LUYỆN TỪ VÀ CÂU
GIÁO VIÊN:DƯƠNG THUÝ LIỄU

Kiểm tra bài cũ:

1. Phân tích cấu tạo của tiếng ăn, học.
2. Tìm hai tiếng bắt vần trong câu thơ sau:
Thân gầy guộc lá mong manh
Mà sao nên lũy nên thành tre ơi?

Thứ tư, ngày 29 tháng 9 năm
2021
Thứ sáu, ngày 8 tháng 10 năm 2021

01

Thứ sáu ngày 22 tháng 9 năm 2021
Toán
Tập
làm
LUYỆN
TỪ
VÀvăn:

TẬPCÂU
LÀM VĂN
TÌM HIỂU
VỀvàSỰ
TRAO
ĐỔI
Hàng
lớp
LỚP:4
DẤU HAI
CHẤM

CHẤT Ở NGƯỜI
GV: Nguyễn Thị Liểu

I.

Nhận xét.
Trong các câu văn, câu thơ sau đây, dấu hai chấm có tác dụng gì ?
a. Chủ tịch Hồ Chí Minh nói : “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn
tột bậc, là làm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn
toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học
hành.”. Nguyện vọng đó chi phối mọi ý nghĩ và hành động trong suốt
cuộc
Người.
b.
Tôiđời
xoècủa
cả hai
càng ra, bảo Nhà Trò:
(Theo Trường Chinh)
- Em đừng sợ. Hãy trở về cùng với
tôi đây.
(Tô
Sân
nhà sao sạch quá
c.
Bà thương không muốn bán
Hoài)
Đàn lợn đã được ăn
    Bèn thả vào trong chum.
Cơm nước nấu tinh tươm
    Rồi bà lại đi làm
Vườn rau tươi sạch cỏ.
    Đến khi về thấy lạ:
                   (Phan Thị Thanh
      
Nhàn)

a) Chủ tịch Hồ Chí Minh nói : “Tôi chỉ có
một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm
sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta
được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có
cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành”.
Nguyện vọng đó chi phối mọi ý nghĩ và hành
động trong suốt cuộc đời của Người.
(Theo Trường Chinh)

Chủ tịch Hồ Chí Minh nói : “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn
tột bậc, là làm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn
tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành”.
Nguyện vọng đó chi phối mọi ý nghĩ và hành động trong suốt cuộc đời của
Người.
(Theo Trường Chinh)

?

Phần đằng sau dấu hai chấm có ý nghĩa gì ?

A. Không có ý nghĩa gì.
B. Lời nói của chủ tịch Hồ Chí Minh.
C. Liệt kê những nguyện vọng của chủ tịch Hồ Chí Minh.
D. Phần thừa ra trong câu.

Chủ tịch Hồ Chí Minh nói :: “ Tôi chỉ có một sự ham
muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta hoàn
toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai
cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành” ” .
Nguyện vọng đó chi phối mọi ý nghĩ và hành động trong
suốt cuộc đời của Người.
(Theo Trường Chinh)
Dấu hai chấm: báo hiệu bộ phận đứng sau là lời
nói của nhân vật, dùng phối hợp với dấu ngoặc kép.

b) Tôi xoè cả hai càng ra, bảo Nhà Trò :
- Em đừng sợ. Hãy trở về cùng với tôi đây.
Tô Hoài

b) Tôi xoè cả hai càng ra, bảo Nhà Trò :
- Em đừng sợ. Hãy trở về cùng với tôi đây.
Tô Hoài

?

Câu được trích phía sau dấu hai
chấm mang ý nghĩa gì? 

Lời nói của Nhà Trò
Lời nói của Dế Mèn

b) Tôi xoè cả hai càng ra, bảo Nhà Trò :
- Em đừng sợ. Hãy trở về cùng với tôi đây.
Tô Hoài
Dấu hai chấm: báo hiệu bộ phận đứng sau là lời
nói của nhân vật, dùng phối hợp với dấu gạch đầu dòng.

c) Bà thương không muốn
bán
Bèn thả vào trong chum.
Rồi bà lại đi làm
Đến khi về thấy lạ :
Sân nhà sao sạch quá
Đàn lợn đã được ăn
Cơm nước nấu tinh tươm
Vườn rau tươi sạch cỏ.
Phan Thị Thanh Nhàn

?

c) Bà thương không
muốn bán
Bèn thả vào trong chum.
Rồi bà lại đi làm
Đến khi về thấy lạ :
Sân nhà sao sạch quá
Đàn lợn đã được ăn
Cơm nước nấu tinh tươm
Vườn rau tươi sạch cỏ.
Phan Thị Thanh Nhàn

Đằng sau dấu hai chấm là
lời giải thích những điều lạ gì
diễn ra trong nhà bà cụ?
- Sân đã được quét sạch.
- Đàn lợn đã được ăn.
- Cơm nước nấu tinh tươm.
- Vườn rau sạch cỏ.

c) Bà thương không muốn
bán
Bèn thả vào trong chum.
Rồi bà lại đi làmlạ :
Đến khi về thấy lạ :
Sân nhà sao sạch quá
Đàn lợn đã được ăn
Cơm nước nấu tinh tươm
Vườn rau tươi sạch cỏ.
Phan Thị Thanh Nhàn

Dấu hai chấm:
báo hiệu bộ phận
đứng sau là lời giải
thích cho bộ phận
đứng trước.

a) Chủ tịch Hồ Chí Minh nói : “Tôi
chỉ có một sự ham muốn, ham
muốn tột bậc, là làm sao cho nước
ta hoàn toàn độc lập, dân ta được
hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng
có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được
học hành”. ...

- Dấu hai chấm cho biết phần sau là lời
nói của Bác Hồ (ở đây dấu hai chấm
được dùng phối hợp với dấu ngoặc kép).

b) Tôi xoè cả hai càng ra, bảo Nhà Trò :
- Em đừng sợ. Hãy trở về cùng với tôi đây.

- Dấu hai chấm cho biết câu sau là lời nói
của Dế Mèn (ở đây dấu hai chấm phối
hợp với dấu gạch đầu dòng).

c) …………….
Đến khi về thấy lạ :
Sân nhà sao sạch quá
Đàn lợn đã được ăn
Cơm nước nấu tinh tươm
Vườn rau tươi sạch cỏ.

- Dấu hai chấm cho biết bộ phận đi sau là
lời giải thích những điều kì lạ mà bà cụ
thấy khi về nhà.

II. Ghi nhớ

1. Dấu hai chấm báo hiệu
bộ phận câu đứng sau nó là
lời nói của một nhân vật
hoặc lời giải thích cho bộ
phận
2. Khiđứng
báo trước.
hiệu lời nói của
nhân vật, dấu hai chấm được
dùng phối hợp với dấu ngoặc
kép hay dấu gạch đầu dòng.

Ví dụ là những đoạn có dấu hai chấm báo hiệu bộ
phận đứng sau là lời nói của một nhân vật trong bài Dế
Mèn bênh vực kẻ yếu là :
Nức nở mãi, chị mới kể :
Tôi xòe cả hai càng ra, bảo Nhà Trò :
Tôi cất tiếng hỏi lớn :
Tôi thét :

III. Luyện tập:
1. Trong các câu sau, mỗi dấu hai chấm có tác dụng gì?
a) Tôi thở dài :
- Còn đứa bị điểm không nó tả thế nào?
- Nó không tả, không viết gì hết. Nó nộp giấy trắng cho
cô. Hôm trả bài, cô giận lắm. Cô hỏi : “ Sao trò không chịu
làm bài?”
Theo Nguyễn Quang Sáng

a) Tôi thở dài : (1)
- Còn đứa bị điểm không nó tả thế nào?
- Nó không tả, không viết gì hết. Nó nộp giấy trắng cho
cô. Hôm trả bài, cô giận lắm. Cô hỏi : (2)“ Sao trò không
chịu làm bài?”
Tác dụng của dấu hai chấm:
1. Báo hiệu bộ phận đứng sau là dẫn lời nói trực tiếp của nhân
vật “tôi” (phối hợp với dấu gạch ngang).
2. Báo hiệu bộ phận đứng sau là lời nói của cô giáo (phối hợp
với dấu ngoặc kép).

Trong các câu sau, mỗi dấu hai chấm có tác dụng gì?

b) Dưới tầm cánh chú bây giờ là luỹ tre xanh rì
rào trong gió, là bờ ao với những khóm khoai nước
rung rinh. Rồi những cảnh tuyệt đẹp của đất nước hiện
ra : đồng với những đàn trâu thung thăng gặm cỏ ;
dòng sông với những đoàn thuyền ngược xuôi.
(Theo Nguyễn Thế Hội)

Rồi những cảnh tuyệt đẹp của đất nước hiện ra : đồng với
những đàn trâu thung thăng gặm cỏ; dòng sông với những
đoàn thuyền ngược xuôi.

Tác dụng của dấu hai chấm:
Báo hiệu bộ phận đứng sau là lời giải thích cho bộ
phận đứng trước (những cảnh tuyệt đẹp của đất nước)

- Ghi nhớ các tác dụng của dấu hai chấm.