Ngữ văn 8

Văn bản

Ôn dịch, thuốc lá
Nguyễn Khắc Viện



Tiết 46. Văn bản: ÔN DỊCH, THUỐC LÁ (Nguyễn Khắc Viện)

I.Tìm hiểu chung
1. Tác giả

- Giáo sư - tiến sĩ Nguyễn Khắc Viện sinh ngày 5/2/ 11913,
- Quê ở làng Gôi Vị, bên bờ sông Ngàn Phố, nay là xã
Sơn Hòa, huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh
- Ông là người dịch Truyện Kiều sang tiếng Pháp
được đánh giá là hay nhất.
- Nhiều tác phẩm của ông viết về phòng bệnh và
chữa bệnh là bài học bổ ích cho mọi người.
- Ngày 1-9-2000, Chủ tịch nước đã quyết định truy
tặng Giải thưởng Nhà nước cho cuốn "Việt Nam, một
thiên lịch sử".

Bác sĩ, giáo sư
Nguyễn Khắc Viện (1913- 1997)



Văn bản: ÔN DỊCH, THUỐC LÁ (Nguyễn Khắc Viện)

I.Tìm hiểu chung
1.Tác giả
2.Tác phẩm
* Xuất xứ

•

Văn bản “Ôn dịch, thuốc lá” trích trong “Từ
thuốc lá đến ma túy- bệnh nghiện”
* Thể loại:
Văn bản nhật dụng
* Phương thức biểu đạt:
Nghị luận kết hợp thuyết minh.
* Bố cục:
3 phần

Thông báo về nạn dịch thuốc lá.
Tác hại của thuốc lá.
Kiến nghị chống thuốc lá.

Bố cục:
1. Từ đầu → “…còn nặng hơn cả
AIDS”
 Thông báo về nạn dịch thuốc lá.
2. Tiếp theo → “…con đường phạm
pháp”
 Tác hại của thuốc lá.
3. Phần còn lại
 Kiến nghị chống thuốc lá.



Văn bản: ÔN DỊCH, THUỐC LÁ (Nguyễn Khắc Viện)

I.Tìm hiểu chung:
1.Tác giả
2.Tác phẩm
* Xuất xứ
* Thể loại: văn bản nhật dụng
* Phương thức biểu đạt
Thuyết minh kết hợp nghị luận.
* Bố cục : 3 phần
* Nhan đề văn bản

+ Thuốc lá là một bệnh dịch
nguy hiểm rất dễ lây lan.

ÔN DỊCH , THUỐC LÁ
Bệnh
nguy
hiểm lan
truyền
rộng

Tiếng
chửi
rủa

cách nói tắt của
cụm từ “tệ
nghiện thuốc lá”.

Dấu phẩy đặt giữa 2 từ dùng để ngắt giọng,
nhấn mạnh sắc thái biểu cảm vừa căm tức vừa
ghê tởm, nguyền rủa, tẩy chay bệnh dịch này.



Văn bản: ÔN DỊCH, THUỐC LÁ (Nguyễn Khắc Viện)

I.Tìm hiểu chung
II. Đọc - hiểu văn bản

1.Thông báo về nạn thuốc lá:

* Thông báo:
- Dịch hạch, thổ tả, hàng vạn người chết => Đã
diệt trừ.
- Cuối thế kỉ xx xuất hiện ôn dịch khác:
nạn AIDS và ôn dịch thuốc lá.

- So sánh dịch thuốc lá nặng hơn AIDS.

- Ôn dịch thuốc lá đe dọa sức khỏe và tính
→ Thông báo ngắn gọn, chính xác: ôn dịch mạng loài người còn nặng hơn cả AIDS.
thuốc lá đang đe dọa sức khỏe và tính mạng
phép so sánh
loài người.
 Nhấn mạnh hiểm họa to lớn, ghê gớm của
ôn dịch thuốc lá.



Văn bản: ÔN DỊCH, THUỐC LÁ (Nguyễn Khắc Viện)

I.Tìm hiểu chung
II. Đọc - hiểu văn bản

1.Thông báo về nạn thuốc lá:
- Ôn dịch thuốc lá đang đe dọa sức khỏe và
tính mạng loài người hơn cả AIDS.
2.Tác hại của thuốc lá:

- Khói thuốc lá xâm nhập vào cơ thể con
người từ từ, chắc chắn, khó mà biết được,
không thể cứu chữa.
→ Tác hại ghê gớm của thuốc lá.
Tác hại

- Đối với sức khỏe con người
- Đối với đạo đức
- Đối với kinh tế.

Lời của Trần Hưng Đạo:
“Nếu giặc đánh như vũ bão thì không
đáng sợ, đáng sợ là giặc gặm nhấm như
tằm ăn dâu”.

-

Giặc gặm nhấm: tấn công từ từ mà chắc
chắn
- Tằm: là khói thuốc lá
- Dâu: là sức khỏe con người

Thảo luận nhóm
Nhóm 1:

Tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe của
người hút.

Nhóm 2:

Tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe của
những người xung quanh.

Nhóm 3:
Nhóm 4:

Tác hại của thuốc lá với đạo đức của con
người.
Tác hại của thuốc lá đối với kinh tế.

Tác hại của thuốc lá với sức khỏe người hút

N.1 Em hãy liệt kê các tác
hại của thuốc lá đối với con
người (người hút)?

ắ
H

n
í
c

Ô-xít Các-bon -Thấm vào máu → hồng cầu

Ni
-c

ô-

tin

không tiếp cận ô-xy → sức khỏe
giảm sút.
- Làm các động mạch co thắt lại
→ gây huyết áp cao, tắc động
mạch, nhồi máu cơ tim…



Văn bản: ÔN DỊCH, THUỐC LÁ (Nguyễn Khắc Viện)

I.Tìm hiểu chung
II. Đọc - hiểu văn bản

1.Thông báo về nạn thuốc lá:
Thông báo hiểm họa to lớn, ghê gớm của
thuốc lá .
2.Tác hại của thuốc lá:
* Đối với sức khỏe con người.
- Đối với người hút:
- Khói thuốc chứa nhiều độc tố.
- Gây ho hen,viêm phế quản, ung thư vòm
họng, ung thư phổi.
- sức khỏe giảm sút.
- gây cao huyết áp, tắc động mạch, nhồi máu
cơ tim...

Chất hắc ín bám vào
màng phổi dẫn tới
bệnh ung thư phổi

Bàn chân, ngón
tay bị hoại tử do
tắc động mạch vì
thuốc lá.

Ung thư vòm họng

Ung thư miệng

Ung thư vú

Thai chết lưu



Chủ đề: Văn bản nhật dụng
Văn bản: ÔN DỊCH, THUỐC LÁ (Nguyễn Khắc Viện)

I.Tìm hiểu chung
II. Đọc - hiểu văn bản

1.Thông báo về nạn thuốc lá:
2.Tác hại của thuốc lá:
2.1.Đối với sức khỏe con người:
- Đối với người hút:
-Đối với những người xung
quanh:
+ Mắc các bệnh như người hút.
+ Phụ nữ sinh non, trẻ suy yếu…

Chủ đề: Văn bản nhật dụng
Văn bản: ÔN DỊCH, THUỐC LÁ (Nguyễn Khắc Viện)
I.Tìm hiểu chung
II. Đọc - hiểu văn bản

1.Thông báo về nạn thuốc lá:
2.Tác hại của thuốc lá:
*Đối với sức khỏe

* Đối với đạo đức
- Đầu độc, nêu gương xấu cho con em
- Từ hút thuốc → sinh ra trộm cắp.
- Nghiện hút → nghiện ma túy → phạm pháp.
- So sánh: cảnh báo nạn hút thuốc ở nước
nghèo.Từ đó sinh ra tệ nạn khác ở thanh thiếu
niên nước ta.
->Thuốc lá hủy hoại nhân cách, lối sống người
Việt Nam nhất là thanh thiếu niên.

- Bố và anh hút, chú bác hút không những
đầu độc con em mà còn nêu gương xấu.
- Tỉ lệ thanh thiếu niên hút thuốc ở các
thành phố lớn nước ta ngang với tỉ lệ các
thành phố Âu-Mĩ. chỉ có khác với một
thanh niên Mĩ, 1 đô la mua một bao thuốc lá
là một khoản tiền nhỏ, còn đối với một thiếu
niên ở Việt Nam, muốn có 15 000 đồng
mua một bao 555 – chỉ có một cách là trộm
cắp...Từ điếu thuốc sang cốc bia rồi ma túy,
con đường phạm pháp thực ra đã mở đầu
với điếu thuốc.''

* §¹o ®øc, x· héi :
? Quan s¸t ¶nh, kÕt hîp SGK, nªu t¸c h¹i cña thuèc l¸ ®èi víi ®¹o ®øc, x· héi ?

Nªu tÊm g­¬ng xÊu

TrÎ em b¾t ch­íc

Tiªm chÝch ma tuý

Ph¹m ph¸p tï téi

hót thuèc l¸

- Ng­êi lín hót thuèc kh«ng nh÷ng nªu tÊm g­¬ng xÊu mµ ®Çu ®éc con em b¾t ch­
íc hót thuèc l¸ dÉn ®Õn trém c¾p, nghiÖn ngËp ma tuý vµ ph¹m ph¸p tï téi.



Chủ đề: Văn bản nhật dụng
Văn bản: ÔN DỊCH, THUỐC LÁ (Nguyễn Khắc Viện)

I.Đọc - tìm hiểu chú thích:
II. Đọc - hiểu văn bản
1. Tìm hiểu chung
2.Tìm hiểu chi tiết văn bản
a.Thông báo về nạn thuốc lá:
b.Tác hại của thuốc lá:
*Đối với sức khỏe
- Thuốc lá hủy hoại nghiêm trọng sức khỏe
con người, là nguyên nhân của nhiều cái
chết bệnh.
* Đối với đạo đức.
- Thuốc lá hủy hoại nhân cách, lối sống người
Việt Nam.
* Đối với kinh tế .
- Tốn kém, lãng phí gây ảnh hưởng đén
kinh tế gia đình và xã hội.

... chỉ riêng bệnh viêm phế quản của hàng triệu
người cũng đã làm mất bao nhiêu ngày công lao
động.
? Giả sử 1 gói thuốc 10.000 đ. 1 ngày
hút hết 1 gói. Hỏi một năm người hút
mất bao nhiêu tiền?
+ 10.000 đ x 30 ngày x 12 tháng = 3.600.000đ.
+ 15.000đ x 30 ngày x 12 tháng = 5.400.000đ
+ 20.000đ x 30 ngày x 12 tháng = 7.200.000đ.
(Nước ta mỗi ngày có khoảng 15 triệu người
hút thuốc lá).

Chủ đề: Văn bản nhật dụng
Văn bản: ÔN DỊCH, THUỐC LÁ (Nguyễn Khắc Viện)
I.Đọc - tìm hiểu chú thích:
II. Đọc - hiểu văn bản
1. Tìm hiểu chung
2.Tìm hiểu chi tiết văn bản



a.Thông báo về nạn thuốc lá:
b.Tác hại của thuốc lá:
c. Kiến nghị chống thuốc lá:
- Cấm hút thuốc lá ở những nơi công cộng.
- Phạt nặng những người vi phạm.
- Cấm quảng cáo thuốc lá.
- Tuyên truyền bằng nhiều hình thức.
- Ngày 31- 5 hàng năm: Thế giới không khói
thuốc lá.

Chiến dịch chống thuốc lá.
- Cấm hút tất cả những nơi công cộng,
phạt nặng (Ở Bỉ lần 1 phạt 40 đô là, tái
phạm phạt 500 đô la)
- Khắp nơi những tài liệu, khẩu hiệu
chống thuốc lá ...
- Cấm quảng cáo thuốc lá trên báo chí, vô
tuyến truyền hình
- Khẩu hiệu: “Một châu Âu không còn
thuốc lá”
-=> Số người hút thuốc lá giảm hẳn.
Ở Việt Nam ôn dịch thuốc lá. Nghĩ đến mà
kinh!...mọi người phải đứng lên chống lại,
ngăn ngừa.

?Theo em, Việt Nam đã làm gì để hưởng ứng chiến dịch chống thuốc lá?

IN NHAÕN CAÛNH BAÙO TREÂN BAO BÌ
THUOÁC LAÙ

Học sinh, sinh viên diễu hành chống
thuốc lá trên đường phố Hà Nội

Triển lãm tranh tuyên truyền
chống thuốc lá

TĂNG CƯỜNG HOẠT ĐỘNG PHÒNG, CHỐNG
TÁC HẠI CỦA THUỐC LÁ

Các hình ảnh
gợi em nghĩ
đến sự kiện gì?

Điếu thuốc là lưỡi hái
của tử thần

Hút thuốc chính là tự thiêu

Chủ đề: Văn bản nhật dụng
Văn bản: ÔN DỊCH, THUỐC LÁ (Nguyễn Khắc Viện)
I.Đọc - tìm hiểu chú thích:
II. Đọc - hiểu văn bản
III. Tổng kết
1. Nghệ thuật:
- Sử dụng biện pháp nghệ thuật liệt kê, so sánh,
- Kết hợp thuyết minh với nghị luận.
- Lập luận chặt chẽ, dẫn chứng sinh động, cụ thể, phân tích trên cơ sở khoa học.
2.Nội dung
- Thuốc lá gặm nhấm sức khoẻ, tính mạng của con người.
- Gây tác hại nhiều mặt đối với cuộc sống gia đình và XH.
- Cần có biện pháp phòng chống, ngăn chặn quyết liệt,triệt để.
IV. Luyện tập
V. Củng cố

Ôn dịch, thuốc lá

Thông báo về nạn dịch thuốc lá

Ôn dịch2 thuốc lá
nặng hơn cả AIDS

Sử dụng từ ngữ y tế
nghệ thuật so sánh

Ôn dịch thuốc lá là hiểm
họa to lớn của loài người

Tác hại của thuốc
1 lá

Sức khỏe

- Ho hen,viêm phế
quản, ung thư phổi...
4
-Huyết áp cao,tắc
động mạch.
- Phụ nữ sinh non..

Đạo đức
3

- Nêu gương xấu
- Trộm cắp,
nghiện hút,phạm
pháp

Kiến nghị chống thuốc lá

Kinh tế

Tốn kém ,
lãng phí

Liệt kê, so sánh,
5 phân tích
phân loại, nêu ví dụ...
Thuốc lá gây tác hại nhiều mặt cho GD- XH. Cần
quyết tâm và có biện pháp triệt để phòng chống .

Cấm hút thuốc
nơi công cộng

Phạt tiền

Tuyên truyền

Chủ đề: Văn bản nhật dụng
Văn bản: ÔN DỊCH, THUỐC LÁ (Nguyễn Khắc Viện)
I.Đọc - tìm hiểu chú thích:
II. Đọc - hiểu văn bản
III. Tổng kết
1. Nghệ thuật

- Sử dụng biện pháp nghệ thuật liệt
kê, so sánh,
- Kết hợp thuyết minh với nghị luận.
- Lập luận chặt chẽ, dẫn chứng sinh
động, cụ thể, phân tích trên cơ sở
khoa học.

Qua bài học hôm nay, em
sẽ có thái độ và hành động
như thế nào nếu như gia
đình mình có người hút
thuốc?

2.Nội dung
- Thuốc lá gặm nhấm sức khoẻ, tính mạng của con
người.
- Gây tác hại nhiều mặt đối với cuộc sống gia đình và
XH.
- Cần có biện pháp phòng chống, ngăn chặn quyết
liệt,triệt để.
IV. Luyện tập
V. Củng cố

Bản thân em sẽ
làm gì để nói
“không” với
thuốc lá?

5. Hướng dẫn học bài :
- Học, nắm được nội dung, hình
thức và ý nghĩa văn bản; sưu tầm
tranh ảnh, tài liệu về tác hại của tệ
nghiện hút thuốc lá và khói thuốc đối
với sức khỏe con người và cộng đồng.
- Làm bài tập 2 SGK trang 122
- Soạn bài “Bài toán dân số”

Xin chân thành cảm ơn
các thầy cô giáo và các em học sinh