Trường THCS Định Bình
Chào Mừng Tất Cả Các Em Học Sinh

Chào Mừng Tất Cả Các Em Học Sinh
Môn : Ngữ Văn 9

GiáoMôn
viên:: Ngữ
Hứa Văn
Nguyễn
9 Duy
Giáo viên: Hứa Nguyễn Duy

KIỂM TRA BÀI CŨ
CÂU HỎI
Em hãy trình bày cảm nhận của em về vẻ đẹp của anh thanh niên
trong tác phẩm “Lặng lẽ Sa Pa” của Nguyễn Thành Long ?
TRẢ LỜI:

Vẻ đẹp của anh thanh niên được thể hiện:
- Là người yêu nghề, có ý thức trách nhiệm và ý thức tổ chức kỉ
luật cao trong công việc;
- Là người có tính tình cởi mở, ân cần chu đáo, hiếu khách,
khiêm tốn;
- Lạc quan yêu đời, sẵn sàng cống hiến tuổi trẻ, tài năng cho đất
nước...

VĂN BẢN

I. TÌM HIỂU CHUNG:

1- Tác giả:

Tác giả: Nguyễn Quang Sáng
(1932 – 2014)
- Quê: An Giang
- Ông tham gia cả 2 cuộc k/c
chống Pháp và Mĩ.
- Ông bắt đầu sáng tác từ sau
1954.
-Truyện ông chủ yếu viết về c/s
và con người Nam Bộ trong 2
cuộc k/c cũng như sau hòa bình.
-Lối viết giản dị, mộc mạc nhưng
sâu sắc, bình dị với giong văn
đậm chất Nam Bộ.

V¨n b¶n: chiÕc LƯỢC ngµ
(TrÝch)

*Sù nghiÖp s¸ng t¸c:
+ TruyÖn ng¾n: Con chim vµng(1957),
ChiÕc l­ựîc ngµ(1966)…
+ TruyÖn võa: C©u chuyÖn bªn trËn ®Þa
ph¸o(1966), C¸i ¸o th»ng hinh r¬m” (1975)…
+ TiÓu thuyÕt: NhËt kÝ ng­êi ë l¹i(1962),
Dßng s«ng th¬ Êu (1985)…
+ KÞch b¶n phim: Mïa giã ch­ướng (1977)
C¸nh ®ång hoang (1978)…

( NguyÔn

Quang S¸ng)

2. Tác phẩm

*Hoàn cảnh sáng tác:
- Truyện ngắn “ Chiếc lược
ngà” được viết năm 1966,
khi t¸c gi¶ ho¹t ®éng ë
chiÕn tr­ườngNam Bé trong
thời kì kháng chiến chống
Mỹ đang diễn ra ác liệt.
- Xuất xứ: Văn bản thuộc
phần giữa của truyện.

* Thể loại:
 Truyện ngắn 
 * Ngôi kể 
Thứ nhất
 Nh©n vËt người kÓ chuyÖn xư­ng “t«i” (b¸c Ba- bạn của ông Sáu,
cũng là người chứng kiến khách quan toàn bộ câu chuyện về cảnh
ngộ éo le của cha con ông Sáu)
 Tác dụng: Làm cho câu chuyện trở nên khách quan, đáng tin cậy,
mạch kể chuyện tự nhiên, chân thực, gần gũi. Người kể hoàn toàn chủ
động điều khiển nhịp kể và dẫn dắt nội dung câu chuyện theo dòng cảm
xúc của mình. Khi cần, người kể có thể chủ động đan xen vào bày tỏ
những suy nghĩ, thể hiện sự đồng cảm, chia sẻ với các nhân vật; hay
đan xen những ý kiến bình luận về các nhân vật, sự kiện trong truyện
để dẫn dắt sự tiếp nhận của người đọc.

* Chủ đề :
 Ngợi ca tình cha con cảm động và sâu nặng trong hoàn cảnh éo
le,khắc nghiệt của chiến tranh.
 * Nhan đề:  
 - Nhan đề là một cụm danh từ gồm:
+ “ Chiếc lược”: là một đồ vật ( vật dụng sinh hoạt) bé nhỏ bình thường.
+ Kết hợp với phụ ngữ “ ngà”: ngà voi, rất quý giá.

Ý nghĩa nhan đề:
- Chiếc lược ngà là hình ảnh, chi tiết trung tâm của tác phẩm, gắn
kết cuộc đời, tính cách của các nhân vật và góp phần khắc họa sâu
nội dung truyện.
- Với bé Thu, chiếc lược ngà là mơ ước, là món quà đầu tiên và cũng là
kỷ vật cuối cùng của người cha. Bởi vậy, chiếc lược ngà là kỷ vật, là
hình ảnh của người cha
- Với ông Sáu, chiếc lược ngà không chỉ là món quà ông dành tặng con
mà còn là hình bóng của cô con gái yêu quý. Bởi vậy, chiếc lược ngà là
tất cả tình thương nỗi nhớ ông gửi gắm cho cô con gái bé bỏng.
- Với bác Ba, chiếc lược ngà là sự trao gửi thiêng liêng giữa người cán
bộ cách mạng với đứa con gái của người đồng đội đã nằm lại nơi chiến
trường.
- Với cha con ông Sáu, chiếc lược ngà là biểu tượng thiêng liêng bất
diệt và cầu nối tình cảm sâu nặng của hai cha con.

Tình huống 1

T¸m n¨m sau
ba trë vÒ

Nh÷ng n¨m tuæi th¬
®îi chê mßn mái
Ba ngµy ba ë nhµ
- kh«ng nhËn ra

Mét tuæi
- ba ®I kh¸ng chiÕn
NhËn ra ba
- chia tay

Tình huống 2

Làm chiếc
lược ngà

ë chiÕn khu,
nhí con da diÕt
Hi sinh, kh«ng kÞp
trao cho con
Ra ®i, mang theo
lêi dÆn cña con
“ Khi nµo ba vÒ
ba mua cho con
mét c©y l­îc nghe
ba !”

Göi l¹i cho
®ång ®éi

V¨n b¶n:

chiÕc l­Ưîc ngµ
( NguyÔn

Quang S¸ng)

+ Phần 1: “ Từ đầu…tuột
xuống”
 Diễn biến tâm lí và tình
cảm của bé Thu trong lần ông
Sáu về thăm nhà.

* Nhân vật chính:
Ông Sáu và bé Thu
Bố cục
2 phần

+ Phần 2: Còn lại
Tình cha con sâu nặng và
cao đẹp của ông Sáu.

* KÓ tãm t¾t néi dung ®o¹n trÝch

¤ng S¸u vÒ th¨m gia ®×nh. BÐ
Thu kh«ng nhËn ba v× vÕt thÑo
trªn mÆt.

¤ng S¸u dån hÕt t×nh c¶m vµo
lµm chiÕc l­ược ngµ

Thu nhËn ra ba còng lµ lóc
«ng S¸u ph¶i ra ®i.

Tr­ước lóc hi sinh, «ng cßn
kÞp trao cây lược cho bác Ba

* Tóm tắt văn bản:
- Ông Sáu xa nhà đi kháng chiến. Mãi đến khi con gái lên tám
tuổi ông mới có dịp về thăm nhà, thăm con. Bé Thu – con ông –
không nhận ra cha vì vết thẹo trên mặt làm ông không giống với
người cha trong bức ảnh mà em biết. Em đối xử với ba như với
người xa lạ. Cho đến lúc em nhận ra cha, tình cha con trỗi dậy
mãnh liệt trong em thì cũng là lúc ông Sáu phải ra đi.
- Ở khu căn cứ, người cha ấy đã dồn hết tình cảm yêu thương và
nỗi nhớ mong con vào một việc làm một chiếc lược bằng ngà voi
để tặng cô con gái bé bỏng. Trong một trận càn, ông đã hy sinh.
Trước lúc nhắm mắt, ông còn kịp trao cây lược ngà nhờ người
bạn gửi về cho con gái của mình.

1. Nhân vật bé Thu
a. Trước khi bé Thu nhận ra ông Sáu là ba:
- Thoạt đầu, khi thấy ông Sáu vui mừng, vồ vập mình, Thu tỏ ra ngờ
vực, lảng tránh và sợ hãi chạy đi. Cảnh gặp gỡ diễn ra trong phút
chốc nhưng cũng khiến người đọc không cầm được nước mắt. 
- Trong những ngày ông Sáu ở nhà, bé Thu có thái độ ngang ngạnh,
thậm chí hỗn xược với ông Sáu.
- Thu xa lánh ông Sáu trong khi ông Sáu luôn tìm cách vỗ về, Thu nhất
quyết không chịu gọi tiếng ba.
- Má dọa đánh, Thu buộc phải gọi ông Sáu vô ăn cơm, nhờ ông chắt
nước cơm nhưng lại nói trổng.
- Bị dồn vào thế bí nó nhăn nhó muốn khóc nhưng tự lấy rá chắt nước
cơm chứ không chịu gọi ba.
- Thu hất tung cái trứng cá ra mâm, cơm văng tung tóe, bị ba đánh đòn
nhưng cô không khóc mà chạy sang nhà ngoại.

V¨n b¶n:

chiÕc lƯ­îc ngµ
( NguyÔn

 Ngỡ ngàng, ngờ vực,lo
lắng, hoảng sợ…

Nếu đặt mình vào trường
hợp của bé Thu, em sẽ
phản ứng như thế nào
trước tình huống ấy?Vì
sao ?

Quang S¸ng)

->Sự ngang ngạnh và hành động ngang ngược của Thu không đáng
trách. Cô bé không nhận ông Sáu là cha vì cô bé chỉ nhớ một người
duy nhất là cha, đó là người chụp chung ảnh với má. Ông Sáu có
thêm vết thẹo trên má khi bị thương nên khác với người trong ảnh.
Đó thực sự là tình yêu thương sâu sắc và cảm động mà Thu dành cho
người cha của mình.

=>Miêu tả thái độ, hành động bất thường của cô bé, tác giả đã tái
hiện hoàn cảnh éo le trong chiến tranh; đồng thời khắc họa được hình
ảnh một cô bé đầy cá tính.

b. Khi bé Thu nhận ra ông Sáu là ba:
- Được bà ngoại trò chuyện, tìm ra lí do Thu không nhận ông Sáu là cha và
khuyên nhủ, con bé lăn lộn suốt đêm không ngủ được, nó ân hận rồi căm thù
giặc và thương ba nó vô hạn.
- Khi cô bé bắt gặp cái nhìn trìu mến và và buồn rầu cảu ba thì “ đôi mắt mênh mông
của con bé bỗng xôn xao”.
- Tiếng gọi ba cất lên trong sâu thẳm tâm hồn bé bỏng của con bé, sự khao khát tình
cha con bị kìm nén bỗng bật lên, tiếng gọi suốt 8 năm chờ đợi.
  - “Nó vừa kêu vừa chạy xô tới dang hai chân ôm lấy cổ ba nó”. Nó hôn khắp người
ông Sáu và hôn cả vết sẹo dài trên má ông
    + Hai tay Thu ôm chặt cổ ba, chân quắp chặt lấy ba không muốn ông Sáu rời đi: “
Ba! Không cho ba đi nữ! Ba ở nhà với con!” Đây là một ước mơ rất thực. Em không
muốn rời xa ba của mình khi đã nhận ra ba, em khao khát được bù đắp những thiếu
thốn tình cảm mà chiến tranh đã cắt lìa.
   + Khi buộc phải chia tay, Thu ao ước được ba mua cho cây lược ngà, cho thấy cô
muốn có vật kỉ niệm của ba để được thấy ba luôn bên mình.
 =>  Bé Thu có tình yêu thương cha mãnh liệt, vô bờ. Miêu tả những biến đổi tình
cảm của bé Thu, tác giả đã một lần nữa tô đậm tình yêu thương ba của cô bé. Qua đó,
ta thấy Thu bướng bỉnh, cá tính nhưng cũng rất giàu tình cảm.

2. Nhân vật ông Sáu
a. Lần đầu gặp con

+ Háo hức, vội vã, nôn nóng mong gặp con: nhảy lên bờ, bước vội:
“ không thể chờ xuồng cập lại bến, anh nhón chân nhảy thót lên, xô
chiếc xuồng tạt ra… vội vàng với những bước chân dài”.
+ Kêu to gọi con đầy xúc động: “ Thu! Con”.
+ Sừng sờ, bàng hoàng khi con bỏ chạy: mặt sầm lại, hai tay buông
xuống.
⇒ Những từ miêu tả: “ đứng sứng lại”, “ mặt anh sầm lại” và “ tay
buông xuống như bị gãy” đã diễn tả được nỗi đau dường như quá
lớn, quá sức chịu đựng với ông Sáu. Ông Sáu đang xúc động thì
phải nhận sự sợ hãi, xa lánh của bé Thu, tâm trạng từ trông chờ, vui
sướng trở thành bàng hoàng, đau đớn.

b. Trong ba ngày phép về thăm nhà:
Suốt 3 ngày phép, ông đã làm mọi cách để được gần con, để được
nghe bé Thu gọi một tiếng "ba":
+ ông không đi đâu, chỉ quanh quẩn bên con.
+ Không giận con mà chỉ khe khẽ lắc đẩu, cười trước sự bướng bỉnh,
xa lánh của con.

+ Thậm chí khi con bé hất miếng trứng cá ra ngoài, chối từ sự chăm
sóc của ông, ông đã đau đớn không giữ được bình tĩnh mà trách phạt
con.
=> Vì yêu con, ông đã kiên nhẫn, dịu dàng, bao dung rất mực đối với
con mình. Song cũng chính vì tình yêu ấy cộng với nỗi đau đớn khi bị
khước từ và thời gian bên con đang dẩn rút ngắn lại mà ông đã lỡ tay
đánh con. Hành động đó đã cho thấy tột cùng của sự đau khổ và nỗi bất
lực nơi ông.

c. Trong giờ phút chia tay, ông bộc lộ tình yêu con sâu nặng.
+ Ông không dám lại gần con, chỉ nhìn con bằng ánh mắt trìu mến, buồn rẩu và
cố nén giọt nước mắt.

+ Cuối cùng, khi con gọi "ba", ông chỉ kịp rút khăn lau nước mắt
rồi hôn lên tóc con, ôm chặt lấy nó rồi ra đi, mang theo ước nguyện
của con về một cây lược nhỏ.
=> Tình yêu con của ông Sáu đã chiến thắng mọi khoảng cách của
sự biệt li, của chiến tranh. Tình cảm ấy luôn vẹn nguyên, ấm áp và
tràn đẩy.

V¨n b¶n:

chiÕc l­Ưîc ngµ
( NguyÔn

c.Lúc chia tay:
+ Ông không dám lại gần con, chỉ nhìn
con bằng ánh mắt trìu mến, buồn rầu và
cố nén giọt nước mắt.
- Khi nghe tiếng gọi “ba” của con gái ông
vô cùng xúc động “ một tay ôm con, một
tay rút khăn lau nước mắt… rồi hôn lên
mái tóc con, ôm chặt lấy nó”-> Đó là giọt
nước mắt của tình phụ tử.
- Ông ra đi mang theo ước nguyện của
con về một cây lược nhỏ.
Sung sướng,hạnh phúc nghẹn ngào
khi được đón nhận tình cảm của con

Quang S¸ng)

? Lúc chia tay tâm trạng
của ông Sáu như thế nào?

d. Trong những ngày ông ở căn cứ
- Ông thương nhớ con, ân hận vì mình đã đánh con.
- Tình yêu thương con dồn vào việc thể hiện lời hứa với con, làm cho
con một chiếc lược ngà.
- Tự ông đi tìm ngà voi rồi tự tay ông ngồi cưa từng cái răng lược, thận
trọng, khổ công như một người thợ bạc gò lưng, tỉ mỉ khắc lên đó một
dòng chữ: “Yêu nhớ tặng Thu – con của ba”. Thỉnh thoảng những lúc
rảnh rỗi, ông lấy cây lược ra ngắm nghía rồi mài lên tóc cho thêm
bóng, thêm mượt…
-> Lòng yêu con đã biến người chiến sĩ thành một nghệ nhân chỉ sáng
tạo ra một sản phẩm duy nhất trong đời. Cho nên cây lược ngà kết tinh
trong nó tình phụ tử: mộc mạc mà đằm thắm, sâu sa, đơn sơ mà kỳ
diệu.

V¨n b¶n:

chiÕc lƯ­îc ngµ
( NguyÔn

d. Khi ở căn cứ:
- Ân hận khi đã lỡ đánh con.
- Làm cây lược cho con
+ Gò lưng, tẩn mẩn khắc từng
nét trên chiếc lược.
+ Mài lên tóc cho bóng, mượt.
- Trước khi hy sinh nhờ bác ba
trao chiếc lược ngà cho con gái.
=> Yêu thương con vô bờ bến.

Quang S¸ng)

? Những ngày ở căn cứ ông Sáu
có tâm trạng và hành động như
thế nào?

? Qua tất cả những chi tiết trên
ta thấy tình cảm của ông Sáu
dành cho con như thế nào?

=> Qua nhân vật ông Sáu, người đọc không chỉ cảm nhận tình yêu
con tha thiết sâu nặng của người cha chiến sĩ mà còn thấm thía bao
đau thương mất mát đối với những em bé, những gia đình. Tình yêu
thương con của ông Sáu còn như một lời khẳng định: Bom đạn của kẻ
thù chỉ có thể hủy diệt được sự sống của con người, còn tình cảm của
con người – tình phụ tử thiêng liêng thì không bom đạn nào có thể
giết chết được.

Theo em hình ảnh cây lược ngà có ý nghĩa
như thế nào?

III. Tổng kết
1. Nội dung:.
-Truyện “Chiếc lược ngà” đã thể hiện:
+ Nỗi niềm của người cha
+Niềm khao khát tình cha của người con
Tình phụ tử thiêng liêng cao cả

2. Nghệ thuật:
– Xây dựng tình huống truyện bất ngờ mà tự nhiên, hợp lí
– Xây dựng cốt truyện khá chặt chẽ, lựa chọn nhân vật kể chuyện thích hợp.
Truyện được kể theo ngôi thứ nhất,đặt vào nhân vật bác Ba,người bạn chiến đấu
của ông Sáu và cũng là người chứng kiến, tham gia vào câu chuyện. Với ngôi kể
này, người kể chuyện xen vào những lời bình luận, suy nghĩ,bày tỏ sự đồng cảm,
chia sẻ với nhân vật, và câu chuyện vẫn mang tính khách quan.
– Miêu tả diễn biến tâm lí nhân vật tinh tế và sâu sắc, nhất là đối với nhân vật bé
Thu.
– Ngôn ngữ truyện mang đậm chất địa phương Nam Bộ.
3. Ý nghĩa:
- Câu chuyện cảm động về tình cha con
- Những mất mát của chiến tranh mà dân ta gánh chịu

Hai cha con gặp nhau sau tám năm
xa cách
Tình huống

Nỗi niềm của người
cha
Nội dung

Ở khu căn cứ

Niềm khao khát tình
cha của người con

Tính cảm của ông
Sáu đối với bé Thu
Ngôi thứ nhất
Ngôi kể

CHIẾC LƯỢC
NGÀ

Tình huống truyện
éo le

Bác Ba ( bạn ông
Sáu)
Nghệ thuật

Câu chuyện cảm động về tình
cha con

Cốt truyện có
yếu tố bất ngờ

Ý nghĩa
Những mất mát của
chiến tranh mà dân ta
gánh chịu

Miêu tả tâm lí
nhân vật

?V× sao t¸c gi¶ kh«ng ®Æt nhan ®Ò truyÖn
“ChiÕc l­ược ngµ” lµ “T×nh cha con” ?

KÕt tô t×nh c¶m cña ng­ười cha xa con,
lµm dÞu nçi ©n hËn,¸nh lªn niªm hi
väng ®­ược gÆp l¹i con
KØ vËt cña ng­ười cha ®· khuÊt,
kØ vËt cña chiÕn tranh-thiªng liªng
Lµ ®éng lùc ®Ó người con tiÕp nèi
truyÒn thèng c¸ch m¹ng cha anh
VÎ ®Ñp cña người chiÕn sÜ céng s¶n:
võa giµu t×nh c¶m riªng võa yªu nước

HƯỚNG DẪN HỌC BÀI
1. Học bài, tóm tắt văn bản:
2. Soạn bài: Phong cách Hồ Chí Minh

3. Hoàn thành bài tập: File riêng

IV. LUYỆN TẬP

ĐỀ SỐ 1

Đọc đoạn trích dưới đây và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
“Những lúc rảnh rỗi, anh cưa từng chiếc răng lược, thận trọng, tỉ mỉ và cố công như người thợ bạc…
Không bao lâu sau, cây lược được hoàn thành. Cây lược dài độ hơn một tấc, bề ngang độ ba phân rưỡi,
cây lược cho con gái, cây lược dùng để chải mái tóc dài, cây lược chỉ có một hàng răng thưa. Trên sống
lưng được khắc một hàng chữ nhỏ mà anh đã gò lưng, tẩn mẩn khắc từng nét: “ Yêu nhớ tặng Thu con của
ba”. Cây lược ngà ấy chưa chải được mái tóc của con, nhưng nó như gỡ rối được phần nào tâm trạng của
anh. Những đêm nhớ con, anh ít nhớ đến nỗi hối hận đánh con, nhớ con, anh lấy cây lược ra ngắm nghía
rồi mài lên tóc cho cây lược thêm, thêm mượt.Có cây lược, anh càng mong gặp lại con. Nhưng rồi một
chuyện không may xảy ra. Một ngày cuối năm năm mươi tám- năm đó ta chưa võ trang – trong một trận
càn lớn của quân Mĩ – ngụy, anh Sáu bị hi sinh. Anh bị viên đạn của Mĩ bắn vào ngực. Trong giờ phút cuối
cùng, không còn đủ sức trăng trối lại điều gì, hình như chỉ có tình cha con là không thể chết được, anh đưa
vào túi, móc cây lược, đưa cho tôi và nhìn tôi một hồi lâu…Cho đến bây giờ , thỉnh thoảng tôi cứ nhớ lại
đôi mắt của anh…” (Trích Chiếc lược ngà – Nguyễn Quang Sáng)

Câu 1:  Xác định lời dẫn trực tiếp trong đoạn văn trên?
Câu 2: Truyện được kể theo lời trần thuật của nhân vật nào? Cách chọn vai kể như
vậy có tác dụng gì trong việc xây dựng nhân vật và thể hiện nội dung tư tưởng của
truyện.
Câu 3: Nêu nội dung ý nghĩa chính của đoạn văn trên?
Câu 4: “Trong giờ phút cuối cùng, không còn đủ sức trăng trối lại điều gì, hình như
chỉ có tình cha con là không thể chết được, anh đưa vào túi, móc cây lược, đưa cho tôi
và nhìn tôi một hồi lâu”. Tưởng tượng là người chứng kiến cảnh đó, em hãy viết một
vài câu để diễn tả “ cái nhìn ấy”.
Câu 5: Viết một văn bản ngắn bàn luận về một vấn đề mà em rút ra từ đoạn trích trên.

Câu 1: Lời dẫn trực tiếp: “ Yêu nhớ tặng Thu con của ba”.
Câu 2: Người kể là bạn của ông Sáu.
+ Không chỉ chứng kiến khách quan, mà còn bày tỏ sự đồng cảm,
chia sẻ với các nhân vật.
+ Các sự việc và nhân vật khác trong truyện bộc lộ rõ ý nghĩa, tư
tưởng của truyện.
Tạo sức thuyết phục.
Câu 3: Tình yêu thương sâu nặng của ông Sáu dành cho con trong hoàn
cảnh éo le của chiến tranh.
Câu 4: Viết vài câu diễn tả được tâm trạng, cảm xúc, nỗi niềm, sự
trao gửi … qua ánh mắt của ông Sáu trước khi hi sinh.
Câu 5:
- Xác định được vấn đề bàn luận.
- Đúng kiểu bài nghị luận xã hội.
- Lập luận chặt chẽ, dẫn chứng tiêu biểu, chọn lọc.
- Bố cục rõ ràng, lời văn trong sáng.
- Diễn đạt mạch lạc, không mắc lỗi chính tả

ĐỀ SỐ 2
Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi:
Tôi hãy còn nhớ buổi chiều hôm đó - buổi chiều sau một ngày mưa
rừng, giọt mưa còn đọng trên lá, rừng sáng lấp lánh. Đang ngồi làm
việc dưới tấm ni lông nóc, tôi bỗng nghe tiếng kêu. Từ con đường mòn
chạy lẫn trong rừng sâu, anh hớt hải chạy về, tay cầm khúc ngà đưa
lên khoe với tôi. Mặt anh hớn hở như đứa trẻ được quà.
Câu 1: Đoạn trích trên được trích trong tác phẩm nào? Ai là tác giả?
Câu 2: Nhân vật tôi và anh được nói đến trong đoạn trích là ai?
Câu 3: Phân tích cấu tạo ngữ pháp của câu văn in đậm và cho biết đó
là kiểu câu gì xét về mặt cấu tạo ngữ pháp?
Câu 4: Câu văn Mặt anh hớn hở như đứa trẻ được quà diễn tả điều gì?
Dựa vào những hiểu biết của em về tác phẩm, hãy lí giải vì sao mặt anh
hớn hở như vậy?
 

Câu 1: Đoạn trích trong tác phẩm Chiếc lược ngà của Nguyễn Quang
Sáng.
Câu 2: Nhân vật tôi là bác Ba và anh là ông Sáu.
Câu 3:  Phân tích cấu tạo ngữ pháp câu văn in đậm:
Tôi / hãy còn nhớ buổi chiều hôm đó - buổi chiều sau một ngày mưa
C1
V1
phụ chú
rừng, giọt mưa / còn đọng trên lá, rừng / sáng lấp lánh.
C2
V2
C3
V3
- Câu ghép.
Câu 4: Câu văn "Mặt anh hớn hở như đứa trẻ được quà" diễn tả niềm
vui của ông Sáu.
- Ông Sáu vui như vậy vì trước khi ông Sáu trở lại chiến trường, bé
Thu đã dặn ông trong tiếng khóc: Ba về ba mua cho con cây lược nghe
ba. Nhặt được khúc ngà, ông Sáu sẽ tự tay làm cho con cây lược bằng
cả tình yêu thương và niềm mong nhớ con.

ĐỀ SỐ 3
Dưới đây là trích đoạn trong truyện ngắn “Chiếc lược ngà” (Nguyễn Quang Sáng):
Trong bữa cơm đó, anh Sáu gắp một cái trứng cá to vàng để vào chén nó. Nó liền lấy
đũa xoi vào chén, để đó rồi bất thần hất cái trứng ra, cơm văng tung tóe cả mâm. Giận
quá không kịp suy nghĩ, anh vung tay đánh vào mông nó và hét lên:
- Sao mày cứng đầu quá vậy, hả?”
(Trích Ngữ văn 9, tập một, NXB Giáo dục 2013)
Câu 1: Chiếc lược ngà được viết năm nào? Ghi lại từ mang màu sắc Nam bộ trong
đoạn trích.
Câu 2: Những biểu hiện của nhân vật bé Thu ở trên nói lên thái độ gì và qua đó bộc lộ
tình cảm như thế nào đối với nhân vật ông Sáu? Lời kể được in nghiêng trong đoạn
trích trên giúp em nhận biết mục đích nói ở câu văn có hình thức nghi vấn sau đó là gì?
Câu 3: Kể tên một tác phẩm khác trong chương trình Ngữ văn lớp 9, trong đó cũng có
nhân vật người cha, vì chiến tranh xa cách, khi trở về, đứa con cũng hoài nghi, xa lánh.
Từ cảnh ngộ của người cha trong hai tác phẩm, từ đó, em có suy ngẫm gì về chiến tranh
(không quá 5 dòng).
 Câu 4: Viết một đoạn văn ( khoảng 15 câu) theo cách lập luận quy nạp làm rõ tình
cảm sâu nặng của bé Thu đối với cha trong truyện ngắn trên, ở đó sử dụng câu có thành
phần biệt lập và phép lặp để liên kết ( gạch dưới phần biệt lập và từ ngữ dùng làm phép
lặp).

Câu 1: Tác phẩm “Chiếc lược ngà” được viết năm 1966
Những từ mang màu sắc Nam bộ trong đoạn trích trên: Chén, xơi
Câu 2: Thái độ phản ứng quyết liệt, không chấp nhận ông Sáu là cha đẻ
của mình. Điều này chứng tỏ bé Thu có cá tính mạnh mẽ, tình cảm chân
thật. Em chỉ yêu cha khi tin chắc đúng là cha mình ( em thấy ông Sáu
không giống tấm hình chụp chung với má). Tình yêu của bé Thu sâu
sắc, đầy bản lĩnh.
- Mục đích nói ở câu văn có hình thức nghi vấn là bộc lộ cảm xúc bực
tức của ông Sáu khi thấy bé Thu có hành động phản ứng quyết liệt trước
sự chăm sóc của ông đối với bé. Đằng sau câu nói đó, người đọc thấy
được sự khát khao của người cha mong đứa con chấp nhận mình là cha
của nó.

Câu 3:
- “ Chuyện người con gái Nam Xương” của Nguyễn Dữ.
- Suy nghĩ về chiến tranh:
Học sinh có thể trình bày cách cảm nhận khác nhau, dưới đây là một số
gợi ý để học sinh tham khảo:
Từ cảnh ngộ của người cha trong tác phẩm “Chiếc lược ngà” và
“Người con gái Nam Xương”, em thấy chiến tranh thật là dã man, tàn
bạo. Nó khiến cho những người cha phải chia lìa gia đình, vợ con,
những đứa trẻ ra đời mà không biết mặt cha, không được hưởng tình
yêu thương, chăm sóc của người cha. Chiến tranh cũng đã gây nên sự
hiểu nhầm đáng tiếc trong những gia đình có người cha đi lính.

ĐỀ SỐ 4 Đọc đoạn trích và thực hiện các yêu cầu sau:
“Trong giờ phút cuối cùng, không còn đủ sức để trăng trối lại điều gì,
hình như chỉ có tình cha con là không thể chết được, anh đưa tay vào
túi, móc lấy cây lược đưa cho tôi và nhìn tôi một hồi lâu. Tôi không đủ
lời lẽ để tả lại cái nhìn ấy, chỉ biết rằng, cho đến bây giờ, thỉnh thoảng
tôi cứ nhớ lại đôi mắt của anh”
Câu 1: Nhân vật “tôi” ở đây là ai? Nhân vật tôi đóng vai trò gì trong
tác phẩm? Cách chọn vai kể như vậy có tác dụng gì trong việc xây dựng
nhân vật và thể hiện nội dung tư tưởng của truyện?
Câu 2: Theo em tại sao tác giả lại viết “chỉ có tình cha con là không thể
chết được”
Câu 3: Tại sao nhân vật tôi (ông Ba) lại “không đủ lời lẽ để tả lại cái
nhìn” của đôi mắt ông Sáu?

Câu 1: - Nhân vật tôi là bác Ba – đồng đội của ông Sáu và đây cũng là
người kể chuyện trong tác phẩm.
- Tác dụng việc chọn vai kể:
+ Làm tăng tính khách quan, chân thực cho câu chuyện bởi người
kể chuyện đồng thời cũng là một người trong cuộc chứng kiến
những sự việc xảy ra.
+ Người kể chuyện dễ dàng đan xen vào những bình luận, những
cảm xúc, suy nghĩ hết sức thấu đáo để người đọc có thể hiểu và
đồng cảm với câu chuyện.
+ Người kể chuyện có nhiều cơ hội tìm hiểu đi vào thế giới nội tâm
nhân vật một cách sâu sắc.

Câu 2:
* Ông Ba nghĩ “chỉ có tình cha con là không thể chết được” vì:
+ Trong giây phút hấp hối cuối cùng, điều mà ông Sáu nghĩ đến vẫn là
chiếc lược ngà chưa trao được cho con.
+ Sự sống trong ông đang lụi tàn nhưng tình cha con lại đang bùng lên
mãnh liệt hơn bao giờ hết.
Câu 3:
* Ông Ba “không đủ lời lẽ để tả lại cái nhìn của ông Sáu” vì:
+ Đó là cái nhìn của một người sắp ra đi, cái nhìn gửi gắm vào đó
tất cả những tình cảm cháy bỏng của mình.
+ Đó là ánh mắt chứa đựng muôn vàn yêu thương, chứa đựng cả
nỗi đau xót khi không còn gặp lại đứa con gái. Ánh mắt chứa đựng
cả tình yêu mãnh liệt nhờ ông Ba gửi tới con gái, là mệnh lệnh
thiêng liêng trao cho đồng đôi “anh hãy trao cây lược cho bé Thu”.
+ Đó là đôi mắt không bao giờ chết cũng như tình cha con mãi mãi
tồn tại. Chiến tranh có thể cướp đi sự sống nhưng không thể hủy
diệt tình cảm phụ tử mãnh liệt, thiêng liêng.

ĐỀ 5 Đọc đoạn trích sau rồi trả lời câu hỏi:
“Con bé thấy lạ quá, nó chớp mắt nhìn tôi như muốn hỏi đó là ai, mặt
nó bỗng tái đi, rồi vụt chạy và kêu thét lên: “Má! Má!”. Còn anh, anh
đứng sững lại đó, nhìn theo con, nỗi đau đớn khiến mặt anh sầm lại
trông thật đáng thương và hai tay buông xuống như bị gãy”. (Ngữ văn
9, tập một, NXB Giáo dục 2009, tr.196)
Câu 1: Đoạn trích trên được rút ra từ tác phẩm nào, tác giả ai?
Câu 2: Phương thức biểu đạt chính trong đoạn trích?
Câu 3: Kể tên hai nhân vật được người kể chuyện nhắc tới trong đoạn
trích?
Câu 4: Xác định thành phần khởi ngữ trong câu: “Còn anh, anh đứng
sững lại đó, nhìn theo con, nỗi đau đớn khiến mặt anh sầm lại trông thật
đáng thương và hai tay buông xuống như bị gãy”.

Câu 1. Tên tác phẩm: Chiếc lược ngà
Tên tác giả: Nguyễn Quang Sáng
Câu 2: Phương thức biểu đạt chính: Tự sự
Câu 3: Tên 2 nhân vật được nhắc tới: Anh Sáu, bé Thu
Câu 4: Thành phần khởi ngữ: Còn anh