Thứ Hai, ngày 14 tháng 11 năm 2022
Tiếng Việt
Bài 11A. Có chí thì nên (tiết 1)
Hướng dẫn học trang 110

MỤC TIÊU
- Đọc – hiểu bài Ông Trạng thả diều.

A. HOẠT ĐỘNG CƠ BẢN:
Quan sát tranh, trả lời câu hỏi:
a) Tranh vẽ những gì?
Trong bức tranh vẽ một người thầy đang dạy
một nhóm học sinh học bài, một cậu bé đang ngồi
ngoài đồng vừa chăn trâu vừa học bài, một đám
bạn đang đội mưa đi đến lớp, một số bạn đang
điều khiển robot, sử dụng máy tính và hình một
bạn nhỏ mặc chiếc áo cử nhân.
b) Em có suy nghĩ gì về những hình ảnh trong
tranh?
Những hình ảnh trong tranh cho thấy mọi
người không ngừng học tập để hoàn thiện mình,
để giúp mình có được nhiều kiến thức hơn.
c) Bức tranh muốn nói gì với chúng ta?
Hãy cố gắng vượt qua khó khăn, không ngừng
học tập vươn lên "Có chí thì nên".

2. Nghe thầy cô (hoặc bạn) đọc bài sau:
Ông Trạng thả diều

2. Nghe thầy cô (hoặc bạn) đọc bài sau:
Ông Trạng thả diều
Vào đời vua Trần Thái Tông, có một gia đình nghèo sinh được cậu con trai đặt tên
là Nguyễn Hiền. Chú bé rất ham thả diều. Lúc còn bé, chú đã biết làm lấy diều để chơi.
    Lên sáu tuổi, chú học ông thầy trong làng. Thầy phải kinh ngạc vì chú học đến đâu
hiểu ngay đến đó và có trí nhớ lạ thường. Có hôm, chú thuộc hai mươi trang sách mà
vẫn có thì giờ chơi diều. 
    Sau vì nhà nghèo quá, chú phải bỏ học. Ban ngày, đi chăn trâu, dù mưa gió thế nào,
chú cũng đứng ngoài lớp học nghe giảng nhờ. Tối đến, chú đợi bạn học thuộc bài mới
mượn vở về học. Đã học thì cũng phải đèn sách như ai nhưng sách của chú là lưng trâu,
nền cát, bút là ngón tay hay mảnh gạch vỡ; còn đèn là vỏ trứng thả đom đóm vào trong.
Bận làm, bận học như thế mà cánh diều của chú vẫn bay cao, tiếng sáo vẫn vi vút tầng
mây. Mỗi lần có kì thi ở trường, chú làm bài vào lá chuối khô và nhờ bạn xin thầy chấm
hộ. Bài của chú chữ tốt văn hay, vượt xa các học trò của thầy.
    Thế rồi vua mở khoa thi. Chú bé thả diều đỗ Trạng nguyên. Ông Trạng khi ấy mới
có mười ba tuổi. Đó là Trạng nguyên trẻ nhất của nước Nam ta.
(Theo Trinh Đường)

Trinh Đường (1917-2001) tên thật là
Trương Đình, các bút danh khác có Phú
Xuân, La Vân, Duy Mỹ. Ông sinh trong một
gia đình nho học ở làng Phú Xuân, xã Đại
Thắng, huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam.
Thuở nhỏ ông học chữ nho, sau lại học tiếng
Pháp và thơ phương Tây. Ông yêu thơ và bắt
đầu làm thơ từ tuổi thiếu niên, nhưng thời kỳ
trước năm 1945, ông chưa công bố thơ.
Trong thời kỳ Cách mạng, ông làm thư ký
Đoàn văn hoá kháng chiến tỉnh Quảng Nam Đà Nẵng (1946).

3. Đọc từ ngữ và lời giải nghĩa:
- Trạng: tức Trạng Nguyên, người đỗ đầu kì thi cao nhất thời xưa.
- Kinh ngạc: cảm thấy rất lạ trước điều hoàn toàn không ngờ.

Triều đình tổ chức
kỳ thi để tìm người tài

Người đỗ đầu
kỳ thi gọi là
Trạng nguyên

4. Cùng luyện đọc. 

1

Ông Trạng thả diều

Vào đời vua Trần Thái Tông, có một gia đình nghèo sinh được cậu con trai đặt
tên là Nguyễn Hiền. Chú bé rất ham thả diều. Lúc còn bé, chú đã biết làm lấy diều để
chơi.
   
Lên sáu tuổi, chú học ông thầy trong làng. Thầy phải kinh ngạc vì chú học đến
đâu hiểu ngay đến đó và có trí nhớ lạ thường. Có hôm, chú thuộc hai mươi trang sách
mà vẫn có thì giờ chơi diều. 
  
Sau vì nhà nghèo quá, chú phải bỏ học. Ban ngày, đi chăn trâu, dù mưa gió thế
nào, chú cũng đứng ngoài lớp học nghe giảng nhờ. Tối đến, chú đợi bạn học thuộc bài
mới mượn vở về học. Đã học thì cũng phải đèn sách như ai nhưng sách của chú là
lưng trâu, nền cát, bút là ngón tay hay mảnh gạch vỡ; còn đèn là vỏ trứng thả đom
đóm vào trong. Bận làm, bận học như thế mà cánh diều của chú vẫn bay cao, tiếng
sáo vẫn vi vút tầng mây. Mỗi lần có kì thi ở trường, chú làm bài vào lá chuối khô và
nhờ bạn xin thầy chấm hộ. Bài của chú chữ tốt văn hay, vượt xa các học trò của thầy.
  
Thế rồi vua mở khoa thi. Chú bé thả diều đỗ Trạng nguyên. Ông Trạng khi ấy
mới có mười ba tuổi. Đó là Trạng nguyên trẻ nhất của nước Nam ta.
(Theo Trinh Đường)

2

3

4

5. Cùng tìm hiểu bài.
1) Dựa vào nội dung bài đọc, chọn những ý thể hiện sự thông minh của
Nguyền Hiền.
- Lúc còn bé, rất ham thả diều
- Lên sáu tuổi đã theo học ông thầy trong làng
- Học đến đâu hiểu ngay đến đó
- Có trí nhớ lạ thường
- Có hôm học thuộc hai mươi trang sách mà vẫn có thời gian để chơi diều
Những ý thể hiện sự thông minh của Nguyền Hiền là:
- Học đến đâu hiểu ngay đến đó.
- Có trí nhớ lạ thường.
- Có hôm học thuộc hai mươi trang sách mà vẫn có thời gian để chơi
diều.

2)  Hỏi – đáp:
a) Nguyền Hiền ham học và chịu khó như thế nào?
b) Vì sao chú bé Hiền được gọi là “ông Trạng thả diều”?
c) Truyện Ông Trạng thả diều muốn nói với chúng ta điều gì?
d) Thảo luận để trả lời câu hỏi: Thành ngữ hoặc tục ngữ nào dưới đây nói
đúng ý nghĩa của câu chuyện Ông Trạng thả diều?
- Tuổi trẻ tài cao.
- Có chí thì nên.
- Công thành danh toại.

2)  Hỏi – đáp:
a) Nguyền Hiền ham học và chịu khó như thế nào?
Nguyễn Hiền rất ham học và chịu khó: Nhà quá nghèo nên ban ngày, ông vừa
chăn trâu vừa đứng ngoài lớp nghe giảng nhờ cho dù trời mua gió. Tối đến, ông
chờ bạn thuộc bài mới mượn vở về học. Ông lấy lưng trâu, nền cát làm sách,
ngón tay hay mảnh gạch vỡ làm bút còn đèn là vỏ trứng thả đom đóm vào
trong. Mỗi kì thi, ông làm bài vào lá chuối khô nhờ bạn xin thầy chấm hộ.

2)  Hỏi – đáp:
b) Vì sao chú bé Hiền được gọi là “Ông Trạng thả diều”?
Chú bé Hiền được gọi là “Ông Trạng thả diều” vì ông đỗ Trạng nguyên
ở tuổi 13, tuổi còn bé, còn ham thích chơi diều.

Trạng nguyên Nguyễn Hiền
(1234 – 1255)

Đền thờ Trạng nguyên Nguyễn Hiền nằm ở
khu trung tâm của thôn Dương A, xã Nam
Thắng, huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định.

2)  Hỏi – đáp:
c) Truyện Ông Trạng thả diều muốn nói với chúng ta điều gì?
Truyện Ông Trạng thả diều muốn nói với chúng ta: Dù hoàn cảnh có khó khăn
nhưng nếu cố gắng chúng ta sẽ thực hiện được những điều mình muốn.
4. Tục ngữ thành ngữ nào dưới đây nói đúng với ý nghĩa câu chuyện trên?
a. Tuổi trẻ tài cao.
b. Có chí thì nên.
c. Công thành danh toại.

Câu chuyện ca ngợi ai? Về điều gì?
Nội dung: Ca ngợi chú bé Nguyễn Hiền
thông minh, có ý chí vượt khó nên đã
đỗ Trạng nguyên khi mới 13 tuổi.

Mạc Đĩnh Chi - từ
cậu bé bán củi thành
trạng nguyên

Mạc Đĩnh Chi
(1272-1346)

Trạng nồi – Tô Tịch

Bé Nguyễn Linh Chi 9 tuổi học lớp
(Yên Bái). Không có tay chân, Linh
Chi vẫn có thể viết chữ, mang, cắp
được đồ vật nhỏ. 

Suốt 6 năm liền, búp bê Thu
Hương (Hà Tĩnh) là HS giỏi
được thầy cô, bạn bè yêu mến

Nhà giáo Ưu tú, nhà văn Nguyễn Ngọc Ký. Năm lên 4 tuổi, một cơn sốt cao
khiến cho đôi bàn tay của thầy bị bại liệt. Người thầy đầu tiên của Việt
Nam dùng chân để viết.

TIẾT HỌC KẾT
THÚC TẠI ĐÂY!

CHÚC CÁC EM:
CHĂM NGOAN, HỌC
TỐT!
CHÀO TẠM BIỆT
CÁC EM!