Bài 3: Những góc nhìn văn
chương
Tiết 33,34 - Văn bản 2

HÌNH ẢNH HOA SEN TRONG BÀI
“TRONG ĐẦM GÌ ĐẸP BẰNG SEN”

KHỞI ĐỘNG

TRÒ CHƠI Ô CHỮ

Có 3 ô chữ hàng ngang, liên quan từ khóa, hs
lần lượt chọn các ô chữ trả lời câu hỏi, kết
nối các ô chữ tìm từ khóa

TRÒ CHƠI Ô CHỮ

1

T

H

Á

P

M

Ư

Ờ

2

Q

U

Ố

C

H

O

A

3

C

A

D

A

O

HOA SEN

I

Câu 1
Câu 1:Điền vào chỗ trống trong câu ca dao sau:
Ai ơi! Về tới … …,
Cá tôm sẵn bắt, lúa trời sẵn ăn.

Tháp Mười

Câu 2
Câu 2:

Loài hoa biểu trưng cho một nước
được gọi là gì?

Quốc hoa

Câu 3
Câu 3: Là thơ ca dân gian Việt Nam được truyền

miệng dưới dạng những câu hát không theo một điệu
nhất định, thường phổ biến theo thể thơ lục bát cho dễ
nhớ, dễ thuộc gọi là gì?

Ca dao

Bài 3: Những góc nhìn văn
chương
Tiết 33,34 - Văn bản 2

HÌNH ẢNH HOA SEN TRONG BÀI
“TRONG ĐẦM GÌ ĐẸP BẰNG SEN”

HÌNH THÀNH
KIẾN THỨC

I. Đọc, tìm hiểu
chung

1. Đọc
Biết cách đọc thầm, biết cách đọc to, trôi chảy, phù hợp
về tốc độ đọc.
Trả lời được các câu hỏi dự đoán, theo dõi.
Xác định được thể loại, PTBĐ

1. Đọc

-PTBĐ: Nghị luận

Thể loại: Nghị luận
văn học

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1:
Xác định bố cục văn bản

2. Bố cục
Phần

Vị trí

Nội dung chính

Mở
đầu

 

 

Nội
dung

 

 

Kết
thúc

 

 

2. Bố cục

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1:
Xác định bố cục văn bản

Phần

Vị trí

Nội dung chính

Mở đầu

Từ đầu…Việt
Nam

- Giới thiệu bài ca dao, đưa ra nhận định về hình
ảnh trong bài ca dao

Nội dung

Tiếp… trong sạch Phân tích cách tác giả dân gian miêu tả vẻ đẹp
của hoa sen qua từng câu và ý nghĩa của hình
ảnh hoa sen trong bài ca dao

Kết thúc

Còn lại

- Khẳng định sự gắn bó tương đồng giữa người
lao động với hoa sen.
- Khẳng định vẻ đẹp ý nghĩa của hoa sen trong
bài ca dao

II. Tìm hiểu văn
bản

1. Vấn đề bàn luận

Căn cứ vào nhan đề và đoạn mở
đầu em hãy xác định vấn đề bàn
luận trong văn bản là gì?

1 Vấn đề bàn luận

Vẻ đẹp ý nghĩa của hình ảnh
hoa sen trong bài ca dao
Trong đầm gì đẹp bằng sen

2. Giải quyết vấn đề
a. Các ý kiến trong văn bản
Ý kiến lớn 1

Ý
kiến
lớn 2
 

 
Ý kiến nhỏ 1

Ý kiến nhỏ
1
 

 

Ý kiến nhỏ 1

 

2. Giải quyết vấn đề
a. Các ý kiến trong văn bản
Ý kiến lớn 2

Ý kiến lớn 1
Vẻ đẹp của hoa sen được miêu
tả một cách khéo léo tài tình.
 

Ý kiến nhỏ 1
 

Câu thứ nhất đã
khẳng định vẻ
đẹp tuyệt đối
không gì sánh
bằng của cây sen

Ý kiến nhỏ 1
 

Câu thứ 2: Miêu
tả vẻ đẹp của
từng bộ phận củ
thể để chứng
minh câu 1

Ý kiến nhỏ 1
 

Câu thứ 3 là
câu chuyển
chuẩn bị cho
câu kết

  

Qua hình
ảnh hoa
sen tác giả
dân gian đã
gửi gắm
những triết
lí sâu sắc.

b. Các ý kiến trong văn bản

Theo em có thể thay đổi trật tự các ý kiến lớn, ý kiến
nhỏ được hay không? Cách sắp xếp trật tự các ý kiến
như thế có tác dụng gì?

Nhận xét

Không thể thay đổi các ý kiến lớn nhỏ vì sẽ làm
xáo trộn mạch lập luận của văn bản, gây khó
tiếp nhận cho người đọc

Các ý kiến lớn được sắp
theo hai tầng nghĩa của
hình ảnh trong bài ca dao,
ý kiến lớn 1 nói về nghĩa tả
thực, ý kiến lớn 2 nói về ý
nghĩa tượng trưng

Các ý kiến nhỏ được sắp
xếp theo trình tự bố cục bài
ca dao, mạch triển khai ý
của tác giả dân gian

Cách sắp xếp trật tự ý kiến như vậy giúp người đọc dễ dàng
nắm bắt lập luận của văn bản, từ đó làm tăng sức thuyết
phục cho văn bản về hai ý nghĩa của hình ảnh hoa sen trong
bài ca dao.

c. Các lí lẽ bằng chứng
THẢO
LUẬN
NHÓM ĐÔI

1. Chỉ ra các lí lẽ bằng chứng được sử dụng
để làm sáng tỏ cho các ý kiến
2. Nhận xét về cách triển khai các ý kiến, lí
lẽ, bằng chứng.

c. Các lí lẽ, bằng chứng
Lí lẽ 1: Khẳng định và đề cao
cây sen như vậy, nhưng bài ca
dao không khiến người nghe
người đọc, khó chịu
+ Bằng chứng: Vì tác giả …
thuyết phục

- Lí lẽ 2: Tác giả quan sát các
bộ phận từ ngoài vào trong, rất
tự nhiên, hợp lí.
+ Bằng chứng: Từ “lá xanh”
… mới nở

- Lí

lẽ 3: Sự chuyển vần và
thay đổi trật tự từ ngữ, hình
ảnh được thực hiện khéo
léo…nội dung lẫn hình
thức.

=> Cách triển khai các ý
kiến, lí lẽ bằng chứng hợp
lí thuyết phục, giúp người
đọc dễ dàng tiếp nhận và
nắm bắt lập luận của văn
bản.

3. Kết thúc vấn đề

Xác định kết luận của người
viết trong văn bản

3. Kết thúc vấn đề
- Khẳng định tình cảm của người dân
Việt Nam dành cho hoa sen.
- Hình tượng sen đã phản ánh trung
thực lẽ sống cao đẹp của con người Việt
Nam

4. Mục đích và nội dung

Qua tìm hiểu văn bản hãy xác
định mục đích và nội dung
chính của văn bản?

4. Mục đích và nội dung
Mục đích: Thuyết phục người đọc
về vẻ đẹp và ý nghĩa đặc biệt của
hình ảnh hoa sen trong bài..
- Nội dung: Miêu tả vẻ đẹp của hoa
sen, khẳng định bài ca dao mang ý
nghĩa triết lí nhân sinh gắn liền với
nhau tạo nên giá trị muôn đời.

LUYỆN TẬP

LUYỆN TẬP
1. Tóm tắt nội dung văn bản theo sơ đồ
trong SGK/61.
2. Rút ra đặc điểm của văn bản nghị luận
phân tích một tác phẩm văn học

Vấn đề cần bàn luận
Hình ảnh hoa sen
trong bài ca dao

Ý kiến lớn
Vẻ đẹp hoa sen1được miêu tả một
cách khéo léo, tài tình.

Ý kiến nhỏ 1

Ý kiến nhỏ 2

Câu thứ nhất,
tác giả dân gian
khẳng định và
tuyệt đối hoá vẻ
đẹp không gì
sánh nổi của cây
sen trong đầm.

Câu thứ hai, tác
giả dân gian
miêu tả vẻ đẹp
của từng bộ
phận trong cây
sen để chứng
minh cho câu
thứ nhất.

Ý kiến nhỏ 3
Câu thứ ba có vị
trí đặc biệt trong
toàn bài, đó là
câu chuyển để
chuẩn bị cho
câu kết.

Ý kiến lớn
2 tác giả dân gian
Qua hình ảnh hoa sen,
đã gửi gắm những triết lí sống sâu sắc.

Ý kiến nhỏ 1
Hình ảnh bông sen
tượng trưng cho cách
sống cao thượng, dẫu
ở giữa những hoàn
cảnh ô trọc nhưng vẫn
giữ vững nhân cách
thanh cao, trong sạch.

Ý kiến nhỏ 2
… hình tượng hoa
sen … nhằm phản
ánh trung thực lẽ
sống cao đẹp của
con người Việt Nam
từ ngàn đời nay.

ĐẶC ĐIỂM
Thể hiện rõ ý kiến của người viết

BIỂU HIỆN TRONG VĂN BẢN
- Thể hiện ở nhan đề và phần mở đầu
- Các ý kiến lớn nhỏ được nêu ở phần nội
dung
- Phần kết thúc có sự khẳng định ý kiến đã
nêu

Đưa ra lí lẽ là những lí giải, phân - Các ý kiến lớn nhỏ đều được làm rõ bằng
tích tác phẩm
các lí lẽ, bằng chứng
Bằng chứng được được dẫn ra từ - Là hình ảnh, từ ngữ, cách diễn đạt… phù
tác phẩm để làm rõ cho lí lẽ
hợp và có sức thuyết phục.
Ý kiến lí lẽ bằng chứng được sắp - Các ý kiến lớn sắp sếp theo hai tầng nghĩa
xếp theo trình tự hợp lí
- Các ý nhỏ được sắp xếp theo bố cục họp lí,
thuyết phục

VẬN DỤNG

VẬN DỤNG
Văn bản trên đã giúp em hiểu thêm điều gì về
bài ca dao Trong đầm gì đẹp bằng sen. Hãy
viết đoạn văn (khoảng 150- 200 chữ) trình bày
suy nghĩ của mình

Chúc các em học tốt!