Bài 11 Phần A :

ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ
-Huy Cận-

I.ĐỌC HIỂU CHUNGPhong
:
cách sáng tác :
1.Tác giả : Huy Cận -Đề tài :
+cảm hứng về vũ trụ,
thiên nhiên
+Thơ trước CMT8 : giàu
triết lí, thấm đẫm nỗi
buồn thời thế.
+Thơ sau CMT8 :dạt dào
niềm vui trong cuộc sống
lao động mới, yêu con
người, yêu thiên nhiên.

-Ngôn ngữ : cảm hứng lãng mạn, hiện thực
kết hợp bút pháp hiện thực và bút pháp lãng
mạn
“Chàng Huy Cận khi xưa hay sầu lắm,
Gió trăng ơi! Nay còn nhớ người chăng?
Hơn một lần chàng đã gửi cho trăng
Nỗi hiu quạnh của hồn buồn không có.
Thuở chàng sống thì lòng chàng hay nhớ,
Nỗi nhớ thương không biết đã tan chưa?
Hay lòng chàng vẫn tủi nắng, sầu mưa
Cùng đất nước và nặng buồn sông núi?”
(Mai sau – Huy Cận )

2.Tác phẩm :
a)Hoàn cảnh sáng tác : 1958, Huy Cận có
chuyến đi thực tế dài ngày ở vùng mỏ Quảng
Ninh.
b)Xuất xứ : in trong tập thơ “ Trời mỗi ngày lại
sáng”.
c)Thể thơ : thơ 7 chữ
d)Cảm hứng chủ đạo :

II.ĐỌC HIỂU VĂN BẢN :
1.Cảnh đoàn thuyền đánh cá ra khơi lúc
hoàng hôn buông xuống ( khổ 1,2 ) :
a)Cảnh biển đêm ( vũ trụ )
Mặt trời xuống biển như hòn lửa
Sóng đã cài then, đêm sập cửa
(so sánh )

-hoàng hôn trên biển đẹp rực rỡ, lộng lẫy
-vũ trụ như là ngôi nhà lớn, đang trong trạng
thái nghỉ ngơi
( liên tưởng )
cảnh biển vừa đẹp, vừa ấm áp, gần gũi với
con người – không gian rộng lớn , tràn đầy
sức sống.
b)Tâm trạng con người :
-…lại ra khơi
tiếp tục cuộc hành trình đánh bắt cá quen
thuộc

-câu hát căng buồm cùng gió khơi :
+cá bạc biển Đông lặn
+cá thu như đoàn thoi
+đến dệt lưới ta – cá ơi !
( liên tưởng, nhân hóa )
tiếng hát say mê, niềm vui lao động, tinh
thần lao động nhiệt thành, tiếng hát đầy
hứa hẹn, hi vọng – khí thế hồ hởi.

2)Cảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển
trong một đêm trăng đẹp ( khổ 3.4.5.6) :
a)Khổ 3 :
-con thuyền :
+lái gió với buồm trăng
+lướt giữa mây cao – biển bằng
(liên tưởng , động từ )

người cầm lái là gió trời – cánh buồm là
vầng trăng
hình ảnh con thuyền ra khơi kì vĩ, lung
linh, lướt nhẹ giữa thiên nhiên rộng lớn
( thuyền – người hòa nhịp vào thiên
nhiên )

-người dân chài :
+ra đậu dặm xa – dò bụng biển
+dàn đan thế trận – lưới vây giăng
tư thế : làm chủ thiên nhiên , chinh phục
thiên nhiên - lao động hăng say
b)Khổ 4 :
-các loài cá :
+ cá nhụ, cá chim, cá đé

+cá song : lấp lánh đuốc đen hồng
quẫy trăng vàng chóe
bức tranh đầy màu sắc

+đêm thở : sao lùa nước Hạ Long
(bút pháp lãng mạn )
đêm yên bình, biển dịu
êm, những cơn sóng dập
dờn tạo hơi thở của biển
đêm
nguồn tài nguyên biển phong phú, biển
giàu đẹp ( bức tranh đêm tuyệt sắc )

c)Khổ 5 :
-con người : hát bài ca gọi cá vào
tiếng hát thể hiện niềm say mê lao động vơi
bớt đi phần mệt nhọc lao động
-thiên nhiên :
+gõ thuyền – nhịp trăng
trăng tham gia lao động, làm bạn với con
người trong bài ca lao động
+biển cho cá như lòng mẹ
Nuôi lớn đời ta…
(so sánh, âm điệu ngọt ngào , ấm áp )

mối quan hệ giữa người dân chài – biển :
lòng biết ơn sâu sắc, sự gắn bó thiêng liêng
với cuộc đời người dân chài.
d)Khổ 6 :
-thời gian : sao mờ
 trời gần sáng
-người ngư dân : kéo xoăn tay chùm cá nặng

hình ảnh người ngư dân khỏe khoắn, vững
chãi với động tác lao động vất vả / niềm vui
trước thành quả lao động thu hoạch được.
-hình ảnh đàn cá : vẩy bạc – đuôi vàng – lóe
rạng đông đón nắng hồng ( một ngày mới,
cuộc đời mới )
( liên tưởng, ẩn dụ )
bức tranh sơn mài đầy màu sắc : thiên
nhiên và con người cùng nhịp nhàng trong
sự vận hành của vũ trụ.

3)Cảnh đoàn thuyền đánh cá quay trở về
lúc bình minh ( khổ 7 ) :
-con người : câu hát căng buồm với gió khơi
tiếng hát của sự phấn khởi vui tươi sau ngày
làm việc lao động vất vả
-hình ảnh :
+đoàn thuyền chạy đua
+mặt trời đội biển nhô màu mới
+mắt cá – huy hoàng
( hình ảnh sáng tạo, ẩn dụ ,
kết cấu đầu cuối tương ứng)

Ngày mới bắt đầu – thành quả lao động trải
dài muôn dặm phơi – ánh sáng của một cuộc
đời mới đang sinh sôi, phát triển.
Bình :
-Tiếng hát hòa trong gió thổi đưa đoàn
thuyền ra khơi đêm trước, tiếng hát hòa nhập
cùng công viêc của người ngư dân, giờ đây lời
hát ấy lại cùng đoàn thuyền trở về đầy ắp cá
hân hoan. Vẫn là chi tiết ấy, nhịp thơ khỏe
khoắn đầy khí thế hào hùng, sảng khoái. Hình
ảnh “ chạy đua cùng mặt trời” , tranh chấp
với thời

gian để tạo ra thành quả lao động xây dựng
cuộc sống mới.
-Cái “ mới” trong “ màu mới” đâu chỉ là của
thời gian mà còn là cái mới trong cuộc đời lao
động. Đây là màu mới của cuộc đời tươi hồng
trên miền Bắc không còn bóng quân xâm lược.
-Bằng lao động và mồ hôi, họ đã viết bài
ca cuộc đời . Bài thơ tràn ngập ánh sáng.
Đó là ánh sáng của cuộc đời.
cảnh tượng hạnh phúc, ấm no của nhân
dân vùng biển – bài ca cuộc đời lao động.

? Tác giả đã sử dụng bút pháp chủ yếu nào trong
bài thơ ? Hình ảnh bài thơ có gì đặc biệt ? Âm
điệu bài thơ là âm điệu gì ?
-bút pháp lãng mạn + bút pháp hiện thực
-hình ảnh sáng tạo , liên tưởng
-âm điệu thơ : khỏe khoắn, hào hùng
?Qua đó, Huy Cận muốn ca ngợi điều gì ?
-hình ảnh người lao động mới
-hình ảnh thiên nhiên đẹp , tráng lệ
hòa quyện vào nhau bài ca lao động “ khúc ca
lao động”
III.TỔNG KẾT : ghi nhớ SGK