KHỞI ĐỘNG: Hỏi nhanh đáp gọn

1. Thành dạ dày có cấu tạo gồm mấy lớp?

(4 lớp)

2. Dung tích tối đa của dạ dày đạt bao nhiêu lít?

(3 lít)

3. Lớp trong cùng của dạ dày là lớp nào?
4. Lớp niêm mạc dạ dày tiết dịch tiêu hòa nào?
5. Lớp cơ của dạ dày gồm mấy lớp?

(Lớp niêm mạc)
(Tiết dịch vị)

(3 lớp: Cơ vòng, cơ dọc, cơ chéo)

KHỞI ĐỘNG: Hỏi nhanh đáp gọn

6. Ở dạ dày có các hoạt động tiêu hóa nào? (Biến đổi lí học, biến đổi hóa học)
7. Tên gọi của enzim trong nước bọt.

(Enzim amilaza)

8. Chất nào được biến đổi về mặt hóa học trong dạ dày?
9. Thành phần của dịch vị có loại axit nào?
10. Từ dạ dày thức ăn được chuyển xuống bộ phận nào
tiếp theo?

(Protein)
(Axitclohidric)
(Ruột non)

?

Với khẩu phần thức ăn đầy đủ các chất,
sau tiêu hóa ở dạ dày thì còn những loại
chất nào trong thức ăn được tiêu hóa
tiếp ?

Tinh bột

Amilaza

Đường
mantôzơ

Không đáng kể

Pepsin
(Chuỗi dài nhiều aa)

HCl
(Chuỗi ngắn 3-10 aa)

TIẾT 28 - BÀI 27
TIÊU HÓA Ở RUỘT NON

NỘI DUNG

I

CẤU TẠO
RUỘT NON

II

TIÊU HÓA Ở
RUỘT NON

I. Ruột non
Hãy xác định vị
trí của
ruột non trên
cơ thể người?
- Vị trí: nằm dưới dạ
dày, nằm giữa bụng.
- Độ dài: 2,8 - 3m

Khoang miệng
Răng
Lưỡi

Gan
Túi mật

Họng
Tuyến nước bọt
Thực quản

Dạ dày
Tụy

Tá tràng
Ruột già
Ruột thừa
Hậu môn

Ruột non
Ruột thẳng

Gan

Đoạn đầu của
ruột
non được
Tá tràng
có đặc
gọi
là gì?
điểm
gì?

Túi mật
(dịch mật)
Tá tràng

tụy
(dịch tụy)

?Thành ruột non
gồm mấy lớp?

Cấu tạo thành ruột non

Lớp cơ

Cơ dọc

Cơ vòng
Lớp dưới
niêm mạc
Lớp màng

Lớp niêm mạc

Cấu tạo thành ruột non

Lớp màng bọc

Lớp cơ
Lớp dưới niêm mạc
Lớp niêm mạc

Em hãy so sánh cấu tạo thành dạ dày với thành ruột non

Quan sát hình 28.2
Lớp
Lớpniêm
niêmmạc
mạc
ruột
ruộtnon
noncócónhiều
đặc
tuyến
ruột
và
các
điểm cấu tạo
tế bào tiết chất
như thế nào?
nhày.

Các tế
bào tiết
chất
nhày

Tuyến
ruột

Hình 28.2 Ảnh tiêu bản lớp niêm mạc ruột non

Thành
ruột non
gồm 4
lớp

Lớp màng bọc bên
ngoài
Cơ dọc
Lớp cơ
Cơ vòng
Lớp dưới niêm mạc
Lớp niêm mạc

- Tá tràng là đoạn đầu của ruột
non có ống dẫn chung dịch tụy
và dịch mật cùng đổ vào.
- Lớp niêm mạc ruột non có nhiều
tuyến ruột tiết dịch ruột và các tế
bào tiết chất nhày.

THÔNG TIN
- Trong dịch tụy và dịch ruột có đủ
loại enzim xúc tác các phản ứng
phân cắt các loại phân tử của thức
ăn.
- Trong dịch mật có các muối mật và
muối kiềm cũng tham gia tiêu hóa
thức ăn.

Căn cứ vào các thông
tin trên, dự đoán xem
ở ruột non có thể diễn
ra các hoạt động tiêu
hóa nào?

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Em hãy hoàn thành các câu sau bằng cách điền cụm từ thích hợp nhất vào
chỗ trống:
1. Khi không có thức ăn:
dịch mật
túi mật
Gan tiết ________________
tích trữ ở ________________.
dịch tụy
Tuyến tụy tiết rất ít ________________.
2. Khi thức ăn chạm vào lưỡi và niêm mạc dạ dày:
dịch mật
dịch tụy
______________
và _______________
đều tiết ra mạnh mẽ.
3. Khi thức ăn chạm vào niêm mạc ruột non:
dịch ruột
________________
mới được tiết ra.

Yếu tố nào là tín hiệu đóng mở môn vị
của dạ dày cho thức ăn xuống ruột?

Môn
vị thiếu
tín hiệu
đóng lại,
thức
ăn
Nếu một
người
bị chứng
thiếu
axit
xuống
liên
tục
và
nhanh
hơn,
thức
ăn
trong dạ dày thì sự tiêu hóa ở ruột non
không
kịp
thấm
đều
dịch
tiêu
hóa
nên
sẽ như thế nào?
hiệu quả tiêu hóa sẽ thấp

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Các em hãy thảo luận và trả lời các câu hỏi sau:
1. Thức ăn xuống tới ruột non còn chịu sự biến đổi lí học nữa không? Nếu có thì
biểu hiện như thế nào?
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
..................................................................................................................................
2. Sự biến đổi hóa học ở ruột non được thực hiện đối với những loại chất nào
trong thức ăn? Biểu hiện như thế nào?
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
..................................................................................................................................3.
Vai trò của lớp cơ trong thành ruột non là gì?
.....................................................................................................................................
...................................................................................................................................

Câu 1: Thức ăn xuống tới ruột non còn
chịu sự biến đổi lí học nữa không ? Nếu
có thì biểu hiện như thế nào ?
- Thức ăn xuống tới ruột non vẫn còn chịu sự biến đổi lí học.
Biểu hiện:
+ Thức ăn được hoà loãng và trộn đều các dịch tiêu hoá ( dịch mật,
dịch tuỵ và dịch ruột).
+ Các khối lipit được các muối mật len lỏi vào và tách chúng thành
những giọt lipit nhỏ biệt lập với nhau.
+ Các lớp cơ trên thành ruột non nhào trộn thức ăn cho ngấm đều
dịch tiêu hoá và tạo lực đẩy thức ăn xuống các phần tiếp theo.

Câu 2: Sự biến đổi hóa học ở ruột non được
thực hiện với những loại chất nào trong thức
ăn ? Biểu hiện như thế nào?

- Sự biến đổi hoá học của ruột non được thực hiện đối với
những chất: gluxit ( tinh bột, đường đôi), prôtêin , lipit,
axit nucleic
- Tinh bột , đường đôi biến đổi thành đường đơn.
- Prôtêin thành peptit thành axit amin.
- Lipit thành glixêrin và axit béo

- Sản phẩm sau khi
được biến đổi hóa học
là: đường đơn, axit
amin, glixerin và axit
béo, nucleôtit

Tinh bột và đường đôi

Enzim
(Mantaza)

Enzim
(Amilaza)

Prôtêin chuỗi ngắn

Đường đơn

Đường đôi

Peptit

Axit amin

,

,

Enzim
(Tripsin)

Enzim
(Pepsin)

Lipit

Các giọt lipit nhỏ

Dịch mật

,

Axit béo và glixerin
Lipaza

Tinh bột và đường đôi
Amilaza

Prôtêin

Glucozơ

Mantozơ
Mantaza

Axit Amin

Peptit
Tripsin

Pepsin

Erepsin
Lipit

Các giọt lipit nhỏ
Dịch mật

Lipaza

Glixêrin

Axit nucleic

Nuclêaza

Nucleôtit

Axit béo

Nuclêaza
Các thành phần cấu tạo
của Nucleôtit

Câu 3: Lớp cơ ở thành ruột non có
vai trò như thế nào ?

- Co bóp nhào trộn thức ăn cho ngấm đều dịch tiêu hoá.
- Tạo lực đẩy thức ăn xuống các phần tiếp theo của ruột.

Theo em trong 2 loại biến đổi trên ở
ruột non thì biến đổi nào là chủ yếu
và quan trọng hơn?

- Biến đổi hoá học là chủ yếu và quan trọng hơn vì đến
ruột non thức ăn được biến đổi từ các chất phức tạp thành
các chất dinh dưỡng mà cơ thể hấp thụ được

LUYỆN TẬP - CỦNG CỐ

TRÒ CHƠI: TIẾP SỨC

HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ

Đọc bài đọc thêm : Mục Em có biết.
• Ôn tập và hệ thống sự biến đổi thức ăn từ
khoang miệng đến ruột non .
• Nghiên cứu nội dung bài 29 và 30 và hoàn
thành vào vở bài tập.

Yếu tố nào là tín hiệu đóng mở môn vị của dạ dày cho thức ăn xuống ruột?

Cơ vòng môn vị

Dịch vị
(HCl

Độ axit của thức ăn xuống tá tràng là tín hiệu đóng mở môn vị:
- Nếu độ axit cao: môn vị sẽ đóng lại, không cho thức ăn xuống
- Nếu thức ăn đã thấm đẫm dịch mật và dịch tụy, độ axit của thức ăn
được trung hòa, môn vị lại mở ra cho thức ăn tiếp tục xuống ruột.

Các Enzim trong dịch
tụy và dịch mật
tinh bột và đường
đôi => glucôzơ
lipit => axit béo
và Glixêrin
Biến đổi thức ăn
ở ruột
Biến đổi
lí học
Biến đổi
hóa học

Khối lipit => các
giọt lipit nhỏ

axit nuclêic=> thành
phần nuclêôtit

Prôtêin => axitamin

Đảo trộn giúp thức ăn
thấp đều dịch tiêu hóa

Enzim tác động
lên axit nuclêic.
Hoạt động tham gia

Các lớp cơ của
ruột non

Nhũ tương hóa
lipit nhờ mật
nhu động của ruột

Muối mật

Cơ quan tế bào thực hiện

Biến đổi tinh bột,
Prôtêin, lipit
Axit nuclêic

Tác dụng của hoạt động

Biến đổi thức ăn
ở ruột

Biến đổi
lí học

Hoạt động tham gia

Cơ quan tế bào thực hiện

Tác dụng của hoạt động

nhu động của ruột

Các lớp cơ của
ruột non

Đảo trộn giúp thức ăn
thấp đều dịch tiêu hóa

Nhũ tương hóa
lipit nhờ mật

Muối mật

Khối lipit => các
giọt lipit nhỏ
axit nuclêic=> thành
phần nuclêôtit

Biến đổi
hóa học

Biến đổi tinh
bột, Prôtêin,
lipit Axit nuclêic

Các Enzim trong dịch
tụy và dịch mật

tinh bột và đường đôi
=> glucôzơ
Prôtêin => axitamin
lipit => axit béo và Glixêrin