* Em hãy kể tên những từ loại mà em đã được học ? Lấy ví dụ
minh họa ?

Luyện từ và câu
Đại từ
I. Nhận xét
1. Các từ in nghiêng dưới đây được dùng để làm gì?
a. Hùng nói: “Theo tớ, quý nhất là lúa gạo. Các cậu có thấy ai không ăn mà
sống được không?”
Quý và Nam cho là có lí.
tớ thay thế
Hùng
(danh từ)
cậu thay thế
Qúy và Nam
(cụm danh từ)
tớ; cậu;
dùng để xưng hô
b. Chích bông sà xuống vườn cải. Nó tìm bắt sâu bọ.
nó thay thế
(danh từ)
Chích bông

nó

dùng để xưng hô

2. Cách dùng những từ in đậm dưới đây có gì giống cách nêu ở bài tập
1?
a) Tôi rất thích thơ. Em gái tôi cũng vậy.
b) Lúa gạo hay vàng đều rất quý. Thời gian cũng thế. Nhưng quý nhất là
người lao động.
Từ vậy thay thế cho cụm từ thích thơ. Cách dùng ấy giống ở bài 1 là
tránh lặp từ ngữ.
Từ thế thay thế cho từ quý. Cách dùng ấy giống ở bài1 là để tránh lặp
từ ở câu tiếp theo.

I. Nhận xét
1. Các từ in đậm dưới đây được
dùng làm gì?
a) Hùng nói: “Theo tớ, quý nhất là lúa gạo. Các cậu
có thấy ai không ăn mà sống được không?”
Quý và Nam cho là có lí.
b) Chích bông sà xuống vườn cải. Nó tìm bắt sâu bọ.

2. Cách dùng những từ in đậm dưới đây có gì giống
cách nêu ở bài tập 1?
a) Tôi rất thích thơ. Em gái tôi cũng vậy.
b) Lúa gạo hay vàng đều rất quý. Thời gian cũng thế.
Nhưng quý nhất là người lao động.

Hỏi
Qua 2 bài tập, em hiểu thế nào là đại từ?

Đại từ là từ dùng để xưng hô
hay thay thế danh từ, động từ,
tính từ (hoặc cụm danh từ, cụm
động từ, cụm tính từ) trong câu
cho khỏi lặp lại các từ ngữ ấy.


II. Ghi nhớ
Đại từ là từ dùng để xưng hô hay để thay thế danh từ, động từ, tính từ
(hoặc cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ) trong câu cho khỏi lặp lại
các từ ngữ ấy.

Ví dụ:
Tấm đi qua hồ.

vô ý đánh rơi một chiếc giày xuống nước.
Tấm
Cô
Cô
Chị
Nó

III. Luyện tập
1. Các từ ngữ in đậm trong đoạn thơ sau được dùng để chỉ ai? Những từ ngữ đó
được viết hoa nhằm biểu lộ điều gì?
Mình về với Bác đường xuôi
Thưa giùm Việt Bắc không nguôi nhớ Người
Nhớ Ông Cụ mắt sáng ngời
Áo nâu túi vải,đẹp tươi lạ thường!
Nhớ Người những sáng tinh sương
Ung dung yên ngựa trên đường suối reo
Nhớ chân Người bước lên đèo
Người đi, rừng núi trông theo bóng Người.
Tố Hữu

III. Luyện tập

1. Các từ ngữ in đậm trong đoạn thơ sau được dùng để chỉ
ai? Những từ ngữ đó được viết hoa nhằm biểu lộ điều gì?
- Các từ in đậm trong đoạn thơ được dùng để chỉ Chủ tịch Hồ Chí
Minh - Bác Hồ.
- Những từ đó được viết hoa nhằm biểu lộ thái độ quý trọng, kính mến
Bác.

2. Tìm những đại từ trong bài ca dao sau:
- Cái cò, cái vạc, cái nông

Sao mày giẫm lúa nhà ông, hỡi cò?
- Không không, tôi đứng trên bờ,
Mẹ con cái diệc đổ ngờ cho tôi
Chẳng tin, ông đến mà coi
Mẹ con nhà nó còn ngồi đây kia.

Con cò

Con bồ nông

Con vạc

Con diệc

Luyện từ và câu
Đại từ
2. Tìm những đại từ trong bài ca dao sau:
- Cái cò, cái vạc, cái nông

Sao mày giẫm lúa nhà ông, hỡi cò?
- Không không, tôi đứng trên bờ,
Mẹ con cái diệc đổ ngờ cho tôi
Chẳng tin, ông đến mà coi
Mẹ con nhà nó còn ngồi đây kia.

2. Tìm những đại từ trong bài ca dao sau:
- Cái cò, cái vạc, cái nông,
Sao mày
giẫm lúa nhà ông,
mày
ônghỡi cò?
- Không không, tôi
đứng trên bờ,
, tôi
Mẹ con cái diệc đổ ngờ cho tôi.
Chẳng tin, ông đến mà coi,
Mẹ con nhà nónó
còn ngồi đây kia.
Người nói
Chủ ruộng: …….

Người đáp
cò: …………

Người được nhắc tới
diệc: ……..

3. Dùng đại từ ở những từ thích hợp để thay thế cho danh từ bị lặp lại
nhiều lần trong mẩu chuyện sau:
Con chuột tham lam
Chuột ta gặm vách nhà. Một cái khe hở hiện ra. Chuột chui qua khe và tìm
2

1

được rất nhiều thức ăn. Là một con chuột tham lam nên chuột ăn nhiều quá,
7

3

nhiều đến mức bụng chuột
nó phình to ra. Đến sáng, chuột
nó tìm đường trở về ổ,
4

5

nhưng bụng to quá, chuột
nó không sao lách qua khe hở được.
6

Luyện từ và câu
Đại từ

Đại từ là gì?
Đại từ là từ dùng để xưng hô hay để thay thế danh từ, động từ,
tính từ (hoặc cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ) trong câu
cho khỏi lặp lại các từ ngữ ấy.

1
2
3
4
5

C

L A O Đ Ộ N G
Á I V Ạ C
C H U I
T Ô I
T Ừ

1. Trong bài: “Cái gì quý nhất?”, thầy cho rằng ai là người quý
4.2.Từ
Tên
3. còn
Chuột
con
5.thiếu
Chữ
vật
gặm
trong
còn
thứ
vách
thiếu
hai
câu:
nhà,
trong
trong
“Không
chuột
đầu
câu:
bài
làm
không,
“Cái
học
gì để
hôm
cò,
….đứng
qua
….,
nay?
khe
cái
trên
hở?
nông”?
bờ”?
nhất?