nhà bạn B đến trường:
S = v.t = 12.1/3 = 4(km).

Loài chim chạy nhanh nhất

Đà điểu.

Chúng rất khác biệt về hình thể với cổ, chân dài và có
thể chạy với tốc độ lên đến 72 km/giờ.

Loài chim bay nhanh nhất

Chim cắt

Với thị lực sắc bén cùng với tốc độ “phóng lao” từ trên không
xuống đất với vận tốc 389km/h, khó có con mồi nào có thể
sống sót.

VẬN TỐC NHANH NHẤT HIỆN NAY

Vận tốc ánh sáng là vận tốc tối đa trong vũ trụ. Trong mọi hệ
quy chiếu nó đều có chung một giá trị là 299.792.458 m/s hay
1.079.252.849 km/h (300.000.000 m/s).

GHI NHỚ:
Khái niệm tốc độ:
NỘI
DUNG
CHÍNH

Đơn vị đo vận tốc:

DẶN DÒ VỀ NHÀ

 Học bài, GV hướng dẫn HS dùng thước cuộn đo
quãng đường, đồng hồ bấm giây đo thời gian
 Trả lời các câu hỏi vào vở
 Xem trước bài 9: Đo tốc độ