TRƯỜNG TIỂU HỌC LONG THẠNH 1

LỚP 5A4

Gv: Nguyễn Minh Trung

Khởi động
1. Thế nào là từ nhiều nghĩa?
2. Đặt câu để phân biệt các nghĩa của từ: ngọt
a) Có vị như vị của đường, mật.
b) (Lời nói) nhẹ nhàng, dễ nghe.
c) (Âm thanh) nghe êm tai.

SGK/88

MỞ RỘNG VỐN TỪ: THIÊN NHIÊN

Bài 1: Đọc mẩu chuyện sau:

BẦU TRỜI MÙA THU
Tôi cùng bọn trẻ đi ra cánh đồng. Buổi sáng tháng chín mát mẻ và dễ chịu.Tôi nói với các
em:

- Các em hãy nhìn lên bầu trời mà xem. Mùa hè, nó rất nóng và cháy lên những tia sáng
của ngọn lửa. Còn bây giờ bầu trời thế nào? Hãy suy nghĩ và chọn những từ ngữ thích hợp
để miêu tả nó.
Bọn trẻ nhìn lên bầu trời và suy nghĩ. Sau vài phút, một em nói:
- Bầu trời xanh như mặt nước mệt mỏi trong ao.
- Vì sao mặt nước lại mệt mỏi? – Tôi hỏi lại.
- Thưa thầy, mùa hè, nước dạo chơi cùng những làn sóng. Mùa thu, nó mệt và đứng
lại với màu xanh nhạt. Nó mệt mỏi!
Những em khác tiếp tục nói:
- Bầu trời được rửa mặt sau cơn mưa.
- Bầu trời xanh biếc.
Cô bé Va –li –a nhỏ nhắn đứng trầm ngâm một chỗ. Tôi hỏi:
- Còn Va-li-a, vì sao em im lặng thế?
- Em muốn nói bằng những từ ngữ của mình.
- Em đã tìm được câu nào chưa?
- Bầu trời dịu dàng – Va-li-a khẽ nói và mỉm cười.
Sau đó, mỗi em đều muốn nói về bầu trời bằng từ ngữ của riêng mình:
- Bầu trời buồn bã. Những đám mây xám đang từ phương bắc trôi tới.
- Bầu trời trầm ngâm. Nó nhớ đến tiếng hót của bầy chim sơn ca.
- Bầu trời ghé sát mặt đất. Mùa hè, nó cao hơn và có những con chim én bay liệng. Còn
4
bây giờ chẳng có chim én nữa, vì thế bầu trời cúi xuống lắng nghe để tìm xem chim
én đang
ở trong bụi cây hay ở nơi nào.

Thứ ba ngày 2 tháng 11 năm 2021
Luyện từ và câu

Luyện từ và câu

MỞ RỘNG VỐN TỪ: THIÊN NHIÊN

Bài 2: Tìm những từ ngữ tả bầu trời trong mẩu chuyện
nêu trên. Những từ ngữ nào thể hiện sự so sánh?
Những từ ngữ nào thể hiện sự nhân hóa?
- Tìm những từ ngữ tả bầu trời?
- Những từ ngữ thể hiện sự so sánh, từ ngữ thể hiện sự
nhân hóa?

BẦU TRỜI MÙA THU
Tôi cùng bọn trẻ đi ra cánh đồng. Buổi sáng tháng chín mát mẻ và dễ chịu.Tôi nói với các
em:
- Các em hãy nhìn lên bầu trời mà xem. Mùa hè, nó rất nóng và cháy lên những tia sáng
của ngọn lửa. Còn bây giờ bầu trời thế nào? Hãy suy nghĩ và chọn những từ ngữ thích hợp
để miêu tả nó.
Bọn trẻ nhìn lên bầu trời và suy nghĩ. Sau vài phút, một em nói:
- Bầu trời xanh như mặt nước mệt mỏi trong ao.
- Vì sao mặt nước lại mệt mỏi ? – Tôi hỏi lại.
- Thưa thầy, mùa hè, nước dạo chơi cùng những làn sóng. Mùa thu, nó mệt và đứng
lại với màu xanh nhạt. Nó mệt mỏi!
Những em khác tiếp tục nói:
- Bầu trời được rửa mặt sau cơn mưa.
- Bầu trời xanh biếc.
Cô bé Va –li –a nhỏ nhắn đứng trầm ngâm một chỗ. Tôi hỏi:
- Còn Va-li-a, vì sao em im lặng thế?
- Em muốn nói bằng những từ ngữ của mình.
- Em đã tìm được câu nào chưa?
- Bầu trời dịu dàng – Va-li-a khẽ nói và mỉm cười.
Sau đó, mỗi em đều muốn nói về bầu trời bằng từ ngữ của riêng mình:
- Bầu trời buồn bã. Những đám mây xám đang từ phương bắc trôi tới.
- Bầu trời trầm ngâm. Nó nhớ đến tiếng hót của bầy chim sơn ca.
- Bầu trời ghé sát mặt đất. Mùa hè, nó cao hơn và có những con chim én bay liệng.
6
Còn bây giờ chẳng có chim én nữa, vì thế bầu trời cúi xuống lắng nghe để tìm xem chim én

Luyện từ và câu

MỞ RỘNG VỐN TỪ: THIÊN NHIÊN

rất nóng và cháy lên những tia sáng của ngọn lửa
xanh như mặt nước mệt mỏi trong ao (so sánh)
được rửa mặt sau cơn mưa (nhân hóa)
xanh biếc

Bầu trời

dịu dàng (nhân hóa)
buồn bã
(nhân hóa)
trầm ngâm nhớ tiếng hót của bầy chim sơn ca
(nhân hóa)
ghé sát mặt đất (nhân hóa)
cao hơn
cúi xuống lắng nghe để tìm xem chim én đang
bay ở bụi cây hay ở nơi nào
(nhân hóa)

Luyện từ và câu

MỞ RỘNG VỐN TỪ: THIÊN NHIÊN

Bài tập 3: Dựa theo cách dùng từ ngữ ở mẩu chuyện nêu

trên, viết một đoạn văn khoảng 5 câu tả một cảnh đẹp
của quê em hoặc nơi em ở.

Luyện từ và câu

MỞ RỘNG VỐN TỪ: THIÊN NHIÊN

Bài tập 3: Dựa theo cách dùng từ ngữ ở mẩu chuyện nêu

trên, viết một đoạn văn khoảng 5 câu tả một cảnh đẹp
của quê em hoặc nơi em ở.
.

Cánh đồng lúa quê em

10

Sông nước

Luyện từ và câu

MỞ RỘNG VỐN TỪ: THIÊN NHIÊN

Thực hành viết đoạn văn

Đoạn văn tham khảo

Đêm trăng quê tôi
Mặt trăng tròn vành vạnh từ từ nhô lên sau lũy
tre. Trăng đêm nay sáng quá! Bầu trời điểm xuyết
một vài ngôi sao lấp lánh như những con đom đóm
nhỏ. Ánh trăng vàng dịu mát tỏa xuống, chảy tràn
trên mặt đất, trên các cành cây, ngọn cỏ… Không
gian mới yên tĩnh làm sao! Chỉ còn tiếng sương
đêm rơi lộp độp trên lá cây và tiếng côn trùng kêu
rả rích trong đất ẩm. Chị gió dịu dàng, nhẹ nhàng
lướt qua khẽ lay động góc vườn nhỏ… Thoang
thoảng đâu đây mùi hoa thiên lí thơm dịu lan tỏa…
Đêm quê tôi thật đẹp và êm đềm.

MỘT SỐ CẢNH ĐẸP
CỦA THIÊN NHIÊN

Thác Cam Ly

Thác Dalanta

Biển Nha Trang

Vịnh Hạ Long

Vịnh Hạ Long

Động Phong Nha Kẻ Bàng

Động Phong Nha Kẻ Bàng

Sa Pa

Sa Pa

Luyện từ và câu

MỞ RỘNG VỐN TỪ: THIÊN NHIÊN

- Về nhà xem lại bài tập.
- Chuẩn bị bài tiếp theo.