KHỞI ĐỘNG

Câu 1: Nhìn thấy em gái trong rạp chiếu bóng, tôi hỏi: “Mày
tập văn nghệ ở rạp chiếu bóng à?”

A. Yêu cầu, mong muốn
B. Khẳng định, phủ định
C. Tỏ thái độ chê
D. Tỏ thái độ khen

5
10
7869
31
40
2

Câu 2: Dế Mèn cất tiếng quát bọn Nhện: “Có phá hết vòng vây
đi không?”

A. Tỏ thái độ chê
B. Yêu cầu, mong muốn
C. Khẳng định
D. Phủ định

5
10
7869
31
40
2

Câu 3: Ni – ki –ta thắc mắc: “Bà ơi, ai cũng bảo anh em cháu
giống nhau như những giọt nước cơ mà?”

A. Tỏ thái độ chê
B. Khẳng định
C. Yêu cầu, mong mốn
D. Phủ định

5
10
7869
31
40
2

Câu 4: Lúc ấy nhà vua mới ôn tồn nói “Trước khi phát thóc
giống, ta đã cho luộc kĩ rồi. Lẽ nào thóc ấy còn mọc mầm
được?”

A. Tỏ thái độ chê
B. Yêu cầu, mong mốn
C. Phủ định
D. Khẳng định

5
10
7869
31
40
2

Câu 5: Đến nhà Hà chơi, thấy Hà đã làm xong hết các bài tập
về nhà, Lan thốt lên: “Sao cậu giỏi thế?”

A. Tỏ thái độ khen
B. Tỏ thái độ chê
C. Yêu cầu, mong mốn
D. Khẳng định, phủ định

5
10
7869
31
40
2

Thứ ba , ngày 11 tháng 01 năm 2022
Luyện từ và câu

Giữ phép lịch sự khi đặt câu hỏi

Thứ ba, ngày 11 tháng 01 năm 2022
Luyện từ và câu
Giữ phép lịch sự khi đặt câu hỏi.
Ghi nhớ: Sgk/152

I. Nhận xét:

1. Tìm câu hỏi trong khổ thơ dưới đây.
Những từ ngữ nào trong câu hỏi thể hiện thái độ lễ phép của người con?

- Mẹ ơi, con tuổi gì?
- Tuổi con là tuổi Ngựa
Ngựa không yên một chỗ
Tuổi con là tuổi đi…
Xuân Quỳnh

Nếu
Theobỏ
em,
lờitừ
gọingữ
đó nào
đi
em
trong
thấy
câucâu
hỏivăn
thể
thay
hiền thái
đổi ra
độsao?
lễ phép
của người con?

– Mẹ ơi, con tuổi gì?

+ Từ ngữ thể hiện thái độ lễ phép của người con là lời gọi: “Mẹ ơi”
Nếu bỏ lời gọi “mẹ ơi” câu văn trở lên cộc lốc, thiếu sự lễ phép
cần thiết của người con khi nói với mẹ.
+ Khi hỏi chuyện người khác, cần giữ phép lịch sự.

I. Nhận xét:

2. Em muốn biết sở thích của mọi người trong ăn mặc, vui chơi,
giải trí. Hãy đặt câu hỏi thích hợp:
a) Với cô giáo hoặc thầy giáo em.
b) Với bạn em.
 Với thầy giáo, cô giáo
– Thưa cô, cô có thích đi du lịch không ạ?
– Thầy ơi, thầy thích môn thể thao nào nhất?
– Cô có thích mặc áo dài không ạ?
 Với bạn em
– Mai ơi, bạn có thích xem phim hoạt hình không?
– Bạn thích học vẽ hơn hay học múa hơn?
– Bạn có thích nhảy dây không Ngọc?

 Với thầy giáo, cô giáo
– Thưa cô, cô có thích đi du lịch không ạ?
– Thầy ơi, thầy thích môn thể thao nào nhất?
– Cô có thích mặc áo dài không ạ?
 Với bạn em
– Mai ơi, bạn có thích xem phim hoạt hình không?

Vì sao em cho
rằng những
câu hỏi trên là
thích hợp?

– Bạn thích học vẽ hơn hay học múa hơn?
– Ngọc ơi bạn có thích nhảy dây không?

Các câu hỏi với người lớn thể hiện được sự kính trọng, lễ
phép, câu hỏi với bạn thể hiện sự tôn trọng, thân mật.
mật
ấy ấy
thểthể
hiệnhiện
ở lờiở thưa
Sự kính
kínhtrọng,
trọng,lễlễphép
phéphay
haythân
thân
mật
chỗ
gửi,
nào?xưng hô phù hợp với mối quan hệ với người được hỏi.

Khi hỏi chuyện người khác, cần giữ phép lịch sự.
Cụ thể là
: thế nào?
như
1. Cần thưa gửi, xưng hô cho phù hợp với quan hệ giữa
mình và người được hỏi.

*Em có nhận xét gì về các câu hỏi sau:
+ Tại sao cả tháng nay chẳng thấy cậu mặc chiếc áo mới nào?
+ Nhà chị không có xe hay sao mà cứ sang nhà em mượn xe vậy?
+ Chú ơi, sao chú cứ dùng mãi chiếc ti vi cũ này thế?
+ Sao bác đi cái xe xấu thế?
+ Sao nhà bạn lại ở đây?

3. Theo em, để giữ lịch sự, cần tránh hỏi những câu hỏi
có nội dung như thế nào ?
Cần tránh những câu hỏi làm phiền lòng người khác.

II. Ghi nhớ:
Khi hỏi chuyện người khác, cần giữ phép lịch sự. Cụ thể
là :
1. Cần thưa gửi, xưng hô cho phù hợp với quan hệ giữa
mình và người được hỏi.
2. Cần tránh những câu hỏi làm phiền lòng người khác.

VẬN DỤNG
THỰC HÀNH

III. Luyện tập.
1 Cách hỏi và đáp trong mỗi đoạn đối thoại dưới đây thể hiện quan hệ giữa
các nhân vật và tính cách của mỗi nhân vật như thế nào?
a. Ông bố dắt con đến gặp thầy giáo để
b. Một lần I-u-ra chạm trán
xin học. Thầy Rơ-nê đã già, mái tóc ngả
tên sĩ quan phát xít. Tên sĩ
màu xám, da nhăn nheo, nhưng đi lại
quan hỏi:
vẫn nhanh nhẹn… Thầy hỏi:
- Thằng nhóc tên gì?
- Con tên là gì?
- I-u-ra.
Ông Giô-dép liếc mắt nhìn Lu-i,
- Mày là đội viên hả?
có ý bảo con trả lời.
- Phải.
- Thưa thầy, con là Lu-i Pa-xtơ ạ.
- Sao mày không đeo khăn quàng?
- Con đã muốn đi học chưa hay còn thích
- Vì không thể quàng khăn trước
chơi?
mặt bọn phát xít.
- Thưa thầy con muốn đi học ạ.
Theo VĂN 4 (1984)
Theo ĐỨC HOÀI

Ông bố dắt con đến gặp thầy giáo để xin học. Thầy Rơ-nê đã già, mái
tóc ngả màu xám, da nhăn nheo, nhưng đi lại vẫn nhanh nhẹn… Thầy hỏi:
- Con tên là gì?
Ông Giô-dép liếc mắt nhìn Lu-i,
có ý bảo con trả lời.
- Thưa thầy, con là Lu-i Pa-xtơ ạ.
- Con đã muốn đi học chưa hay còn thích chơi?
- Thưa thầy con muốn đi học ạ.
Quan hệ giữa các nhân vật
Quan hệ thầy- trò

Tính cách của từng nhân vật
- Thầy Rơ - nê hỏi Lu- i rất ân cần trìu mến,
chứng tỏ thầy rất yêu học trò.
- Trò (Lu - i - Pa -xtơ) trả lời thầy rất lễ phép
cho thấy cậu là một đứa trẻ ngoan biết kính

b. Một lần I-u-ra chạm trán tên sĩ quan phát xít. Tên sĩ quan hỏi:
- Thằng nhóc tên gì?
- I-u-ra.
- Mày là đội viên hả?
- Phải.
- Sao mày không đeo khăn quàng?
- Vì không thể quàng khăn trước mặt bọn phát xít.
Quan hệ giữa các nhân vật

Quan hệ thù địch:
Tên sĩ quan phát xít – cậu
bé yêu nước.

Tính cách của từng nhân vật

-Tên sĩ quan phát xít hỏi rất hách
địch, xấc xược.
- Cậu bé trả lời trống không vì cậu
yêu nước, căm ghét, khinh bỉ tên xâm

2. So sánh các câu hỏi trong đoạn văn sau. Em thấy câu các bạn
nhỏ hỏi cụ già có thích hợp hơn những câu hỏi khác không? Vì sao?
Sau một cuộc dạo chơi, đám trẻ ra về. Tiếng nói cười ríu rít. Bỗng các em
dừng lại khi thấy một cụ già đang ngồi ở vệ cỏ ven đường. Trông cụ thật mệt
mỏi, cặp mắt lộ rõ vẻ u sầu.
-Chuyện gì xảy ra với ông cụ thế nhỉ?
Một em trai hỏi.
Đám trẻ tiếp lời, bàn tán sôi nổi:
- Chắc là cụ bị ốm?
- Hay cụ đánh mất cái gì?
- Chúng mình thử hỏi xem đi!
Các em tới chỗ ông cụ, lễ phép hỏi :
- Thưa cụ, chúng cháu có thể giúp gì cụ không ạ?
Theo XU-KHÔM-LIN-XKI

Các câu hỏi có trong đoạn văn:
- Chuyện gì xảy ra với ông
cụ thế nhỉ ?
- Chắc là cụ bị ốm ?
- Hay cụ đánh mất cái gì ?
- Thưa cụ, chúng cháu có
thể giúp gì cụ không ạ ?
Các bạn hỏi cụ già

Các bạn tư hỏi nhau

2. So sánh các câu hỏi trong đoạn văn sau. Em thấy câu các bạn nhỏ hỏi
cụ già có thích hợp hơn những câu hỏi khác không? Vì sao?
Các bạn hỏi cụ già

Các bạn tự hỏi nhau

– Thưa cụ, chúng cháu có
thể giúp gì cụ không ạ ?

– Chuyện gì xảy ra với ông
cụ thế nhỉ ?
– Chắc là cụ bị ốm ?
– Hay cụ đánh mất cái gì ?

II. Ghi nhớ:
Khi hỏi chuyện người khác, cần giữ phép lịch sự. Cụ thể
là :
1. Cần thưa gửi, xưng hô cho phù hợp với quan hệ giữa
mình và người được hỏi.
2. Cần tránh những câu hỏi làm phiền lòng người khác.