Tập làm văn

Những kiểu bài trong thể loại văn miêu tả
hãy
nêu những kiểu bài của
đã học Em
ở lớp
4 là:
thể loại văn miêu
lớp 4.
-Tả tả
đồởvật.
-Tả cây cối.
-Tả con vật.

Phạm Huế - Minh Khai – Hưng Yên

Tập làm văn
I. Nhận xét
1. Đọc và tìm các phần mở bài, thân bài, kết bài của bài
văn dưới đây:

Phạm Huế - Minh Khai – Hưng Yên

Hoàng hôn trên sông Hương

Cuối buổi chiều, Huế thường trở về trong một vẻ yên tĩnh lạ lùng, đến nỗi
tôi cảm thấy hình như có một cái gì đang lắng xuống thêm một chút nữa trong
thành phố hằng ngày đã rất yên tĩnh này.
Mùa thu, gió thổi mây về phía cửa sông, mặt nước phía dưới cầu Tràng
Tiền đen sẫm lại, trong khi phía trên này lên mãi gần Kim Long, mặt sông
sáng màu ngọc lam in những vệt mây hồng rực rỡ của trời chiều. Hình như
con sông Hương rất nhạy cảm với ánh sáng nên đến lúc tối hẳn, đứng trên
cầu chăm chú nhìn xuống, người ta vẫn còn thấy những mảng sắc mơ hồng
ửng lên như một thứ ảo giác trên mặt nước tối thẳm. Phố ít người, con
đường ven sông như dài thêm ra dưới vòm lá xanh của hai hàng cây.
Phía bên sông, xóm Cồn Hến nấu cơm chiều, thả khói nghi ngút cả một
vùng tre trúc. Đâu đó, từ sau khúc quanh vắng lặng của dòng sông, tiếng lanh
canh của thuyền chài gỡ những mẻ cá cuối cùng truyền đi trên mặt nước,
khiến mặt sông nghe như rộng hơn. Và khi dãy đèn bên đường bắt đầu thắp
lên những quả tròn màu tím nhạt, chuyển dần sang màu xanh lá cây và cuối
cùng nở bung ra trong màu trắng soi rõ mặt người qua lại thì khoảnh khắc
yên tĩnh của buổi chiều cũng chấm dứt.
Huế thức dậy trong một nhịp chuyển động mới, đi vào cuộc sống ban đầu
của nó.
Theo HOÀNG PHỦ NGỌC TƯỜNG
Phạm Huế - Minh Khai – Hưng Yên

Hoàng hôn trên sông Hương
(1)Cuối buổi chiều, Huế thường trở về trong một vẻ yên tĩnh lạ lùng, đến nỗi

tôi cảm thấy hình như có một cái gì đang lắng xuống thêm một chút nữa trong
thành phố hằng ngày đã rất yên tĩnh này.
Mùa thu, gió thổi mây về phía cửa sông, mặt nước phía dưới cầu Tràng
Tiền đen sẫm lại, trong khi phía trên này lên mãi gần Kim Long, mặt sông
sáng màu ngọc lam in những vệt mây hồng rực rỡ của trời chiều. Hình như
con sông Hương rất nhạy cảm với ánh sáng nên đến lúc tối hẳn, đứng trên
cầu chăm chú nhìn xuống, người ta vẫn còn thấy những mảng sắc mơ hồng
ửng lên như một thứ ảo giác trên mặt nước tối thẳm. Phố ít người, con
đường ven sông như dài thêm ra dưới vòm lá xanh của hai hàng cây.
Phía bên sông, xóm Cồn Hến nấu cơm chiều, thả khói nghi ngút cả một
vùng tre trúc. Đâu đó, từ sau khúc quanh vắng lặng của dòng sông, tiếng lanh
canh của thuyền chài gỡ những mẻ cá cuối cùng truyền đi trên mặt nước,
khiến mặt sông nghe như rộng hơn. Và khi dãy đèn bên đường bắt đầu thắp
lên những quả tròn màu tím nhạt, chuyển dần sang màu xanh lá cây và cuối
cùng nở bung ra trong màu trắng soi rõ mặt người qua lại thì khoảnh khắc
yên tĩnh của buổi chiều cũng chấm dứt.
Huế thức dậy trong một nhịp chuyển động mới, đi vào cuộc sống ban đầu
của nó.
Theo HOÀNG PHỦ NGỌC TƯỜNG
7

Tập làm văn

Mặt sông sáng màu ngọc lam
Phạm Huế - Minh Khai – Hưng Yên

4

Tập làm văn
2. Thứ tự miêu tả trong bài văn trên có gì khác với
bài Quang cảnh làng mạc ngày mùa mà em đã
học? Từ hai bài văn đó, hãy rút ra nhận xét về cấu
tạo của bài văn tả cảnh.

Phạm Huế - Minh Khai – Hưng Yên

Tập làm văn
Bài Hoàng hôn trên sông
Hương
Tả sự thay đổi của cảnh theo thời
gian:
- Nêu nhận xét chung về sự yên
tĩnh của Huế lúc hoàng hôn.
-Tả sự thay đổi sắc màu của
sông Hương từ lúc bắt đầu
hoàng hôn đến lúc tối hẳn.
- Tả hoạt động của con người
bên bờ sông, trên mặt sông lúc
bắt đầu hoàng hôn đến lúc thành
phố lên đèn.
- Nhận xét về sự thức dậy của
Huế sau hoàng hôn.

Bài Quang cảnh làng mạc ngày
mùa
Tả từng bộ phận của cảnh:
- Giới thiệu màu sắc bao trùm làng
quê ngày mùa là màu vàng.
- Tả các màu vàng rất khác nhau
của cảnh, của vật.
- Tả thời tiết, con người.

Phạm Huế - Minh Khai – Hưng Yên

Tập làm văn
II. Ghi nhớ
Bài văn tả cảnh thường có ba phần:
1.Mở bài: Giới thiệu bao quát về cảnh
sẽ tả.
2.Thân bài: Tả từng phần của cảnh
hoặc sự thay đổi của cảnh theo thời
gian.
3.Kết bài: Nêu nhận xét hoặc cảm nghĩ
của người viết.
Phạm Huế - Minh Khai – Hưng Yên

1
3

Tập làm văn
III. Luyện tập
Nhận xét cấu tạo của bài văn sau:

Phạm Huế - Minh Khai – Hưng Yên

Nắng trưa
Nắng cứ như từng dòng lửa xối xuống mặt đất.
Buổi trưa ngồi trong nhà nhìn ra sân, thấy rất rõ những sợi không khí nhỏ
bé, mỏng mảnh, nhẹ tênh, vòng vèo lượn từ mặt đất bốc lên, bốc lên mãi.
Tiếng gì xa vắng thế? Tiếng võng kẽo kẹt kêu buồn buồn từ nhà ai vọng lại.
Thỉnh thoảng, câu ru em cất lên từng giọng ạ ời… Hình như chị ru em. Em ngủ
và chị cũng thiu thiu ngủ theo. Em chợt thức và chị bừng tỉnh và tiếp tục câu ạ
ời. Cho nên câu hát cứ cất lên từng đoạn rồi ngừng lại, rồi cất lên, rồi lại lịm đi
trong cái nặng nề của hai mi mắt khép lại.
Con gà nào cất lên một tiếng gáy. Và ở góc vườn, tiếng cục tác làm nắng
trưa thêm oi ả, ngột ngạt. Không một tiếng chim, không một sợi gió. Cây chuối
cũng ngủ, tàu lá lặng đi như thiếp vào trong nắng. Đường làng vắng ngắt.
Bóng tre, bóng chuối cũng lặng im.

Ấy thế mà mẹ vơ vội cái nón cũ, đội lên đầu, bước vào trong
nắng, ra đồng cấy nốt thửa ruộng chưa xong.
Thương mẹ biết bao nhiêu, mẹ ơi!
Theo BĂNG SƠN

Phạm Huế - Minh Khai – Hưng Yên

Nhận xét cấu tạo của bài Nắng trưa:
Mở bài: (câu văn đầu): Nhận xét chung về nắng trưa.
Thân bài: Cảnh vật trong nắng trưa.
Thân bài gồm bốn đoạn sau:
- Đoạn 1: từ Buổi trưa đến bốc
lên mãi.
- Đoạn 2: từ Tiếng gì xa vắng
đến hai mi mắt khép lại.
- Đoạn 3: từ Con gà nào đến
bóng duối cũng lặng im.
- Đoạn 4: từ Ấy thế mà đến
cấy nốt thửa ruộng chưa xong.

- Hơi đất trong nắng trưa dữ
dội.
- Tiếng võng đưa và câu hát ru
em trong nắng.
- Cây cối và con vật trong
nắng trưa.
- Hình ảnh người mẹ trong
nắng trưa.

Kết bài: (câu cuối- kết bài mở rộng): Cảm nghĩ về
mẹ( “Thương mẹ biết bao nhiêu, mẹ ơi!”).
Phạm Huế - Minh Khai – Hưng Yên

8

-Ghi nhớ kiến thức về cấu tạo của bài
văn tả cảnh.
- Quan sát và ghi lại những điều em
quan sát được về một buổi sáng(hoặc
trưa, chiều) trong vườn cây (hay trong
công viên, trên đường phố, trên cánh
đồng, …) để chuẩn bị cho tiết Tập làm
văn sau.

Phạm Huế - Minh Khai – Hưng Yên