LUYỆN TỪ VÀ CÂU

TÍNH TỪ

1. Điền từ thích hợp còn thiếu vào câu sau:
Chúng em ......làm bài kiểm tra vào ngày mai.
a . Sẽ.
b . Đang.
2. Em hãy đặt một câu có từ bổ sung ý nghĩa
c . Sắp.
cho động từ.
d. Đã.

Luyện từ và câu

Tính từ

I. Nhận xét
Cậu học sinh ở Ác- boa
Ác-boa là một thị trấn nhỏ, không có những lâu đài đồ sộ,
nguy nga, chỉ thấy những ngôi nhà nhỏ bé, cổ kính và những
vườn nho con con. Dòng sông Quy-dăng-xơ hiền hoà lượn
quanh thành phố với những chiếc cầu trắng phau.
Ông bố dắt con đến gặp thầy giáo để xin học. Thầy Rơ-nê đã
già, mái tóc ngả màu xám, da nhăn nheo, nhưng đi lại vẫn nhanh
nhẹn…Thầy cứ lắc đầu chê Lu-i còn bé quá.
Thế mà chỉ ít lâu sau, Lu-i đã khiến thầy rất hài lòng. Cậu là
học sinh chăm chỉ và giỏi nhất lớp.
Theo Đức Hoài

Lu-i Pa-xtơ được tôn vinh là
"cha đẻ của ngành vi sinh vật
học". Ông chưa bao giờ chính
thức học y khoa nhưng vẫn
được coi là một thầy thuốc vĩ
đại và là Ân nhân của Nhân
loại. Ông còn có nhiều công
trình nghiên cứu khoa học
mang lại lợi ích cho nhân loại.
Lu-i Pa-xtơ (1822-1895)
nhà bác học nổi tiếng người Pháp

Viện nghiên cứu mang tên ông ở Nha Trang

- Đồ sộ: hết sức to lớn
- Nguy nga: (công trình kiến trúc) to lớn, đẹp đẽ.

Ngôi nhà cổ kính

Vườn nho

Tìm các từ trong truyện trên miêu tả:

a) Tính tình, tư chất của cậu bé Lu-i:
b) Màu sắc của sự vật:
- Những chiếc cầu:
- Mái tóc của thầy Rơ-nê:
c) Hình dáng, kích thước và các đặc điểm khác của
sự vật:
- Thị trấn:
- Vườn nho:
- Những ngôi nhà:
- Dòng sông:
- Da của thầy Rơ-nê:

Cậu học sinh ở Ác-boa

2. Tìm các từ trong truyện miêu tả:

Ác-boa là một thị trấn nhỏ, không a. Tính tình, tư chất của:
có những lâu đài đồ sộ, nguy nga, chỉ
- Cậu bé Lu-i: chăm chỉ, giỏi
thấy những ngôi nhà nhỏ bé, cổ kính
và những vườn nho con con. Dòng b. Màu sắc của sự vật :
sông Quy-dăng-xơ hiền hòa lượn - Những chiếc cầu: trắng phau
quanh thành phố với những chiếc cầu - Mái tóc của thầy Rơ-nê:
xám
trắng phau.
Ông bố dắt con đến gặp thầy c. Hình dáng, kích thước và các đặc
điểm khác của sự vật :
giáo để xin học. Thầy Rơ-nê đã già,
mái tóc ngả màu xám, da nhăn nheo, - Thị trấn:
nhỏ
nhưng đi lại vẫn nhanh nhẹn…Thầy - Vườn nho:
con con
cứ lắc đầu chê Lu-i còn bé quá.
nhỏ bé, cổ kính
Thế mà chỉ ít lâu sau, Lu-i đã - Những ngôi nhà:
khiến thầy rất hài lòng. Cậu là học - Dòng sông:
hiền hòa
sinh chăm chỉ và giỏi nhất lớp.
- Da của thầy Rơ-nê: nhăn nheo
Theo Đức Hoài

2. Tìm các từ trong truyện miêu tả:
a.Tính tình, tư chất của cậu bé Lu-i:
chăm chỉ, giỏi
b. Màu sắc của sự vật :
- Những chiếc cầu: trắng phau
- Mái tóc của thầy Rơ-nê: xám
c. Hình dáng, kích thước và các đặc
điểm khác của sự vật :
- Thị trấn:
nhỏ
- Vườn nho: con con
- Những ngôi nhà: nhỏ bé, cổ kính
- Dòng sông: hiền hòa
- Da của thầy Rơ-nê: nhăn nheo

Những từ
miêu tả đặc
điểm hoặc
tính chất
của
sự vật
là

TÍNH TỪ

Qua tìm hiểu bài 2, em hãy nêu tính từ
là những từ như thế nào ?

Tính từ là những từ miêu tả
đặc điểm hoặc tính chất
của sự vật.

3. Trong

cụm từ đi lại vẫn nhanh nhẹn, từ nhanh nhẹn
bổ sung ý nghĩa cho từ nào?

đi lại vẫn nhanh nhẹn
VD:
Em bé đang ngủ say.

Những từ miêu tả
hoạt động của sự vật
cũng là tính từ.
Những từ miêu tả
trạng thái của sự vật
cũng là tính từ.

Ghi nhớ

Tính từ là những từ miêu tả
đặc điểm hoặc tính chất
của sự vật, hoạt động, trạng thái...

* Lưu ý:

- Tính từ chỉ đặc điểm: là những từ chỉ nét riêng biệt bên ngoài
của sự vật mà có thể nhận biết được bằng các giác quan.
Ví dụ: cao, thấp, già, trẻ, xanh, đỏ, to, nhỏ….
- Tính từ chỉ tính chất: là những từ chỉ đặc điểm bên trong của
sự vật.
Ví dụ: tốt, ngoan ngoãn, gan dạ, hiểu biết, nông cạn, siêng năng,
chăm chỉ …
- Tính từ chỉ trạng thái: là những từ chỉ sự tồn tại của sự vật,
hiện tượng xung quanh.
Ví dụ: vui, buồn, sợ hãi, hạnh phúc, im lìm, rực rỡ, say sưa,
trang nghiêm, ….

LUYỆN TẬP

Bài 1: Tìm tính từ trong các đoạn văn sau:
a) Chủ tịch Hồ Chí Minh, vị Chủ tịch của Chính phủ Lâm thời
nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, ra mắt đồng bào. Đó là một cụ già
gầy gò, trán cao, mắt sáng, râu thưa. Cụ đội chiếc mũ đã cũ, mặc áo ka
ki cao cổ, đi dép cao su trắng. Ông cụ có dáng đi nhanh nhẹn. Lời nói
của Cụ điềm đạm, đầm ấm, khúc chiết, rõ ràng.
b) Sáng sớm, trời quang hẳn ra. Đêm qua, một bàn tay nào đã giội
rửa vòm trời sạch bóng. Màu mây xám đã nhường chỗ cho một màu
trắng phớt xanh như màu men sứ. Đằng đông, phía trên dải đê chạy dài
rạch ngang tầm mắt, ngăn không cho thấy biển khơi, ai đã ném lên bốn
năm mảng mây hồng to tướng, lại điểm xuyết thêm ít nét mây mỡ gà vút
dài thanh mảnh.

Bài 1: Tìm tính từ trong các đoạn văn sau:
a) Chủ tịch Hồ Chí Minh, vị Chủ tịch của Chính
phủ Lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, ra
mắt đồng bào. Đó là một cụ già gầy gò, trán cao, mắt
sáng, râu thưa. Cụ đội chiếc mũ đã cũ, mặc áo ka ki
cao cổ, đi dép cao su trắng. Ông cụ có dáng đi nhanh
nhẹn. Lời nói của Cụ điềm đạm, đầm ấm, khúc chiết,
rõ ràng.

b) Sáng sớm, trời quang hẳn ra. Đêm qua, một bàn tay
nào đã giội rửa vòm trời sạch bóng. Màu mây xám đã
nhường chỗ cho một màu trắng phớt xanh như màu men
sứ. Đằng đông, phía trên dải đê chạy dài rạch ngang tầm
mắt, ngăn không cho thấy biển khơi, ai đã ném lên bốn
năm mảng mây hồng to tướng, lại điểm xuyết thêm ít nét
mây mỡ gà vút dài thanh mảnh.
Bùi Hiển

Bài 2: Hãy viết một câu có dùng tính từ:
a) Nói về một người bạn hoặc người thân của
em.
b) Nói về một sự vật quen thuộc với em (cây cối,
con vật, nhà cửa, đồ vật, sông núi, …)

a) Nói về một người bạn hoặc người thân của em.

- Hình dáng:

- cao lớn, thon thả, cân đối, thanh mảnh…

- Vẻ mặt:

- xinh đẹp, tươi tỉnh, mũm mĩm, …

- Tính tình:

- ngoan, dịu dàng, chăm chỉ, hiền lành,…

- Tư chất:

- thông minh, sáng dạ, khôn ngoan, giỏi, ...

Vd: Các bạn nữ lớp em rất dịu dàng và xinh đẹp.
b) Nói về một sự vật quen thuộc với em (cây cối, con vật,
nhà cửa, đồ vật, sông núi, …)
- Miêu tả về màu sắc, hình dáng, kích thước, các đặc điểm
khác của sự vật.
Vd: Gâu là một chú chó thông minh.

Luật chơi
- Ô chữ gồm 6 hàng ngang.
- Các nhóm lần lượt chọn hàng ngang tùy ý, nghe gợi ý và trả lời (thời gian
suy nghĩ là 10 giây). Trả lời đúng từ hàng ngang đạt 10 điểm. Nếu trả lời
sai hoặc không trả lời được thì các nhóm còn lại giành quyền trả lời bằng
cách giơ tay, trả lời đúng đạt 10 điểm.
- Sau khi trả lời hết 1 lượt, các nhóm có thể giành quyền đoán từ khóa
bằng cách giơ tay. Trả lời đúng từ khóa đạt 30 điểm, trả lời sai sẽ bị dừng
cuộc chơi.
- Kết thúc trò chơi, nhóm nào đạt nhiều điểm nhất thì thắng cuộc.

Điền
Điềntừ
từ
từ còn
còn
thiếu
vào
vào chỗ
chỗ
trống:
trống: thẳng , không giả
Tìm
cóthiếu
nghĩa:
“Ngay
Điền
từ
thích
hợp
vào
chỗ
trống
để
hoàn
chỉnh
Tìm
từ
có
nghĩa:
“
Tiếng
nói
quá
nhỏ,
quá
Việt
....đáy
Nam
nước
đất
nước
in
trời
ta
ơi!
Tính
từ trong
câu
“Bà
em
rấtkhác.”
hiền từ” là:
dối,
không
tham
lấy
của
người
câuThành
tục
ngữ
sau:
......gỗ
hơn......nước
sơn.
khẽ
, nghe
không
rõ”.
xây
...biển
khói lúa
biếc,
đâu
non
trời
phơi
đẹpbóng
hơn.vàng.(Truyện
(Nguyễn
ĐinhKiều)
Thi)

T Ố T
T

1

L

2

N H ÍÍ
L O N
N G L A N H

3
4

M Ê N H
H M Ô N G

5
6

Í

T H Ậ T T H À
T
H

I

Ề N T Ừ