TRƯỜNG THCS MA QUAI

Giáo viên: Trần Thị Hòa

CÂU
HỎI ?

1

2

Chọn bóng

3

Cho a,b  Z ; b ≠ 0. Nếu có số nguyên q sao cho: a = b.q thì
ta nói a chia hết cho b.
Tương tự với số nguyên.

Cho A và B là hai đa thức ( B ≠ 0). Ta nói đa thức
A chia hết cho đa thức B nếu tìm được một đa thức
Q sao cho : A = B.Q
Trong đó:

A : Là đa thức bị chia.
B : Là đa thức chia.

A
hoặc Q = A : B
Kí hiệu: Q =
B

Q : Là đa thức thương.

Trong bài hôm nay chúng ta xét trường hợp đơn giản
nhất, đó là phép chia đơn thức cho đơn thức.

TIẾT 15: CHỦ ĐỀ:
CHIA ĐA THỨC CHO ĐƠN THỨC
I.Chia đơn thức cho đơn thức
1. Quy tắc

Ở lôùp 7 ta ñaõ bieát :vôùi moïi x 
o
m, n  N ; m n thì :

xm: xn = ? xm-n (m > n)
xm : xn = ? 1 (m=n)

?1 Laøm tính chia :
a/ x3 : x2

= ?x3-2 = x1 = x
2

{
{

7
2
(
15
:
3
)
.(x
:
x
)
b/ 15x :3x = ?

7

= 5 x5

5

5
x7-2

C/ 20 x5 :12 x

= ? ( 20 : 12 ).( x5 : x)
=
=

20 : 4.
12 : 4
5

x 5 -1
x4

. x4

3

=

3. x .1

= 3x

x1

{

3

{

{

? 2 Tính:
2
2 2
2 2
2
(
15
:
5
).(x
:x).(y
:y )
a/ 15x y : 5xy =
yo

3 2
(
12:
9
)
.
(x
:x ) . (y :1)
b / 12x y : 9x = ?
12: 3
y
x3-2

9:3

= 4 . x1 . y
3

=

4

3

. xy

{

{

2

{

3

Nhaän xeùt:

…

A

B =Q

Đôn thöùc A chia heát
cho ñôn thöùc B khi moãi
bieán cuûa B ñeàu laø bieán
cuûa A vôùi soá muõ khoâng
lôùn hôn soá muõ cuûa noù
trong A .

Qui taéc

Muoán chia ñôn thöùc A cho ñôn thöùc B

(tröôøng hôïp A chia heát cho B ) ta laøm nhö
sau :

- Chia heä soá cuûa ñôn thöùc A cho heä soá của
ñôn thöùc B .
- Chia luõy thöøa cuûa töøng bieán trong A cho
luõy thöøa cuûa cuøng bieán ñoù trong B.
- Nhaân caùc keát qua ûvöøa tìm ñöôïc vôùi nhau .

Mỗi nhóm gồm 2 bàn: Nhóm trưởng phân
công mỗi bạn làm 1 câu, kiểm tra kết quả
và ghi vào ô chữ tương ứng
Tìm thương của các phép chia sau rồi điền
chữ tương ứng với kết quả đó vào ô chữ, em
sẽ có tên một địa danh nổi tiếng của huyện
ta.

3
2
-4x
y
:
2x
y=
I.
5 3
3 2
6x
y
:
3x
y =
Đ.
x6z : x5 =
12x3y4 : 4x3 =
15x5y2 : 5x2y2 =
U. 8x4 : (-2x3) =
N.
NA. Ú I Đ
Ô.

3y4

xz

-2x

2x2y

-2x
2x2y
xz
3y4
3x3
-4x

Á Ô
3x3

-4x

Núi đá Ô là di tích danh lam thắng cảnh cấp tỉnh, nằm trên địa phận xã Tả Phìn
huyện Sìn Hồ, gắn với sự tích của người Dao Khâu kể về Ông Tiên xuống hạ giới
du ngoạn để quên cái ô, qua thời gian cái ô hóa thành đá. Núi Đá Ô là nơi sinh
hoạt văn hóa tâm linh của bà con dân bản, nơi mà người dân thường thắp hương
cầu nguyện đặt các lễ vật để dâng cúng cầu mong mùa màng bội thu, người người
khỏe mạnh…nằm gần khu vực Núi Đá Ô là Động Ông Tiên, động có nhiều thạch
nhũ với hình thù kỳ lạ được hình thành do kiến tạo địa chất từ hàng nghìn năm.

= 3. x .y .z
1

= 3 xy z
2

2

y2

{

x1

{

3

{

{

2. AÙP DUÏNG :
?3 a/ Tìm thöông trong pheùp chia ,
bieát ñôn thöùc bò chia laø 15x3y5z ñôn
thöùc chia laø 5x2y3.
Ta coù: 15x3 y5z : 5x2y3 = ?
3
2
5 3
=(15:5).(x :x ).(y :y ).(z:1)
z

b/ Cho p=12x4y2: (-9xy2).tính giaù trò cuûa
bieåu thöùc p taïi x= -3 vaø y = 1,005

P = 12 x y : (-9xy
4 2

2

)

-3

= 4 .(-3)3
-3

p = 36

{

{

{

= [12: (-9)].(x4: x).(y2: y2)
12: 3
x3
y0
4 : 3 . x3.1
= -9

Baøi taäp 59 ( sgk)
3
2
3-2
a/ 5 : (-5) = ? 5
1
2 = 5
(5)
= 5
5-3
3
3
5
3
3
b/ ( ) : ( 4 ) = ?( )
4
4
3
2
= ( 4 )
9
= 16

Baøi taäp 60 ( sgk)

10-8
(x)
a / x :(-x) = ?
8 = x2
x
b/(-x)5:(-x)3 = ? (-x) 5-3
= (- x)2
= x2
c/(-y)5:(-y)4= (?-y)5-4
= (-y)1
= -y
10

8

HƯỚNG DẪN TỰ HỌC Ở NHÀ
* Học và nắm vững:
+ Khi nào thì đơn thức A chia hết cho đơn thức B .
+ Quy tắc chia đơn thức cho đơn thức.

Muốn chia đơn thức A cho đơn thức B (trường hợp A
chia hết cho B) ta làm như sau:
-Chia hệ số của đơn thức A cho hệ số của đơn thức B.
-Chia luỹ thừa của từng biến trong A cho luỹ thừa của cùng
biến trong B.
-Nhân các kết quả vừa tìm được với nhau.

* Làm bài tập: 59, 61, 62 SGK/26.27
* Xem trước bài chia: “Chia đa thức cho đơn thức”

CHÂN THÀNH CẢM ƠN QUÝ
THẦY CÔ VÀ CÁC EM!