Thứ Sáu, ngày 18 tháng 11 năm
2022
Tiếng Việt
Bài 11C. Cần cù siêng năng
(Tiết 2)
Hướng dẫn học trang
121

MỤC TIÊU
Viết được mở bài trong bài văn
kể chuyện theo cách trực tiếp và
gián tiếp.

B. Hoạt động thực hành

B. Hoạt động thực hành
1. Đọc câu chuyện sau:

Rùa và thỏ
Trời mùa thu mát mẻ. Trên bờ sông, một con rùa đang cố sức tập chạy. Một con thỏ
thấy thế liền mỉa mai:
     - Đã gọi là chậm như rùa mà cũng đòi tập chạy.
     Rùa đáp :
     - Anh đừng giễu tôi! Anh với tôi thử chạy thi coi ai hơn !
     Thỏ ngạc nhiên :
     - Rùa mà dám chạy thi với thỏ sao? Ta chấp chú em một nửa đường đó.
     Rùa không nói gì. Biết mình chậm chạp, nó dốc sức chạy thật nhanh.
     Thỏ nhìn theo, mỉm cười. Nó nghĩ: "Chả việc gì mà vội, rùa gần tới đích, mình
phóng cũng thừa sức thắng cuộc." Vì vậy, nó cứ nhởn nho nhìn trời, mây, cây cỏ.
     Lúc sực nhớ đến cuộc thi, ngẩng đầu lên, nó thấy rùa đã gần tới đích, bèn vắt chân
lên cổ mà chạy. Nhưng muộn mất rồi. Rùa đã tới đích trước nó.
(Theo La Phông-ten)

2. Tìm hiểu cách viết đoạn mở bài trong bài văn kể chuyện
a) Tìm đoạn mở bài trong câu chuyện Rùa và thỏ.
Trời mùa thu mát mẻ. Trên bờ sông, một con rùa đang cố sức tập
chạy.
b) Cách mở bài sau đây có gì khác với cách mở bài nói trên?
Trong muôn loài, rùa vốn nổi tiếng là chậm chạp, còn thỏ thì
chạy nhanh như bay. Thế mà có một con rùa dám chạy thi với thỏ
và thắng cả thỏ. Vì sao có chuyện ngược đời như vậy? Sau đây, em
xin kể đầu đuôi câu câu chuyện ấy.
 
Ở mở bài của câu chuyện Rùa và Thỏ, tác giả kể ngay vào sự
việc mở đầu của câu chuyện, còn cách mở bài trên không kể ngay
vào sự việc mở đầu câu chuyện mà nhắc đến chuyện muôn loài rồi
từ từ dẫn vào câu chuyện định kể.

 Mở bài 1: Trời mùa thu mát mẻ. Trên bờ sông, một con rùa
đang cố sức tập chạy.
Kể ngay vào sự việc mở đầu câu chuyện
MỞ BÀI TRỰC TIẾP
 Mở bài 2: Trong muôn loài, rùa vốn nổi tiếng là chậm chạp,
còn thỏ thì chạy nhanh như bay. Thế mà có một con rùa dám
chạy thi với thỏ và thắng cả thỏ. Vì sao có chuyện ngược đời
như vậy? Sau đây, em xin kể đầu đuôi câu câu chuyện ấy.
Nói chuyện khác để dẫn vào chuyện định kể
MỞ BÀI GIÁN TIẾP

Qua bài tập 1 và
2, có mấy cách
mở bài?

Thế nào là mở
bài trực tiếp?

Thế nào là mở
bài gián tiếp?

GHI NHỚ
Có 2 cách mở bài:
1. Mở bài trực tiếp: kể ngay vào sự việc mở
đầu câu chuyện.
2. Mở bài gián tiếp: nói chuyện khác để
dẫn vào chuyện định kể.

3. Đọc các mở bài sau và cho biết đó là những cách mở bài
nào?
a) Có một con rùa sống trên
sông. Biết mình chậm chạp nên
hôm nào cũng vậy, vừa sáng sớm
tinh mơ, nó đã ra bờ sông tập
chạy.
b) Xưa nay, người cậy tài giỏi mà chủ quan, biếng nhác thì
chẳng làm nên việc gì. Ngược lại, sức có kém nhưng quyết tâm,
nhẫn nại ắt thành công. Câu chuyện Rùa và Thỏ chứng minh
điều đó.

c) Đầu năm học vừa qua, lớp em có mấy
bạn vì chủ quan, lười biếng nên kết quả
học tập sút kém hẳn so với hồi lớp Ba.
Cô giáo bèn kể chuyện Rùa và Thỏ để
khuyên các bạn phải cố gắng, chăm chỉ.
Câu chuyện này như sau:
d) Trong các loài thú, mấy ai chạy nhanh như bọn thỏ chúng tôi?
Thấy bóng chúng tôi trên đường đua thì hươu, nai còn phải kiêng
dè, chưa nói gì tới bác trâu hay chị lợn. Thế mà có lần thỏ tôi phải
ngậm đắng nuốt cay chịu thua anh chàng rùa nổi tiếng lù đù,
chậm chạp. Câu chuyện ấy dạy cho tôi một bài học nhớ đời. Đầu
đuôi thế này:

Cách a:

Mở bài trực tiếp (kể ngay vào sự
việc mở đầu câu chuyện rùa đang tập
chạy trên bờ sông).
Cách b,c,d:
Mở bài gián tiếp (vì đã không kể
ngay vào việc đầu tiên của truyện mà
nêu ý nghĩa hay nói những chuyện
khác để dẫn vào câu chuyện định
kể).

4. a) Viết đoạn văn mở bài theo cách gián tiếp
cho bài văn kể chuyện “Bàn chân kì diệu”.
Nguyễn Ngọc Ký là tấm gương sáng về ý chí
vượt khó. Ngày Bác Hồ còn sống, đã hai lần Bác
gửi tặng huy hiệu của Người cho cậu học trò
dũng cảm giàu nghị lực ấy. Vậy anh Ký đã có
nghị lực như thế nào? Mời các bạn cùng đến với
câu chuyện “Bàn chân kì diệu”.

GHI NHỚ
Có 2 cách mở bài:
1. Mở bài trực tiếp: kể ngay vào sự việc mở
đầu câu chuyện.
2. Mở bài gián tiếp: nói chuyện khác để
dẫn vào chuyện định kể.

TIẾT HỌC KẾT
THÚC TẠI ĐÂY!

CHÚC CÁC EM:
CHĂM NGOAN, HỌC
TỐT!
CHÀO TẠM BIỆT
CÁC EM!