Môn: Luyện từ và câu

Khởi động

NHỔ CÀ RỐT

Tìm danh từ làm vị ngữ trong câu sau: “ Bạn Lan là
học sinh chăm ngoan và học giỏi.”

A : học sinh

C : và

B : chăm ngoan D : học giỏi

A

B

C

D

Tìm đại từ trong câu sau: “Ngày đó, tôi và nó
thường ra bãi sông bắt dế.”
A : tôi, ra
B : tôi, nó
C : nó, ra
D : ra, bắt

A

B

C

D

Có bao nhiêu danh từ trong câu: “Hoa hồng và
hoa lan nở rộ thơm ngát trong vườn.”

C:3
D:4

A:1
B: 2

A

B

C

D

Luyện từ và câu
Ôn tập về từ loại

RÈN LUYỆN

ÔN TẬP KIẾN THỨC CẦN NHỚ.

LUYỆN TẬP

1. Ôn tập

Thế nào là
động từ?

Động t
ừ là nh
ững từ
chỉ hoạ
t động,
trạng
thái củ
a sự v ậ
t.

Động từ là những từ chỉ hoạt động, trạng thái của sự vật.
Động từ
Chỉ hoạt động là những
động từ dùng để tái hiện
gọi tên các hoạt động
của con người, sự vật,
hiện tượng.
Ví dụ: Chạy, nhảy, hát,
mua,...

Chỉ trạng thái là những
động từ dùng để tái hiện gọi
tên các trạng thái cảm xúc,
suy nghĩ, tồn tại của con
người, sự vật, hiện tượng.
Ví dụ: vui, buồn, bị
thương,...

Thế nào là
tính từ?

12/1/2022

Tính từ
là n h ữ
miêu t
n g từ
ả đặc đ
i ể m ho
tính ch
ặc
ất của
sự vật,
h o ạt đ
ộng, tr
ạ n g th
ái....

12

Tính từ là những từ miêu tả đặc điểm hoặc tính chất của sự vật,
hoạt động, trạng thái....
Tính từ
Chỉ đặc điểm chỉ những đặc
điểm bên ngoài mà ta có thể cảm
nhận bằng các giác quan.
Ví dụ: xanh, đỏ, cao, to, nặng,
nhẹ,....

Chỉ tính chất chỉ những đặc
điểm bên trong của sự vật, hiện
tượng.
Ví dụ: Tốt, xấu, chăm chỉ,
thông minh,...

Thế nào là
quan hệ từ?

12/1/2022

Quan h
ệ từ l à
t ừ nố i
ngữ ho
các từ
ặc các
câu vớ
nhằm
thể hiệ
i nhau
,
n mối
giữa c
quan h
ác từ n
ệ
gữ hoặ
câu ấy
c các
.

14

Quan hệ từ

Cặp quan hệ từ

Một quan hệ từ

và, với, hay, hoặc,
nhưng, mà, thì, ở,…

- Vì…nên…; do…nên…; nhờ…mà…
- Nếu…thì…; hễ…thì…
- Tuy…nhưng…, mặc dù…nhưng…
- Không những…mà…

Tác dụng:
Nối những từ ngữ hoặc các câu, nhằm thể
hiện mối quan hệ về nghĩa giữa những từ ngữ
hoặc những câu ấy với nhau.

2. Luyện tập

Bài 1: Xếp các từ in đậm khác màu trong đoạn văn sau vào
bảng phân loại:
Không thấy Nguyên trả lời, tôi nhìn sang. Hai tay Nguyên vịn vào
song cửa sổ, mắt nhìn xa vời vợi. Qua ánh đèn ngoài đường hắt vào,
tôi thấy ở khoé mắt nó hai giọt lệ lớn sắp sửa lăn xuống má. Tự nhiên
nước mắt tôi trào ra. Cũng giờ này năm ngoái, tôi đón giao thừa với
ba ở bệnh viện. Năm nay ba bỏ con một mình, ba ơi!
Động từ
M: trả lời

Tính từ Theo Thuỳ Linh
Quan hệ từ
vời vợi
qua

Không thấy Nguyên trả lời, tôi nhìn sang. Hai tay Nguyên vịn vào
song cửa sổ, mắt nhìn xa vời vợi. Qua ánh đèn ngoài đường hắt vào,
tôi thấy ở khoé mắt nó hai giọt lệ lớn sắp sửa lăn xuống má. Tự nhiên
nước mắt tôi trào ra. Cũng giờ này năm ngoái, tôi đón giao thừa với
ba ở bệnh viện. Năm nay ba bỏ con một mình, ba ơi!
Động từ
M: trả lời

nhìn, vịn, hắt, thấy, lăn,
trào, đón, bỏ

Tính từ

vời vợi,

Theo Thuỳ Linh

xa, lớn

Quan hệ từ

qua , ở, với

Bài 2: Dựa vào ý khổ thơ 2 trong bài thơ “Hạt gạo làng ta” của
Trần Đăng Khoa, viết một đoạn văn ngắn tả người mẹ cấy lúa
giữa trưa tháng sáu nóng bức. Chỉ ra một động từ, một tính từ,
một quan hệ từ em đã dùng trong đoạn văn ấy.

Hạt gạo làng ta
Có bão tháng bảy
Có mưa tháng ba
Giọt mồ hôi sa
Những trưa tháng sáu
Nước như ai nấu
Chết cả cá cờ
Cua ngoi lên bờ
Mẹ em xuống cấy…

Khổ thơ nói lên
điều gì?
Khổ thơ nói lên:
Sự vất vả, khó nhọc, không quản
nắng mưa trên đồng ruộng của
người mẹ để làm ra những hạt gạo
thơm ngon.

Hạt gạo làng ta
Có bão tháng bảy
Có mưa tháng ba
Giọt mồ hôi sa
Những trưa tháng sáu
Nước như ai nấu
Chết cả cá cờ
Cua ngoi lên bờ
Mẹ em xuống cấy…

Mở đoạn: Giới thiệu đối tượng
định tả. ( Người mẹ cấy lúa giữa
trưa tháng 6 oi bức.)
Thân đoạn: Tả chi tiết đối tượng
được tả. ( Dựa vào nội dung đoạn
thơ tả ngoại hình, động tác, kết hợp
tả cảnh nắng nóng giữa trưa tháng
6.)
Kết đoạn: Nêu cảm nghĩ về đối
tượng được tả.

Hạt gạo làng ta
Có bão tháng bảy
Có mưa tháng ba
Giọt mồ hôi sa
Những trưa tháng
sáu
Nước như ai nấu
Chết cả cá cờ
Cua ngoi lên bờ
Mẹ em xuống cấy…

VIẾT BÀI

Em rất tự hào và thương mẹ vô cùng. Mẹ thật vất vả,
không quản ngại nắng mưa, tần tảo để làm ra những hạt gạo
thơm ngon. Mặc dù cái nắng tháng sáu chói chang, nước
dưới ruộng nóng như ai nấu, làm chết cả cá cờ và lũ cua ở
trong hang cũng phải bò lên bờ tìm chỗ ẩn náu. Tuy trời
nắng như đổ lửa nhưng mẹ em vẫn lội ruộng cấy lúa. Khuôn
mặt mẹ đỏ bừng. Những giọt mồ hôi mặn chát lăn dài trên
má và ướt đẫm chiếc áo nâu đã bạc màu của mẹ. Em yêu mẹ
rất nhiều.

Trưa tháng sáu nắng như đổ lửa. Nước ở các thửa ruộng
nóng như có ai nấu, làm chết cả lũ cá cờ, cua phải ngoi lên
bờ để tránh cái nắng thiêu đốt. Thế mà, giữa trời nắng chang
chang, mẹ em vẫn lội xuống ruộng cấy lúa. Mẹ đội chiếc
nón lá, gương mặt mẹ đỏ bừng. Lưng phơi giữa nắng, mồ
hôi mẹ ướt đẫm chiếc áo màu nâu đã bạc sờn mưa nắng…
Mỗi hạt gạo làm ra chứa bao giột mồ hôi, bao nỗi vất vả của
mẹ. Em yêu quý mẹ rất nhiều.
Động từ

Tính từ

Quan hệ từ

Đổ, ngoi

Nóng, chang chang, đỏ
bừng

Ở, thế mà

Trò chơi

Luật chơi:
Dựa vào hình ảnh các em hãy nói một câu
thành ngữ, tục ngữ liên quan đến hình ảnh đó. Chỉ ra các
động từ, tính từ hoặc quan hệ từ nếu có.

Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng.

Cá lớn nuốt cá bé.

Nước mắt ngắn nước mắt dài.

Bầu ơi thương lấy bí cùng
Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn.

Ghi nhớ:
- Động từ là những từ chỉ hoạt động, trạng thái của sự vật.
- Tính từ là những từ miêu tả đặc điểm hoặc tính chất của sự vật,
hoạt động, trạng thái....
- Quan hệ từ là từ nối các từ ngữ hoặc các câu với nhau, nhằm
thể hiện mối quan hệ giữa các từ ngữ hoặc các câu ấy.

Dặn dò

- Về nhà xem lại bài cũ.
- Chuẩn bị bài sau: MRVT Hạnh phúc - tr54

CHÚC CÁC EM
HỌC TỐT!