Thứ Sáu ngày 16 tháng 12 năm 2022
Luyện từ và câu:

Giữ phép lịch sự khi đặt câu hỏi

Thứ Sáu ngày 16 tháng 12 năm 2022
Luyện từ và câu:

Giữ phép lịch sự khi đặt câu hỏi
I. Nhận xét:
1. Tìm câu hỏi trong khổ thơ dưới đây. Những từ ngữ nào trong câu hỏi
thể hiện thái độ lễ phép của người con ?
- Mẹ ơi, con tuổi gì ?
- Tuổi con là tuổi Ngựa
Ngựa không yên một chỗ
Tuổi con là tuổi đi…
XUÂN QUỲNH

+ Câu hỏi : Mẹ ơi, con tuổi gì ?
+ Từ ngữ thể hiện thái độ lễ phép : Mẹ ơi. (Lời gọi )

Thứ Sáu ngày 16 tháng 12 năm 2022
Luyện từ và câu:

Giữ phép lịch sự khi đặt câu hỏi
2. Em muốn biết sở thích của mọi người trong ăn mặc, vui chơi,

giải trí. Hãy đặt câu hỏi thích hợp:
a) Với cô giáo hoặc thầy giáo em.
b) Với bạn em.

Thứ Sáu ngày 16 tháng 12 năm 2022
Luyện từ và câu:

Giữ phép lịch sự khi đạt câu hỏi

2. Em muốn biết sở thích của mọi người trong ăn mặc, vui chơi,

giải trí. Hãy đặt câu hỏi thích hợp:

 Với thầy giáo, cô giáo
– Thưa cô, cô có thích đi du lịch không ạ?
– Thầy ơi, thầy thích môn thể thao nào nhất?
 Với bạn em
– Lan ơi, bạn có thích xem phim hoạt hình không?
– Bạn thích học vẽ hơn hay học múa hơn?

Thứ Sáu ngày 16 tháng 12 năm 2022
Luyện từ và câu:

Giữ phép lịch sự khi đạt câu hỏi
Em có nhận xét gì về các câu hỏi sau:
– Tại sao cả tháng nay chẳng thấy cậu mặc chiếc áo mới
nào?
– Nhà chị không có xe hay sao mà cứ sang nhà em mượn
xe vậy?
– Chú ơi, sao chú cứ dùng mãi chiếc ti vi cũ này thế?
Theo em, để giữ lịch sự, cần tránh hỏi những câu hỏi có nội
dung như thế nào?

Thứ Sáu ngày 16 tháng 12 năm 2022
Luyện từ và câu:

Giữ phép lịch sự khi đạt câu hỏi

II. Ghi nhớ

Khi hỏi chuyện người khác, cần giữ phép lịch sự. Cụ
thể là:
Khi gửi,
hỏi chuyện
khác,
cần
1. Cần thưa
xưng hôngười
cho phù
hợp
với quan hệ
giữ phép
lịch sự
nhưhỏi.
thế nào?
giữa mình
và người
được
2. Cần tránh những câu hỏi làm phiền lòng người
khác.

Thứ Sáu ngày 16 tháng 12 năm 2022
Luyện từ và câu:

Giữ phép lịch sự khi đạt câu hỏi

III. Luyện tập.
Cách hỏi và đáp trong mỗi đoạn đối thoại dưới
đây thể hiện quan hệ giữa các nhân vật và tính
cách của mỗi nhân vật như thế nào?

Thứ Sáu ngày 16 tháng 12 năm 2022
Luyện từ và câu:

Giữ phép lịch sự khi đạt câu hỏi

Cách hỏi và đáp trong mỗi đoạn đối thoại dưới đây thể hiện quan hệ
giữa các nhân vật và tính cách của mỗi nhân vật như thế nào?
a. Ông bố dắt con đến gặp thầy giáo để xin học. Thầy Rơ-nê
đã già, mái tóc ngả màu xám, da nhăn nheo, nhưng đi lại vẫn
nhanh nhẹn… Thầy hỏi:
– Con tên là gì?
Ông Giô-dép liếc mắt nhìn Lu-i, có ý bảo con trả lời.
– Thưa thầy, con là Lu-i Pa-xtơ ạ.
– Con đã muốn đi học chưa hay còn thích chơi?
– Thưa thầy con muốn đi học ạ.

Thứ Sáu ngày 16 tháng 12 năm 2022
Luyện từ và câu:

Giữ phép lịch sự khi đạt câu hỏi

Cách hỏi và đáp trong mỗi đoạn đối thoại dưới đây thể hiện quan hệ
giữa các nhân vật và tính cách của mỗi nhân vật như thế nào?
a. Ông bố dắt con đến gặp thầy giáo để xin học. Thầy Rơ-nê đã
già, mái tóc ngả màu xám, da nhăn nheo, nhưng đi lại vẫn nhanh
nhẹn… Thầy hỏi:
– Con tên là gì?
Ông Giô-dép liếc mắt nhìn Lu-i, có ý bảo con trả lời.
– Thưa thầy, con là Lu-i Pa-xtơ ạ.
– Con đã muốn đi học chưa hay còn thích chơi?
– Thưa thầy con muốn đi học ạ.

Thứ Sáu ngày 16 tháng 12 năm 2022
Luyện từ và câu:

Giữ phép lịch sự khi đạt câu hỏi
Cách hỏi và đáp trong mỗi đoạn đối thoại dưới đây thể hiện quan hệ
giữa các nhân vật và tính cách của mỗi nhân vật như thế nào?

b. Một lần I-u-ra chạm trán tên sĩ quan phát xít. Tên sĩ
quan hỏi:
– Thằng nhóc tên gì?
– I-u-ra.
– Mày là đội viên hả?
– Phải.
– Sao mày không đeo khăn quàng?
– Vì không thể quàng khăn trước mặt bọn phát xít.

Thứ năm ngày 15 tháng 12 năm 2022
Luyện từ và câu:

Giữ phép lịch sự khi đạt câu hỏi

Cách hỏi và đáp trong mỗi đoạn đối thoại dưới đây thể hiện quan hệ giữa các
nhân vật và tính cách của mỗi nhân vật như thế nào?
a. Ông bố dắt con đến gặp thầy giáo để xin b. Một lần I-u-ra chạm trán tên sĩ quan
học. Thầy Rơ-nê đã già, mái tóc ngả màu
phát xít. Tên sĩ quan hỏi:
xám, da nhăn nheo, nhưng đi lại vẫn nhanh
– Thằng nhóc tên gì?
nhẹn… Thầy hỏi:
– I-u-ra.
– Con tên là gì?
– Mày là đội viên hả?
Ông Giô-dép liếc mắt nhìn Lu-i, có ý bảo
– Phải.
con trả lời.
– Sao mày không đeo khăn quàng?
– Thưa thầy, con là Lu-i Pa-xtơ ạ.
– Vì không thể quàng khăn trước mặt
– Con đã muốn đi học chưa hay còn thích
bọn phát xít.
chơi?
Theo VĂN 4 (1984)
– Thưa thầy con muốn đi học ạ.
Theo ĐỨC HOÀI

• Quan hệ

a. Thầy- trò

Tính cách

a.Thầy Rơ – nê: ân cần trìu
mến, yêu trò
Trò ( Lu – i Pa –xtơ): Lễ
phép, ngoan ngoãn, kính
trọng thầy.

b. Tên sĩ quan
phát xít – cậu bé
yêu nước.

b. Tên sĩ quan phát xít: Hách
dịch, xấc xược.
Cậu bé: Yêu nước, căm ghét,
khinh bỉ tên xâm lược.

Thứ năm ngày 15 tháng 12 năm 2022
Luyện từ và câu:

Giữ phép lịch sự khi đạt câu hỏi
3. So sánh các câu hỏi trong đoạn văn sau. Em thấy câu các bạn nhỏ hỏi cụ
già có thích hợp hơn những câu hỏi khác không? Vì sao?
Sau một cuộc dạo chơi, đám trẻ ra về. Tiếng nói cười ríu rít. Bỗng các
em dừng lại khi thấy một cụ già đang ngồi ở vệ cỏ ven đường. Trông cụ
thật mệt mỏi, cặp mắt lộ rõ vẻ u sầu.
– Chuyện gì xảy ra với ông cụ thế nhỉ ? - Một em trai hỏi.
Đám trẻ tiếp lời, bàn tán sôi nổi:
– Chắc là cụ bị ốm ?
– Hay cụ đánh mất cái gì ?
– Chúng mình thử hỏi xem đi !
Các em tới chỗ ông cụ, lễ phép hỏi :
– Thưa cụ, chúng cháu có thể giúp gì cụ không ạ?

Gạch chân dưới các câu hỏi. Câu các bạn nhỏ hỏi cụ già có thích hợp hơn
những câu hỏi khác không? Vì sao?
Sau một cuộc dạo chơi, đám trẻ ra về. Tiếng nói cười ríu rít. Bỗng các em
dừng lại khi thấy một cụ già đang ngồi ở vệ cỏ ven đường. Trông cụ thật mệt
mỏi, cặp mắt lộ rõ vẻ u sầu.
– Chuyện gì xảy ra với ông cụ thế nhỉ ? - Một em trai hỏi.
Đám trẻ tiếp lời, bàn tán sôi nổi:
– Chắc là cụ bị ốm ?
– Hay cụ đánh mất cái gì ?
– Chúng mình thử hỏi xem đi !
Các em tới chỗ ông cụ, lễ phép hỏi :
– Thưa cụ, chúng cháu có thể giúp gì cụ không ạ?

a) Câu các bạn nhỏ hỏi cụ già……
b) Câu các bạn nhỏ tự hỏi nhau……

Ghi lại các câu hỏi. Câu các bạn nhỏ hỏi cụ già có thích hợp hơn
những câu hỏi khác không? Vì sao?

a) Câu hỏi các bạn nhỏ hỏi cụ già là:
Câu các bạn nhỏ hỏi cụ già….
b) Câu hỏi các bạn nhỏ tự hỏi nhau là:
Câu các bạn nhỏ tự hỏi nhau……

Thứ Sáu ngày 16 tháng 12 năm 2022
Luyện từ và câu:

Giữ phép lịch sự khi đạt câu hỏi
So sánh các câu hỏi trong đoạn văn sau. Em thấy câu các bạn nhỏ
hỏi cụ già có thích hợp hơn những câu hỏi khác không? Vì sao?

– Thưa cụ, chúng cháu có thể giúp gì cụ không ạ?
Câu hỏi này thích hợp hơn. Vì thể hiện sự tế nhị,
cảm thông, chia sẽ.

1 – Thưa cụ, chuyện gì xảy ra với cụ thế ạ?
2 – Thưa cụ, chắc là cụ bị ốm ạ?
3 – Thưa cụ, có phải cụ đánh mất cái gì không ạ?
4 – Thưa cụ, chúng cháu có thể giúp gì cụ không ạ ?

– Thể hiện tò mò
hoặc thiếu tế nhị

Tình huống:
Em sang nhà bạn chơi khi đó em
mới biết bà của bạn bị ốm, khi đó
em sẽ hỏi thế nào?
Trò chơi
đóng vai

Thứ Sáu ngày 16 tháng 12 năm 2022
Luyện từ và câu:

Giữ phép lịch sự khi đạt câu hỏi

Ghi nhớ:

Khi hỏi chuyện người khác, cần giữ phép lịch sự. Cụ
thể là:
1. Cần thưa gửi, xưng hô cho phù hợp với quan hệ
giữa mình và người được hỏi.
2. Cần tránh những câu hỏi làm phiền lòng người
khác.

Củng cố - Dặn
dò