Khi xem hình ảnh và nghe bài hát,
hãy cho biết bài hát và tảnh hướng
đến đề tài gì?

Hãy chia sẽ vài bài thơ vết về quê hương.
• …Quê hương là chum
khế ngọt
• Cho con trèo hái mỗi
ngày
• Quê hương là đường
đi học
• Con về rợp bướm
vàng bay”…(Quê
hương- Đỗ Trung
Quân)

• “ Việt Nam đất nước
ta ơi
• Mênh mông biển lúa
đâu trời đẹp hơn
• Cánh cò bay lả rập
rờn
• Mây mờ che đỉnh núi
Trường Sơn sớm
chiều( Bài thơ Hức
Hải-Nguyễn Đình
Thi)

• “Lòng quê dợn dợn vời
con nước
• Không khói hoàng hôn
cũng nhớ nhà” (Tràng
giang- Huy Cận)

• “ Quê hương tôi có
con sông xanh biết
• Nước gương trong soi
tóc những hang tre
• Tâm hồn tôi là một
buổi trưa hè
• Tỏa nắng xuống lòng
sông lấp loáng” (NHỡ
con sông quê hươngTế Hanh)

Làng tôi ở vốn làm nghề chài lưới
Nước bao quanh cách biển nửa ngày sông.
Khi trời trong nắng nhẹ sớm mai hồng,
Dân trai tráng bơi thuyền đi đánh cá:
Chiếc thuyền nhẹ hang như con tuấn mã
Phăng mái chèo, mạnh mẽ vượt trường giang
Cánh bườm giương to như mảnh hồn làng
Rướn thân trắng bao la thau góp gió…
Ngày hôm sau, ồn ào trên bến đỗ
Khắp dân làng tấp nập đón ghe về.

“Nhờ ơn trời biển lặng cá đầy ghe”
Những con cá tươi ngon thân bạc trắng.
Dân chài lưới, làn da ngăm rám nắng,
Cả thân hình nồng thở vị xa xăm;
Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm
Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ.
Nay xa cách lòng tôi luôn tưởng nhớ
Màu nước xanh, cá bạc, chiếc buồm vôi,
Thoáng con thuyền rẽ song chạy ra khơi,
Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá!

Tiết 77
Văn bản

I. Tìm hiểu chung
1.Tác gải
-Tế Hanh: (1921 – 2009)
-Quê quán: làng chài ven biển tỉnh
Quảng Ngãi
-Phong cách nghệ thuật: cảm xúc chân
thành mà tinh tế, thiết tha; lời thơ giản
dị, giàu hình ảnh; giọng thơ nhẹ nhàng,
sâu lắng.
-Tác phẩm tiêu biểu: Hoa niên
(1945),Lòng miềm Nam( 1956), Hai nửa
yêu thương (1963),…

2.Tác phẩm
Xuất xứ: rút trong tập “Nghẹn ngào” (1939) và sau đó
được in trong tập Hoa niên (1945). Sau này in trong tập “
Thi nhân Việt Nam ( Hoài Thanh –Hoài Chân, 2006)
Thể loại: thơ 8 chữ.
Phương thức biểu đạt: biểu cảm, miêu tả.
Bố cục: 4 phần.
-2 câu đầu: Giới thiệu chung về làng quê.
-6 câu tiếp: Thuyền chài bơi thuyền ra khơi đánh cá.
-8 câu tiếp: Cảnh thuyền cá về bến.
-4 câu tiếp: Nỗi nhớ làng chài, nhớ quê hương.
.

1.Giới thiệu về làng chài:
Làng tôi ở vốn làm nghề chài lưới
Nước bao vây, cách biển nửa ngày sông.
Tác giả giới thiệu về quê hương của mình qua chi tiết nào?
Nhận xét về cách giới thiệu que hương của tác giả? Qua
cách giới thiệu thì em cảm nhận thế nào về quê hương tác
giả?
-Nghề của làng: đánh cá.
-Vị trí của làng: cửa sông, ven biển, bốn bề là nước.
-Cách giới thiệu làng: nhịp thơ 3/5 đều đặn, tâm tình, thủ
thỉ; cách đo thời gian đặc biệt.
=> giới thiệu ngắn gọn, mộc mạc về làng chài ven sông cửa
biển.

Làng tôi ở vốn làm nghề chài lưới
Nước bao vây, cách biển nửa ngày sông.

2.Cảnh dân chài bơi thuyền ra khơi đánh cá:
Khi trời trong, gió nhẹ, sớm mai hồng
Dân trai tráng bơi thuyền đi đánh cá
Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã
Phăng mái chèo mạnh mẽ vượt trường giang
Tìm chi tiết miêu tả h/ả thiên nhiên, con người,con thuyền
ra khơi. Em nhận xét của em về các hình ảnh đó như thế
nào?
-Hình ảnh thiên nhiên: trời trong, gió nhẹ, sớm mai hồng,
Nghệ thuật miêu tả, liệt kê, tính từ
Thiên nhiên tươi đẹp, lí tưởng, thuận lợi ra khơi.
-Hình ảnh con người: dân trai tráng-> người lao động mang
vẻ đẹp khỏe khoắn, vạm vỡ.

-Hình ảnh con thuyền so sánh như con tuấn mã.
-Miêu tả bằng các từ mang sắc thái mạnh: bang, phăng,
mạnh mẽ, vượt,…
sống động, đẹp đẽ, tràn đầy sức sống.
-Hình ảnh cánh buồm so sánh như mảnh hồn làng. Nhân hóa
rướn thân trắng bao la thâu góp gió”
Cánh buồm trở nên sống động,trang trọng thiêng liêng.
Người dân chài yêu lao động, tâm hồn phóng khoáng, lãng
mạn, tình cảm gắn bó sâu nặng với quê hương.
* Bức tranh phong cảnh thiên nhiên tươi sáng, hung vĩ và
hình ảnh con người lao động đầy hứng khởi, dạt dào sức
sống.

3.Cảnh thuyền trở về:
Ngày hôm sau, ồn ào trên bến đỗ
Khắp dân làng tấp nập đón ghe về.
“Nhờ ơn trời biển lặng cá đầy ghe”,
Những con cá tươi ngon thân bạc trắng
Dân chài lưới, làn da ngăm rám nắng,
Cả thân hình nổng thở vị xa xăm;
Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm
Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ”
Tìm từ ngữ, miêu tả không khí đón ghe trở về, người
dân chài, con thuyền sau ngày làm việc.

-Cảnh đón ghe về: ồn ào, tấp nập; cá đầy ghe, tươi ngon
thân bạc trắng, lời cảm tạ chân thành. Được miêu tả bằng
từ láy giàu giá trị biểu cảm
=> không khí vui vẻ, rộn ràng, náo nhiệt.
-Hình ảnh người dân chài: làn da ngăm rám nắng-> tả
chân thực, bình dị; thân hình nồng thở vị xa xăm-> vẻ đẹp
đạp chất lãng mạn.
=>gợi cả linh hồn và tầm vóc con người miền biển.
-Hình ảnh con thuyền: nhân hóa thuyền im, bến mỏi; ẩ dụ
chuyển đổi cảm giác nghe chất muối.
=>con thuyền vô tri, vô giác trở nên có hồn, gắn bó chia
sẻ với con người.

4. Tình cảm của tác giả và quê hương
Nay xa cách lòng tôi luôn tưởng nhớ
Màu nước xanh cá bạc chiếc buồm vôi,
Thoáng con thuyền rẽ sóng chạy ra khơi,
Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá.
Tác giả nhớ hình ảnh quen thuộc nào? Để diễn đạt nỗi nhớ
đó, tác giả sử dụng nghệ thuật gì?


-Nhớ những hình ảnh quan thuộc của làng quê: màu nước
xanh, cá bạc, chiếc buồm vôi, con thuyền rẽ song ra khơi,
mùi nồng mặn.



-Sử dụng câu cảm than, phép liệt kê



=>Nỗi nhớ quê hương sâu nặng của tác giả.

III. TỔNG KẾT

• 1.Nội dung

• - Bức tranh tươi sáng sinh
động về một làng quê
miền biển cùng hình ảnh
của người dân chài và
sinh hoạt lao động làng
chài.
• - Nỗi nhớ da diết, sự gắn
bó thủy chung, tình yêu
quê hương sâu nặng của
tác giả.

• 2.Nghệ thuật






Sử dụng các hình ảnh so
sánh, nhân hoá, động từ,
tính từ, từ láy, câu cảm
thán linh hoạt.
Giọng thơ mượt mà, sâu
lắng.
Bút pháp lãng mạn cùng
với thể thơ 8 tiếng.

TÌM TỪ KHÓA TRONG CÁC Ô CHỮ SAU

1
2
3
4
5
6

con thuyền
T
CHình
O ảnhNso sánh
Ấ Nra khơi?
M Ã
T U
Bài thơ này
H được
U sáng
Ế tác lúc tác giả đang ở đâu?
Nghề C
nghiệp
này? I
H dânÀlàngI trong
L bàiƯthơỚ
A
Bài H
thơ “Quê
hương”
thơ này.
O A
N in ItrongÊtập N
A
Sai
N
Nhà
ví cái
C thơÁ
H “mảnh
B UhồnỒlàng”
M
N gì như
rồiH
! nhà thơ khi xa quê.
Tâm N
trạng
của
H Ớ

TỪ KHÓA: T Ế
Ế H AN H