Luyện từ và câu

Trang 137

ÔN BÀI CŨ:

Đặt câu có sử dụng một
cặp quan hệ từ đã học và
cho biết ý nghĩa biểu thị
của cặp quan hệ từ đó.

- Thế nào là danh từ chung?
Cho ví dụ.
- Thế nào là danh từ riêng?
Cho ví dụ.

Thứ ba, ngày 06 tháng 12 năm
2022
Luyện từ và
câu
Ôn tập về từ loại

Bài 1. Đọc đoạn văn sau. Tìm danh từ riêng và
3 danh từ chung trong đoạn văn.
- Chị! – Nguyên quay sang tôi giọng nghẹn ngào. –
Chị… Chị là chị gái của em nhé!
Tôi nhìn em cười trong hai hàng nước mắt kéo vệt
trên má:
- Chị sẽ là chị của em mãi mãi!
Nguyên cười rồi đưa tay lên quệt má. Tôi chẳng buồn
lau mặt nữa. Chúng tôi đứng như vậy nhìn ra phía xa
sáng rực ánh đèn màu, xung quanh là tiếng đàn, tiếng
hát khi xa, khi gần chào mừng mùa xuân. Một năm mới

- Chị! – Nguyên quay sang tôi giọng nghẹn
ngào. – Chị… Chị là chị gái của em nhé!
Tôi nhìn em cười trong hai hàng nước mắt kéo
vệt trên má:
- Chị sẽ là chị của em mãi mãi!
Nguyên cười rồi đưa tay lên quệt má. Tôi chẳng
buồn lau mặt nữa. Chúng tôi đứng như vậy nhìn ra
phía xa sáng rực ánh đèn màu, xung quanh là tiếng
đàn, tiếng hát khi xa, khi gần chào mừng mùa
xuân. Một năm mới bắt đầu.
Theo Thùy Linh

2. Nhắc lại quy tắc viết hoa danh từ
riêng đã học.
- Khi viết tên người, tên địa lí Việt Nam, cần
viết hoa chữ cái đầu của mỗi tiếng tạo thành
tên riêng đó.
VD: Nguyễn Tất Thành, Tiền Giang.

-Khi viết tên người, tên địa lí nước ngoài, ta
viết hoa chữ cái đầu của mỗi bộ phận tạo
thành tên đó. Nếu bộ phận tạo thành tên
gồm nhiều tiếng thì giữa các tiếng cần có
gạch nối.
VD: Lu-i Pa-xtơ, Lốt Ăng-giơ-lét

- Những tên riêng nước ngoài được
phiên âm theo âm Hán Việt thì viết
giống như cách viết tên riêng Việt
Nam.
VD: Nữu Ước, Hoa Thịnh Đốn, Tây
Ban Nha

- Đại từ xưng hô là gì?
Đại từ xưng hô là từ được người nói dùng để tự
chỉ mình hay chỉ người khác khi giao tiếp
VD: tôi, chúng tôi, ta, chúng ta, mày, chúng mày,
nó, chúng nó, …
Bên cạnh các từ nói trên, người Việt Nam còn
dùng nhiều danh từ chỉ người làm đại từ xưng
hô theo thứ bậc, tuổi tác, giới tính như: ông, bà,
anh, chị, em, cháu, thầy, bạn ….

- Đại từ xưng hô là gì?
Đại từ xưng hô là từ được người nói dùng để tự chỉ
mình hay chỉ người khác khi giao tiếp
- VD: tôi, chúng tôi, ta, chúng ta, mày, chúng mày, nó,
chúng nó, …
Bên cạnh các từ nói trên, người Việt Nam còn dùng
nhiều danh từ chỉ người làm đại từ xưng hô theo thứ bậc,
tuổi tác, giới tính như: ông, bà, anh, chị, em, cháu, thầy,
bạn ….

3. Tìm đại từ xưng hô trong đoạn văn ở bài tập 1.
- Chị! – Nguyên quay sang tôi giọng nghẹn ngào. –
Chị… Chị là chị gái của em nhé !
Tôi nhìn em cười trong hai hàng nước mắt kéo vệt
trên má:
- Chị sẽ là chị của em mãi mãi !
Nguyên cười rồi đưa tay lên quệt má. Tôi chẳng buồn
lau mặt nữa. Chúng tôi đứng như vậy nhìn ra phía xa
sáng rực ánh đèn màu, xung quanh là tiếng đàn, tiếng hát
khi xa, khi gần chào mừng mùa xuân. Một năm mới bắt
đầu.
Theo Thùy Linh

- Chị! – Nguyên quay sang tôi giọng nghẹn ngào. –
Chị… Chị là chị gái của em nhé!
Tôi nhìn em cười trong hai hàng nước mắt kéo
vệt trên má:
- Chị sẽ là chị của em mãi mãi!
Nguyên cười rồi đưa tay lên quệt má. Tôi
chẳng buồn lau mặt nữa. Chúng tôi đứng như vậy
nhìn ra phía xa sáng rực ánh đèn màu, xung quanh
là tiếng đàn, tiếng hát khi xa, khi gần chào mừng
mùa xuân. Một năm mới bắt đầu.
Theo Thùy Linh

4. Tìm trong đoạn văn ở bài tập 1:
a)Một danh từ hoặc đại từ làm chủ ngữ trong
kiểu câu Ai làm gì?
b) Một danh từ hoặc đại từ làm chủ ngữ trong
kiểu câu Ai thế nào?
c) Một danh từ hoặc đại từ làm chủ ngữ trong
kiểu câu Ai là gì?
d) Một danh từ tham gia bộ phận vị ngữ trong
kiểu câu Ai là gì?

danh
từ sang
hoặctôi,
đạigiọng
từ làmnghẹn
chủ ngữ
trong
- a)Một
Nguyên
quay
ngào.
kiểu câu Ai làm gì?
- Tôi nhìn em cười trong hai hàng nước mắt kéo
vệt trên má.
- Nguyên cười rồi đưa tay lên quệt má.
- Tôi chẳng buồn lau mặt nữa.
- Chúng tôi đứng như vậy nhìn ra phía xa sáng
rực ánh đèn màu, xung quanh là tiếng đàn,
tiếng hát khi xa, khi gần chào mừng mùa
xuân.

- Nguyên quay sang tôi, giọng nghẹn ngào.
- Tôi nhìn em cười trong hai hàng nước mắt kéo
vệt trên má.
- Nguyên cười rồi đưa tay lên quệt má.
- Tôi chẳng buồn lau mặt nữa.
- Chúng tôi đứng như vậy nhìn ra phía xa sáng
rực ánh đèn màu, xung quanh là tiếng đàn,
tiếng hát khi xa, khi gần chào mừng mùa
xuân.

b) Một danh từ hoặc đại từ làm chủ ngữ trong
kiểu câu Ai thế nào?
Một năm mới bắt đầu. (Ai thế nào?)
CN
(Cụm DT)

c) Một danh từ hoặc đại từ làm chủ ngữ trong
kiểu câu Ai là gì?

- Chị là chị gái của em nhé. (Ai là gì?)
CN
(Đại từ gốc DT)

- Chị sẽ là chị của em mãi mãi. (Ai là gì?)
(Đại từ gốc DT)

d) Một danh từ tham gia bộ phận vị ngữ trong
kiểu câu Ai là gì?
- Chị là chị gái của em nhé. (Ai là gì?)
(DT)
- Chị sẽ là chị của em mãi mãi. (Ai là gì?)
(DT)

Xác định các kiểu câu kể:
- Cô giáo đang giảng bài. (Ai làm gì?)
- Bạn Tuấn học rất tiến bộ.
(Ai thế nào?)
- Em là học sinh lớp 5.
(Ai là gì?)

Dặn dò:
- Hoàn thành bài tập vào vở.
- Chuẩn bị bài sau: Ôn tập về từ loại.